Category: Навіны Быхава

Пісьменнік з Быхава збірае грошы на новы раман

Навіна ад

Пісьменнік Сяргей Антонаў, які пакінуў Беларусь у 2023 годзе пасля допыту ў быхаўскім КДБ і двух сутак арышту, абвясціў збор сродкаў на сваю новую кнігу. Плануецца, што містычны дэтэктыў «Крыж Еўфрасінні», прысвечаны гісторыі знікнення святыні з Магілёва ў 1941 годзе, выйдзе на беларускай мове.
“Я хачу вярнуцца ў літаратуру, але ўжо з выразным беларускім акцэнтам, з кнігамі, якія пішуцца ў Польшчы і выходзяць на беларускай мове” – заяўляе Сяргей.
Антонаў – аўтар шаснаццаці раманаў. Яны выдадзены ў Польшчы, Германіі, Венгрыі, Літве і Паўднёвай Карэі.
Сумарны наклад прададзеных асобнікаў – больш за чатыры сотні тысяч.
У Беларусі ў Антонава выдадзены толькі адзін раман, прысвечаны масаваму знішчэнню быхаўскіх яўрэяў. Наклад кнігі «Лоскутные звезды» – 300 асобнікаў. Для параўнання: наклад бестселера «Темные туннели» – 140 тысяч асобнікаў.
Падтрымаць аўтара і замовіць кнігу можна на платформе «Гронка».

Фота «Гронка».

Выяўлена прычына смерці адразу трох жыхароў Быхава. Чацвёрты выратаваўся

Навіна ад

Атручванне этіленгліколем стала прычынай смерці двух мужчын і жанчыны ў Быхаве напачатку жніўня гэтага года. Чацвёртага атручанага выратавалі ўрачы.

Нагадаем, трупы траіх быхаўчан – 58- і 60-гадовых мужчын і 59-гадовай жанчыны ўбачылі 6 жніўня праваахоўнікі ў прыватным доме, калі іх выклікалі туды побач пражываючыя людзі. Усе трое часцяком злоўжывалі алкаголем.

Целы, як высветлілася, убачылі ўжо прыкладна праз тыдзень пасля смерці. Праз познія змены ідэнтыфікаваць загінулых давялося па адбітках пальцаў. Падчас агляду дома следчыя знайшлі тры пластыкавыя бутэлькі з невядомай вадкасцю. Гэта адразу дало падставы разглядаць атручванне як адну з версій трагедыі. Экспертыза яе пацвердзіла.

Этыленгліколь выявілі ў крыві, мачы, мышачнай тканцы і ўнутраных органах усіх трох загінулых. У нырках знайшлі і характэрныя для такога атручвання шматлікія крышталі аксалату кальцыю. Іншых цялесных пашкоджанняў, якія маглі б стаць прычынай смерці, эксперты не выявілі. Атрутнае рэчыва знайшлося і ў адной з бутэлек, канфіскаваных у доме.

Этыленгліколь асабліва небяспечны тым, што яго водны раствор не мае ні колеру, ні паху. Трапляючы ў арганізм, рэчыва ператвараецца ў таксічныя прадукты, якія цяжка пашкоджваюць унутраныя органы, асабліва ныркі. Паводле экспертаў, атручванне магчыма ўжо пасля ўжывання каля 30 мл, а каля 100 мл могуць стаць смяротнай дозай. Звычайна ён выкарыстоўваецца пры вытворчасці антыфрызу.

Як высветлілі следчыя, у кампаніі быў і чацвёрты чалавек. Ён таксама паспрабаваў вадкасць, якую яму прадставілі як «напой хатняга прыгатавання». Яму пашанцавала больш: пасля пагаршэння самаадчування мужчына звярнуўся па медыцынскую дапамогу. Урачы паспелі яго выратаваць.

Фотаздымак: sudexpert.gov.by

Утрымалі з заробку і пакінулі сабе: быхаўская пракуратура другі раз разбірае адну і тую ж схему

Навіна ад

Пракуратура Быхаўскага раёна прымусіла адну з сельгасарганізацый раёна пералічыць спагнанніку грошы, якія бухгалтэрыя ўтрымала з заробку работніка, але так і не адправіла па прызначэнні. З выплат даўжніка па выканаўчым дакуменце ўтрымалі ўсю суму доўгу – звыш 7 тысяч рублёў, з іх больш за 5 тысяч аселі ў гаспадарцы. Скардзіўся ў пракуратуру сам работнік: з яго грошы ўтрымалі, а доўг перад спагнаннікам не пагасілі.
Паводле закона аб выканаўчым вядзенні наймальнік абавязаны пералічыць утрыманае спагнанніку або на рахунак органа прымусовага выканання на працягу пяці дзён з моманту выплаты заробку.
Пракурор вынес кіраўніку гаспадаркі прадпісанне, пасля чаго ўся ўтрыманая сума пайшла спагнанніку. Хто менавіта ў бухгалтэрыі распараджаўся чужымі грашыма і ці панёс нехта за гэта адказнасць, у паведамленні не сказана. Не названая і гаспадарка.
Паведамленне адметнае тым, што пракуратура Быхаўскага раёна публікуе яго другі раз амаль даслоўна. У чэрвені 2024 года тая ж пракуратура пад тым жа загалоўкам расказвала пра тую ж схему: сельгасарганізацыя раёна некалькі месяцаў утрымлівала грошы з заробку работніка, але спагнанніку – банку з дзяржаўнай доляй – іх не пералічвала, а «выкарыстоўвала на іншыя патрэбы ў інтарэсах гаспадаркі». Вынік той жа – прадпісанне кіраўніку.
Розніца ў дэталях: два гады таму ў пракуратуру звярнуўся банк, цяпер – работнік, і тады пракуратура хаця б паведамляла, куды падзеліся грошы, а цяпер абмежавалася «неналежным выкананнем абавязкаў». Адна гэта гаспадарка ці дзве розныя, з абодвух паведамленняў зразумець нельга.
Быхаўскія сельгасарганізацыі сёлета ўжо фігуравалі ў пракурорскай справаздачнасці аб заробках: у сакавіку 2026 года у адной з іх 94 работнікам не выплацілі больш за 104 тысячы рублёў, і грошы людзі атрымалі таксама толькі пасля ўмяшання пракуратуры.
Тры выпадкі за два гады аб’ядноўвае не толькі раён, але і мера рэагавання – прадпісанне. Заробак работніка ў быхаўскай гаспадарцы, мяркуючы па гэтых паведамленнях, даходзіць да адрасата не ў пяцідзённы тэрмін, а пасля акта нагляду.

Фота ілюстрацыйнага характару.

Мандат у спадчыну: у Быхаўскім раёне «дэпутатам» сельсавета дваццаць гадоў застаецца сваячка двух «дэпутатаў»

Навіна ад

Быхаўская раёнка «Маяк Прыдняпроўя» зноў расказала пра санітарку сельскай амбулаторыі – «дэпутата» сельскага «савета дэпутатаў», якая апроч іншага займаецца вязаннем і бісерапляценнем.
Жанчына прадстаўляе землякоў ужо пятае скліканне, а прыклад, паводле яе слоў, ёсць з каго браць: «дэпутатамі» былі і яе маці, і свякроў, якія «заўсёды ішлі насустрач інтарэсам сваіх землякоў».
Пяць скліканняў сельскага «савета» – гэта выбары 2007, 2010, 2014, 2018 і 2024 гадоў, амаль дваццаць гадоў з адным і тым жа чалавекам у адным і тым жа крэсле. Амаль як Лукашэнка.
Асобная глава нарыса – удзел у VI Усебеларускім народным сходзе. Ён прайшоў у лютым 2021 года, праз паўгода пасля масавых пратэстаў. А праз пяць з паловай гадоў раёнка публікуе ўражанні «дэпутата» як свежыя: «уразілі маштаб і арганізацыя форуму», «лёс краіны вырашаюць людзі, якім неабыякавая яе будучыня».
У нарысе няма ніводнага вырашанага пытання з адрасам – толькі «добраўпарадкаванне тэрыторыі і ЖКГ», «дапамога канкрэтным сем’ям у зямельных спрэчках або бытавых канфліктах».
Затое ёсць усё, што трэба для тыповага партрэта прызначанага беларускага «дэпутата». У тым ліку і сямейная пераемнасць, якую праўладная газета падае як вартасць. Зрэшты, мандат у спадчыну перадаецца не толькі ў Быхаўскім раёне – дынастыі дэпутатаў-дэлегатаў ствараюцца па ўсёй Беларусі.

Фота раённай газеты

Як выглядае моладзь Быхаўшчыны ў выкананні райвыканкама

Навіна ад

На тыкток-акаўнце «Моладзь Быхаўшчыны» з’явілася відэа з раённага турыстычнага злёту: на вытаптанай паляне, перад шэрагам палатак, сінхронна танцуюць двое мужчын. Ніводзін з дваіх па фармальных прыкметах да моладзі не адносіцца.
Гэта намеснік старшыні райвыканкама Аляксандр Саксонаў і кіраўнік спраў райвыканкама Віктар Храмянкоў.
Планка вызначана законам. Закон «Аб асновах дзяржаўнай маладзёжнай палітыкі» адносіць да моладзі грамадзян ад 14 да 31 года ўключна. Той жа верхні парог – у статуце БРСМ: членства ў саюзе моладзі заканчваецца на 31-м годзе.
Аляксандру Саксонаву – трыццаць чатыры.
Да Быхава ў яго была кар’ера ў маладзёжнай вертыкалі. Вясной 2022 года Саксонаў, тады дырэктар Забродскай сярэдняй школы Шклоўскага раёна, быў абраны першым сакратаром Магілёўскага абкама БРСМ. На момант абрання яму было 30 гадоў, статутны парог ён перасягнуў у сакавіку 2023 года – і яшчэ два з лішнім гады кіраваў абласной арганізацыяй саюза моладзі, будучы па ўзросце старэйшым за тых, каго ў яе прымаюць.
Віктар Храмянкоў, які з лета 2023 года узначальвае раённае аддзяленне партыі «Белая Русь», а па пасадзе курыруе справаводства, службу «адно акно» і раённы архіў, яшчэ старэйшы.
Працягнем узроставую вертыкаль. 30 жніўня Аляксандру Лукашэнку спаўняецца 72 гады, ва ўладзе ён з ліпеня 1994 года.
Гэта азначае простую рэч: ніводзін чалавек, якога беларускі закон сёння адносіць да моладзі, не жыў у краіне пры іншым кіраўніку. Усе яны нарадзіліся ўжо пасля таго, як дзед заняў пасаду.
Атрымліваецца стройная канструкцыя: маладзёжную палітыку ў раёне прадстаўляюць 34-гадовы намеснік старшыні і кіраўнік спраў перадпенсійнага разраду.
Курыруе ўсю гэтую вертыкаль чалавек, які кіруе даўжэй, чым пражыў самы старэйшы з тых, каго ён называе моладдзю, а ўласна моладзь на турзлёце выконвае функцыю масоўкі. Танцуюць – начальнікі, фон – моладзь.
Фота скрыншоты відэа.

Пасады па крузе: хто ў Быхаве раздае працу школьнікам

Навіна ад

Аддзел занятасці Быхаўскага райвыканкама справаздачыўся пра летнюю кампанію: на 2026 год запланавана не менш за 250 працоўных месцаў для навучэнцаў, 213 падлеткаў ужо працаўладкаваны. Працаваць можна з чатырнаццаці гадоў, у вольны ад вучобы час.
Два адрасы ў гэтай справаздачы стаяць асобна. Першы – ЧПТУП «Назарэвіч Стандарт», сетка крам «Скідачка»: прыватны бізнес у спісе наймальнікаў з’явіўся ўпершыню, чатырнаццаць падлеткаў выконвалі падсобныя работы ў гандлёвых аб’ектах і на складах. Плаціў за іх не ўладальнік. Паводле правілаў Мінпрацы, наймальніку пералічваюць грошы на аплату працы падлетка са сродкаў Фонду сацыяльнай абароны насельніцтва – у межах мінімальнай зарплаты прапарцыянальна адпрацаванаму часу, разам са страхавымі ўзносамі. Даплаціць зверху наймальнік мае права, але не абавязаны.
Другі адрас – Быхаўскі сацыяльны пансіянат «Ірдзіца», псіханеўралагічны інтэрнат, куды школьнікаў адправілі па праекце Міністэрства працы «Час добрых спраў» палоць гародніну і даглядаць кветнікі.
Праца там наладжана даўно: падсобная гаспадарка дае мяса і малако, лішкі прадаюць, вырабы сталярнай, абутковай і швейнай майстэрняў робяць самі пражываючыя, і яны таксама ідуць на рэалізацыю. У 2020 годзе пазабюджэтны даход установы склаў 12,5 працэнта да бюджэтнага фінансавання – найлепшы паказчык сярод дамоў-інтэрнатаў вобласці. Працу падапечных пры гэтым называюць лячэбнай тэрапіяй і сацыяльнай адаптацыяй.
Далей пачынаюцца прозвішчы, і вось тут справаздача перастае быць сумнай.
Аўтар справаздачы – начальнік аддзела занятасці ўпраўлення па працы, занятасці і сацыяльнай абароне Вольга Квартальная (на фота).
Раней яна працавала ў іншым месцы: у студзені 2015 года раённая газета расказвала пра працаўладкаванне абавязаных асоб, і пра тое, як гэта ўладкавана, гаварыла спецыяліст па кадрах ААТ «Быхаўскі кансервава-агароднінасушыльны завод» Вольга Квартальная.
На заводзе тады працавалі чацвёра абавязаных асоб падсобнымі рабочымі, годам раней іх было сямёра, трое да таго моманту апынуліся ў лячэбна-працоўным прафілакторыі. Цытата з той нататкі: наведваем дома, пры неабходнасці едзем і вязём на працу, тэлефануем у міліцыю, шукаем прагульшчыка, прыводзім на працу, спуску ні ў чым не даём.
Пры антыкрызісным кіраўніку Аляксандры Марозаве Квартальная была ўжо начальнікам аддзела кадраў завода. У 2022 годзе суд Быхаўскага раёна прысудзіў Марозава да сямі з паловай гадоў калоніі за перавышэнне службовых паўнамоцтваў, крадзёж і службовы падлог: прэміі сабе да святаў, камандзіроўкі за мяжу за кошт прадпрыемства і прыпіскі ў справаздачнасці, каб прыбытак выглядаў замест страт. Завод пасля гэтага дабанкруціўся дашчэнту і ў верасні 2024 года быў ліквідаваны.
Кадравая служба завода ў райвыканкаме не прапала. Да снежня 2023 года Квартальная ўжо ўзначальвае аддзел занятасці і водзіць школьнікаў на прафарыентацыю – у тым ліку ў ГУКДСП «Быхаўская ПМК-247», прадпрыемства, якое разам з заводам лічылася стратным яшчэ ў 2013 годзе. Курыраваў сацыяльную сферу раёна ў гэты час намеснік старшыні райвыканкама Віктар Агнетаў, нязменны старшыня раённай выбарчай камісіі.
У жніўні 2025 года Агнетаў змяніў кабінет: ён стаў дырэктарам той самай «Ірдзіцы». Яго намеснікам працуе Сяргей Безднікаў – былы міліцыянер і былы майстар таго ж кансервава-агароднінасушыльнага завода. А сетка «Скідачка», якая прыняла школьнікаў на склады, належыць сыну Ніны Назарэвіч, якая да 2014 года ўзначальвала філіял «Макранскі» – сельгаспадраздзяленне ўсё таго ж завода.
У выніку адна летняя праграма замыкаецца на трох пунктах, і ў кожным – чалавек з аднаго збанкрутаванага прадпрыемства:

  1. Аддзел, які размяркоўвае школьнікаў, вядзе былы кадравік завода.
  2. Пансіянат, куды іх адправілі палоць градкі, узначальвае ўчарашні куратар сацыяльнай сферы раёна, а яго намеснік – былы завадскі майстар.
  3. Прыватная сетка, куды іх адправілі на склады, належыць сыну былога дырэктара завадскога філіяла.

Старшыні Быхаўскага райвыканкама за гэтыя гады мяняліся не раз. Людзі, якія вядуць кадры, ідэалогію і занятасць, не мяняліся – яны пераходзілі з кабінета ў кабінет па крузе, і кожны наступны круг аказваўся бліжэй да грошай: спачатку абавязаныя асобы на заводзе, цяпер падлеткі, чыю працу аплачвае бюджэт, і падапечныя інтэрната, чыю працу не аплачвае ніхто.
Можа быць таму раён застаецца зонай, дзе прызначаных Лукашэнкам вертыкальшчыкаў мясцовыя шэрыя кардыналы шчоўкаюць як семкі, заводы і калгасы банкрутуюць, а на патрабаваннях аб навядзенні парадку ў Быхаве нязменны кіраўнік краіны паспеў састарэць?

Фота быхаўскай раённай газеты.

Быхаўскага трактарыста прылюдна судзілі за пастаянныя крадзяжы, далі – мінімальна

Навіна ад

Усяго паўтара года выпраўленчых работ атрымаў нячысты на руку трактарыст, што скраў маёмасць двох працадаўцаў. 

У Быхаўскім раёне было вырашана правесці выяздны суд над трактарыстам, які на працягу не аднаго года краў ці то ўгнаенні, ці то запчасткі ў сваіх працадаўцаў. Быхаўскія суддзі вырашылі, што судовае пасяджэнне варта правесці бліжэй да месца жыхарства падсуднага, куды лёгка можна было б абавязаць прыйсці яго аднавяскоўцаў і калег. 

“Правядзенне такіх судовых пасяджэнняў мае важнае прафілактычнае значэнне, паколькі дазваляе на канкрэтным прыкладзе паказаць наступствы здзяйснення злачынства не толькі ўдзельнікам працэсу, але і шырокаму колу грамадзян, звярнуць увагу на неабходнасць выканання закона і папярэдзіць здзяйсненне новых злачынстваў” – гаворыцца ў паведамленні на сайце Вярхоўнага суда. 

Праўда, калі прыглядзецца да злачынства і панесенага злачынцам пакарання, то, магчыма, эфект ад такога судовага пасяджэння стаў цалкам процілеглым, ці, нават падахвочваючым да крадзяжоў.

Згодна матэрыялаў справы, трактарыст з сакавіка 2023 года па май 2024 года працаваў у фермерскай гаспадарцы. Адтуль ён пакрысе выкрадаў са складскога памяшкання ёмістасці з угнаеннямі, гербіцыдамі і пестыцыдамі. Усяго скраў восем каністраў з хімікатамі, прычыніўшы шкоду фермерскай гаспадарцы на суму звыш 2 тысяч рублёў. 

Потым злачынец працаваў па дамове падраду ў іншым сельгаспрадпрыемстве. Адтуль выкрадаў прыгодныя дэталі са спісанай тэхнікі, якая знаходзілася на машынным двары. Там увогуле урон склаў больш за 5 тысяч рублёў. Усё запчасткі былі знойдзены ў яго на дачы і дома.

Падаецца, што раскрадальніку свяціла самае малае – хатняя хімія, аднак суд вырашыў інакш – 1 год і 6 месяцаў выпраўленчых работ з утрыманнем 15% заробка, але не менш за адну базавую велічыню штомесяц. Прысуд пакуль у законную сілу не ўступіў.

Фотаздымак з адкрытых крыніц

Непачаты край. Як Быхаў аддаваў і прымаў кадры адной прыватнай групы і што ад гэтага засталося раёну

Навіна ад

«У некаторых раёнах, дапусцім, у Быхаўскім, непачаты край работы наогул па навядзенні элементарнага парадку» – так у жніўні 2024 года Лукашэнка наказваў Аляксандра Кісялёва, узгодненага на пасаду старшыні Быхаўскага райвыканкама.

Парадак у Быхаве сапраўды наводзілі доўга. Але калі паглядзець, куды сыходзілі быхаўскія кіраўнікі і што прыходзіла ў раён узамен, карціна атрымліваецца не пра парадак, а пра тое, як раён разбураўся. І некалькі цікавых маршрутаў сыходзяцца ў адной кропцы – вёсцы Зацішша Магілёўскага раёна, дзе стаіць прыватны завод па вытворчасці газасілікатных блокаў.

Што з’язджала з Быхава

Андрэй Мікалаевіч Сядукоў працаваў кіраўніком справамі Быхаўскага райвыканкама. У студзені 2013 года ён ужо дырэктар ТАА «Газасілікат»: у гэтай якасці ён разам з генеральным дырэктарам Ігарам Рачыцкім вадзіў па цэхах міністра працы і сацыяльнай абароны. У раённай газеце мэта візіту была апісана проста – азнаямленне з вытворчасцю і кантроль за асваеннем выдзеленых сродкаў.

З прыватнага крэсла Сядукоў вярнуўся ва ўладу: намеснік старшыні Магілёўскага райвыканкама, намеснік старшыні камітэта па архітэктуры і будаўніцтве аблвыканкама, а ў чэрвені 2020 года Лукашэнка ўзгадніў яго прызначэнне старшынёй Крычаўскага райвыканкама.

Крычавам Сядукоў кіраваў амаль пяць гадоў. Напрыканцы сакавіка 2025 года “губернатар” Исачанка публічна падзякаваў старшыні, які сыходзіў, за добрасумленную працу. Дзе Сядукоў цяпер, адкрытыя крыніцы не паведамляюць.

Што прыязджала ў Быхаў

Сустрачны маршрут прайшоў Сяргей Віктаравіч Грамыка. Да 2009 года ён узначальваў тое ж самае ТАА «Газасілікат», а ў 2009-м прыняў ААТ «Быхаўскі кансервава-агароднінасушыльны завод» – прадпрыемства, прадукцыя якога ў савецкія гады адпраўлялася з Быхава вагонамі.

Хто менавіта прыняў завод, з адкрытых даных вынікае кепска. Адзіная вышэйшая адукацыя, якую Грамыка пазначае ў сваім профілі ў LinkedIn, – Беларуска-Расійскі ўніверсітэт, гады навучання з 2001 па 2007-ы, без спецыяльнасці і без кваліфікацыі. Шэсць гадоў завочна, дыплом атрыманы пад сорак гадоў, за два гады да прызначэння на флагман абласной харчовай прамысловасці. У тыя ж 2006-2007 гады ён значыўся спецыялістам у магілёўскай фірме – гэта значыць вучыўся без адрыву ад працы.

Пачатак выглядаў пераканаўча. У сакавіку 2011 года новы дырэктар дакладваў: таварнай прадукцыі на 26,8 мільярда рублёў, тэмп росту 151,5 працэнта пры заданні 146,2, больш за 80 новых найменняў вырабаў, экспарт – 4871,2 тубы кансерваў на 1,7 мільёна долараў, першыя пастаўкі ў ЗША. Рэцэптуры распрацоўвалі разам з акадэмічным цэнтрам па харчаванні і Магілёўскім дзяржаўным універсітэтам харчавання, і матэрыял так і называўся – «У садружнасці з навукай».

“Садружнасць” скончылася хутка. З 2014 года на завод пайшлі антыкрызісныя кіраўнікі, у ліпені 2019-га суд зацвердзіў план санацыі, у снежні 2022-га адкрыў ліквідацыйную вытворчасць. Агульная сума даўгоў – амаль 11,4 мільёна рублёў. Гэтую гісторыю мы разбіралі асобна. Маёмасны комплекс пайшоў з таргоў прыватніку.

Сам Грамыка, адначасова справаздачыўшы за «садружнасць» на заводзе ў Быхаўскім судзе, вярнуўся ў тую арбіту, з якой сыходзіў: у 2017-2019 гадах ён дырэктар ТАА «Дывідан Плюс» у вёсцы Навасёлкі – прадпрыемства з той жа групы, якое выпускае нятканыя матэрыялы. Чым займаецца Сяргей Віктаравіч сёння, адкрытыя крыніцы не паведамляюць.

Хто заставаўся на месцы

Дырэктары ў Зацішшы мяняліся, заснавальнік – не. Ігар Анатолевіч Рачыцкі (на фота ў цэнтры) прыйшоў у вытворчасць будаўнічых матэрыялаў з арміі: нарадзіўся ў 1962 годзе ў Беліцы, ГДР, скончыў Мінскае сувораўскае вучылішча і Палтаўскае вышэйшае ваеннае зенітна-ракетнае вучылішча.

З чаго пачынаўся бізнес, вядома з адзінага тэксту – даведкі пра прадпрыемства ў іміджавым даведніку «Лучшие люди», куды кампанію ўключылі ў 2013 годзе: стварэнне ТАА «Газасілікат» пачалося з рэканструкцыі ў 2007 годзе закінутага завода, год ішлі будаўнічыя работы і закуплялася абсталяванне, а ў 2009-м вытворчасць увялі ў строй.

Што гэта быў за завод, каму ён належаў і на якія сродкі выкупляўся, даведка не паведамляе – як і ўсе астатнія тэксты пра кампанію. Сама старонка з даведкай з сеткі ўжо выдаленая.

На сайце самой групы гісторыя пачынаецца інакш. У храналогіі прадпрыемства няма ні 2007 года, ні закінутага завода: першы радок – 2009-ы, пабудаваны і ўведзены ў эксплуатацыю завод па вытворчасці газасілікатных блокаў. Далей па гадах:

  • 2010-ы – інвестыцыйная дамова на лінію сухіх будаўнічых сумесяў;
  • 2011-ы – закупка абсталявання і энерганасычанай тэхнікі;
  • 2012-ы – цэх абліцовачнай цэглы і тратуарнай пліткі;
  • 2014-ы – першы ветрапарк у аграгарадку Пудаўня Дрыбінскага раёна;
  • 2016-ы – другі, у самім Дрыбіне.

Дзве рэкламныя версіі аднаго і таго ж пачатку разыходзяцца паміж сабой на два гады і на цэлы завод.

У дзелавым рэйтынгу «Ежедневника» за 2016 год Рачыцкі займае 187-е месца сярод двухсот паспяховых і ўплывовых бізнесменаў краіны. Там жа пералічаныя рэгаліі: ганаровы грамадзянін Магілёва, ордэн святога Кірыла Тураўскага II ступені, член Беларускага саюза сувораўцаў і кадэтаў; у 2011 годзе да іх дадаўся дыплом Лукашэнкі як найлепшаму прадпрымальніку года. Намеснік дырэктара «Газасіліката» – дачка, Аксана Рачыцкая. У графе «персоны» ў яго пазначаныя Барыс Батура, былы кіраўнік Магілёўскай вобласці, і Віктар Шорыкаў, былы мэр Магілёва.

Актывы на той момант апісаны так:

  • газасілікатныя блокі, каляровая цэгла і тратуарная плітка, бетон і раствор, здабыча пясчана-жвіровых сумесяў у Магілёўскім раёне;
  • праект забудовы катэджамі прыгарада Магілёва;
  • «Газасілікат Люкс» і ветрапарк у Дрыбінскім раёне;
  • нерухомасць індывідуальнага прадпрымальніка: Віленскі рынак, гасцініца «Ліра» ў Магілёве, спа-салон «Красотка» ў Магілёўскім раёне;
  • завод тэхнічных алеяў – вытворчасць рапсавага алею ў Чавусах.

За дзесяць гадоў пералік толькі вырас. Да яго дадаліся транспартная кампанія «Аврора Энэрджы», уласны пясчаны кар’ер, ТАА «Дывідан Плюс» у Навасёлках і прыватнае прадпрыемства «Базальтум».

Дзяржава групу ўвагай не абыходзіць. Рэзідэнтам свабоднай эканамічнай зоны «Магілёў» прадпрыемства значылася ўжо ў 2013 годзе – гэта вызваленне ад падатку на прыбытак, падатку на нерухомасць, зямельнага падатку і арэнднай платы за ўчасткі. Тады ж асваенне выдзеленых сродкаў прыязджаў кантраляваць міністр працы і сацыяльнай абароны. У 2021 годзе Ігар Анатолевіч памёр.

Але яго пачынанні жывуць. У другім квартале 2026 года пры падтрымцы Банка развіцця ўведзены ў эксплуатацыю завод базальтавага ўцяпляльніка магутнасцю 400 тысяч кубаметраў у год – 89 працоўных месцаў і ўласная ветраэлектрастанцыя з 15 установак.

Што засталося магілёўскай глыбінцы

Парушэнняў у гэтай гісторыі няма. Прыватнік мае права наймаць дырэктараў, чыноўнік мае права сысці ў бізнес і вярнуцца, дзяржава мае права даваць ільготы і крэдыты.

Аднак нечаканыя кар’ерныя скачкі “плітачнікаў” Рачыцкага наводзяць на думку пра тое, што прыватныя і дзяржаўныя інтарэсы ў Магілёве часам пераплятаюцца ўжо занадта цесна. Два выпадкі могуць аказацца як чыстай выпадковасцю, так і верхавінай айсберга карупцыі.

Ну, а вынік па раёнах падбіваецца сам сабой.У Магілёўскага раёна – працуючая прыватная група з ільготамі і крэдытам дзяржаўнага банка. У Крычаўскага – былы старшыня, які прыйшоў праз тую ж групу. У беднага Дрыбінскага раёна – прыватныя ветракі. А ў Быхава – ліквідаваны кансервавы флагман краіны, прададзеная з таргоў маёмасць і наказ пра непачаты край работы па навядзенні элементарнага парадку.

Фота «Веснік Магілёва».

У Быхаве адразу тры трупы, хутчэй за ўсё алкагольнае атручванне

Навіна ад

Трупы траіх быхаўчан – двух мужчын і адной жанчыны ўбачылі праваахоўнікі ў прыватным доме.

Першымі трывогу ўзнялі 6 жніўня суседзі, якія пачулі спецыфічны запах, які даносіўся з дома. Па прышэсці следча-аператыўнай групы аказалася, што ў доме памерлі жыхары дома, а гэта 58- і 60-гадовыя мужчыны, а таксама 59-гадовая жанчына. Паводле суседзяў, яны часцяком злоўжывалі алкаголем.

Паколькі выпадак з адразу трыма трупамі даволі незвычайны, то на месца выехаў галоўны дзяржаўны судова-медыцынскі эксперт па Магілёўскай вобласці Аляксей Луцэвіч. З месца выняты бутэлькі з вадкасцю, якую пілі памёрлыя.

Паводле следчых, асноўныя версіі прычыны гібелі – атручванне эціленгліколем альбо сурагатамі алкаголю, бо прыкмет гвалтоўнай смерці няма. 

Фотаздымак: sudexpert.gov.by

«Негативные тенденции преодоливаются», а пачаліся яны ў Быхаве даўно

Навіна ад

Пад нашым ролікам пра суцэльную лічбавізацыю на малочным комплексе ў аграгарадку Мокрае Быхаўскага раёна з’явіўся каментар: няма чаго ўспамінаць, што было дзесяць гадоў таму, а праблемы асвятляйце, калі яны пачнуцца.

Прапанова прынята. Ніжэй – даты і лічбы з адкрытых крыніц, у асноўным з самой раённай газеты.

Гісторыя «Макранскага»

16 снежня 2009 года УКСП «Макрянскі» перайменавана ў ААТ «Макранскі». 18 чэрвеня 2010 года таварыства далучана да ААТ «Быхаўскі кансервава-агароднінасушыльны завод» і стала яго філіялам са спецыялізацыяй на агародніцтве. Самастойнай гаспадаркі ў Мокрым з гэтага дня няма – ёсць сыравінная зона завода.

Праз год, 25 жніўня 2011 года, раённая газета падводзіць вынікі сямі месяцаў у жывёлагадоўлі: па раёне валавыя надоі знізіліся на сем працэнтаў, прадуктыўнасць дойнага статка склала 89 працэнтаў да леташняй. Загаловак нататкі – «Негативные тенденции преодоливаются» – ужо тады ў «Маяка Прыдняпроўя» фіксаваліся праблемы з граматыкай.

У лістападзе 2011 года ў Мокрым адкрываюць пладаагароднінасховішча на 500 тон. Сімвалічны ключ дырэктару філіяла Ніне Назарэвіч уручае начальнік Быхаўскай ПМК-247, стужку рэжуць разам са старшынёй аблвыканкама Пятром Руднікам.

24 лютага 2012 года Назарэвіч справаздачыцца за папярэдні год: гароднінай заняты 401 гектар, сабрана 3743 тоны – у два з паловай раза больш, чым у 2010 годзе; зялёнага гарошку 1228 тон пры ўраджайнасці 41 цэнтнер з гектара, найлепшы вынік у вобласці; выручка 1,62 мільярда рублёў. У тым жа інтэрв’ю дырэктар пералічвае, што стрымлівае: цэны, па якіх завод забірае прадукцыю, блізкія да сабекошту, разлікі за сыравіну ідуць несвоечасова і не ў поўным аб’ёме, а на сельскагаспадарчую вытворчасць уплывае закрэдытаванасць завода.

5 кастрычніка 2012 года на заводзе праходзіць рэспубліканскі семінар-нарада з удзелам старшыні канцэрна «Белдзяржхарчпрам» Івана Данчанкі, першага намесніка міністра гандлю Аляксандра Забела і намесніка старшыні аблвыканкама Анатоля Ісачанкі. Дырэктар завода Сяргей Віктаравіч Грамыка распавядае пра дзвесце найменняў прадукцыі і пастаўкі ў ЗША і Канаду. Экспарт за дзевяць месяцаў – 12,9 працэнта, сярэдні паказчык па краіне.

4 верасня 2012 года ў Мокрым святкуюць сёмыя «Дажынкі»: 10 050 тон збожжа і 1067 тон зялёнага гарошку, сёмая частка раённага намалоту. Прымаючы сноп, Назарэвіч абяцае на наступны год 10 500 тон, а калі добра пастарацца – усе адзінаццаць тысяч.

24 снежня 2012 года старшыня райвыканкама Дзмітрый Калееў аб’язджае фермы філіяла. На ферме ў Ліпоўцы а сёмай вечара ў бычкоў недастаткова кармоў на ўсю ноч, вада ў паілках замерзла, жывёла не напоена, вартаўніка на месцы няма, тэрыторыя не асветлена. На комплексе ў Баркалабаве ў большасці кароў няма паілак; загадчыца запэўнівае, што жывёлу паілі з вёдраў, але паднесенае старшынёй вядро каровы выпіваюць наперабой. Адна паілка каштуе 140 тысяч рублёў.

У красавіку 2013 года, падводзячы вынікі першага квартала, райвыканкам адносіць філіял да тых, хто адстае – «які раней хадзіў у перадавіках», а сам завод называе адным з двух стратных прадпрыемстваў раёна. Другое – ПМК-247, тая самая, што будавала сховішча.

У 2014 годзе высвятляецца, што на даўгі завода можна пабудаваць два такія ж. Уводзіцца антыкрызіснае кіраванне. 12 красавіка 2014 года дырэктарам філіяла значыцца Генадзь Аўдзеенка.

Праз тры месяцы, 9 ліпеня 2014 года, на раённым семінары гаспадарку прадстаўляе выконваючая абавязкі дырэктара Таццяна Балутэнка. У снежні 2018 года філіял па-ранейшаму без пастаяннага кіраўніка.

У 2019 годзе эканамічны суд зацвярджае план санацыі завода, тэрмін падаўжаюць да 14 ліпеня 2022 года. У лістападзе 2021 года раённае аб’яднанне прафсаюзаў зноў называе філіял адной з перадавых гаспадарак раёна. У снежні 2022 года суд прымае рашэнне аб ліквідацыі завода, агульная сума даўгоў – амаль 11,4 мільёна рублёў. Ліквідацыю завяршаюць у верасні 2024 года.

28 жніўня 2023 года ў Мокрым зарэгістравана КУП «Макранскі АГРА». 30 снежня 2025 года там адкрываюць малочнатаварны комплекс «Юбілейны» на 756 кароў – адзін з сямі, уведзеных у Магілёўскай вобласці ў адзін дзень. Пра яго і зняты ролік пра лічбавізацыю.

Магазіны Дзяніса Назарэвіча

14 жніўня 2014 года ў вёсцы Мокрае на вуліцы Камсамольскай рэгіструецца ЧПТУП «Назарэвіч Стандарт». Дырэктар – Дзяніс Назарэвіч, сын Ніны Назарэвіч (дырэктаркі філіяла ААТ «Быхаўскі кансервава-агароднінасушыльны завод» з 2011 года). Паводле адукацыі юрыст-правазнаўца, скончыў Акадэмію МУС, працаваў оперупаўнаважаным Маскоўскага РАУС Мінска, затым займаўся таксі, аўтамабілямі і шынамантажом, нерухомасцю і арэндай.

7 лістапада 2014 года раённая газета паведамляе, што ў Быхаўскім раёне з’явіліся дзве новыя крамы. Адна з іх – у аграгарадку Мокрае, агульная плошча 90 квадратных метраў, гандлёвая – 60, працуе з васьмі раніцы да дзесяці вечара. Усяго ў раёне на той момант 217 гандлёвых аб’ектаў.

Праз год адкрываецца другая крама – «Скідачка» ў Быхаве на вуліцы Грышына. У красавіку 2016 года газета піша пра краму ў Мокрым: шматлюдна, хлеб вязуць з Быхава, Магілёва і Клічава.

Да лютага 2022 года прадпрыемству належаць восем крам, чатыры з іх сельскія. Доля ў тавараабароце Быхаўскага раёна – 11 працэнтаў, другое месца пасля райспажыўтаварыства.

Падобна, што ЧПТУП «Назарэвіч Стандарт» пашыралася паралельна са звужэннем актываў завода і яго сельскагаспадарчага філіяла:

Дата Гаспадарка і завод Магазіны
16 снежня 2009 УКСП «Макранскі» перайменавана ў ААТ «Макранскі»
18 чэрвеня 2010 ААТ далучана да Быхаўскага КОСЗ, стала філіялам
25 жніўня 2011 Па раёне надоі мінус сем працэнтаў, прадуктыўнасць 89 працэнтаў да 2010 года
лістапад 2011 Адкрыта пладаагароднінасховішча на 500 тон
24 лютага 2012 Гародніны 3743 тоны, у 2,5 раза больш за 2010 год; дырэктар гаворыць пра закрэдытаванасць завода
4 верасня 2012 «Дажынкі»: 10 050 тон збожжа, абяцанне давесці да 11 тысяч
5 кастрычніка 2012 Рэспубліканскі семінар на заводзе, экспарт 12,9 працэнта
24 снежня 2012 Аб’езд ферм: Ліпаўка без кармоў і вартаўніка, Баркалабава без паілак
красавік 2013 Філіял аднесены да тых, хто адстае, завод – да двух стратных прадпрыемстваў раёна
2014 На заводзе ўведзена антыкрызіснае кіраванне
12 красавіка 2014 Дырэктар філіяла – Генадзь Аўдзеенка
9 ліпеня 2014 Гаспадарку прадстаўляе выконваючая абавязкі дырэктара
14 жніўня 2014 Зарэгістравана ЧПТУП «Назарэвіч Стандарт», вёска Мокрае
7 лістапада 2014 Адкрыта першая крама ў аграгарадку Мокрае, 90 квадратных метраў
2015 Адкрыта «Скідачка» ў Быхаве на вуліцы Грышына
21 красавіка 2016 Раённая газета піша пра краму ў Мокрым
снежань 2018 Філіял працуе без пастаяннага дырэктара
2019 Суд зацвярджае план санацыі завода
лістапад 2021 Філіял зноў названы адной з перадавых гаспадарак раёна
17 лютага 2022 Восем крам, 11 працэнтаў тавараабароту раёна, другое месца пасля райспажыўтаварыства
снежань 2022 Рашэнне аб ліквідацыі завода, даўгі амаль 11,4 мільёна рублёў
28 жніўня 2023 Зарэгістравана КУП «Макранскі АГРА»
верасень 2024 Ліквідацыя завода завершана
30 снежня 2025 Адкрыты малочнатаварны комплекс «Юбилейный» на 756 кароў

Каментатар прапанаваў асвятляць праблемы, калі яны пачнуцца. Судзячы па ўсім яны пачаліся ў жніўні 2011 года, а цяпер толькі працягваюцца.

Фота з адкрытых крыніц.