Category: Навіны Быхава

У вясковай краме Быхава ўкаранілі новую гандлёвую сістэму

Навіна ад

У сельскай краме аграгарадка Лудчыцы Быхаўскага раёна новую сістэму lsFusion укараняла прадавец, якую дзеля гэтага выклікалі з адпачынку па доглядзе за дзіцёнкам на палову стаўкі. Прычына, якую назвалі ў Быхаўскім АСП Магілёўскага райспажыўтаварыства: жанчына на «ты» з сучаснымі тэхналогіямі.

Варта заўважыць, што з сучаснымі тэхналогіямі далёка не на «ты» і самі старэйшыя «ўкараняльнікі».

У 2017-2018 гадах Быхаўскае райспажыўтаварыства набыло пяць гандлёвых сістэм «СуперМаг» і першым у Магілёўскай вобласці ўсталявала іх у крамах. Аблспажыўсаюз ставіў раён у прыклад. Да 2022 года з пяці сістэм працаваў толькі адзін «СуперМаг».

Белкаапсаюз, які ўсунуў гэтыя сістэмы ніжэйшаму прадпрыемству, не ўлічыў, што:

  • прадаўцоў не навучылі працаваць у сістэме;
  • сістэма выкарыстоўвалася прыкладна на пяць працэнтаў сваіх магчымасцяў, фактычна як звычайная каса;
  • абслугоўванне ўвесь гэты час аплачвалася і каштавала дорага.

У выніку абсталяванне адправілі на склад, ды і само райспажыўтаварыства сышло са сцэны.

Цяпер гэта Быхаўскае адасобленае структурнае падраздзяленне Магілёўскага райспажыўтаварыства, амаль усе аб’екты якога прададзеныя або здадзеныя ў арэнду.

А Белкаапсаюз не здаецца: цэнтралізавана пераводзіць гандаль на сістэму lsFusion. Паводле даных распрацоўшчыка, да жніўня 2025 года яна ахапіла больш за 4300 крам і 150 гандлёва-размеркавальных складоў, прычым каля дзвюх тысяч аб’ектаў былі аўтаматызаваныя за адзін год.

Ці дапамагае гэта? Адказ трэба шукаць у разносах, якія Лукашэнка перыядычна ладзіць старшыні аганізуючай структуры Інэсе Караткевіч. Яна, дарэчы, таксама набіралася досведу «ўкаранення» ў Магілёве.

Фота раённай газеты.

118 дамоў у адным сельсавеце – пракуратура палічыла пустэчу Быхаўскага раёна

Навіна ад

Праверка ў Ямніцкім сельсавеце Быхаўскага раёна выявіла 118 дамоў, у якіх больш за тры гады ніхто не жыве. Ніводзін з іх не быў унесены ў дзяржаўны рэестр. Прэтэнзія пракуратуры – не да таго, што дамы пустуюць, а да таго, што іх пустэчу дрэнна аформілі.

Пракуратура і ценявыя дармаеды

Пракуратура Быхаўскага раёна правярала, як мясцовыя ўлады выконваюць патрабаванні па навядзенні парадку на зямлі, і выявіла, што раённая камісія па абследаванні стану жылых дамоў працавала фармальна: парушаліся патрабаванні да яе складу і рэгламенту, абавязкі выконваліся неналежным чынам, парадак выяўлення і ўліку дамоў, якія прастаялі без жыхароў апошнія тры гады, выконваўся не заўсёды.

Абследаванне домаўладанняў на тэрыторыі толькі Ямніцкага сельсавета выявіла 118 дамоў, якія адпавядаюць крытэрыям пустуючых. Звестак пра іх у Адзіным рэестры пустуючых дамоў не было. Яшчэ па некалькіх дамах у Лудчыцкім, Новабыхаўскім, Абідавіцкім і іншых сельсаветах рашэнні аб прызнанні іх пустуючымі не прымаліся, нягледзячы на наяўнасць падстаў, а аб’явы пра вышук уласнікаў не публікаваліся.

Там, дзе рашэнні ўсё ж прынялі, справа далей не пайшла: пазовы аб прызнанні жылля безгаспадарным і перадачы яго ва ўласнасць раёна ў суд падавалі не заўсёды. Сельвыканкамы не вызначыліся і з лёсам ужо прызнаных пустуючымі дамоў – пакінуць іх за раёнам, прадаць або знесці. Механізм, пра які ідзе гаворка, устаноўлены ўказам № 116 ад 24 сакавіка 2021 года.

Райвыканкамы абавязаныя ствараць камісіі і абследаваць жыллёвы фонд не радзей за два разы на год, а з 1 студзеня 2023 года звесткі пра выяўленыя дамы паступаюць у Адзіны рэестр пустуючых дамоў. Галоўны крытэрый адзін: дом не выкарыстоўваецца больш за тры гады. Прычына, па якой уласнік адсутнічае, значэння не мае. Пасля гэтага дом праз суд прызнаюць безгаспадарным, ён пераходзіць адміністрацыйна-тэрытарыяльнай адзінцы і можа быць прададзены або знесены.

Старшыня сельвыканкама можа стаць крайнім

Цяпер пра маштаб. Ямніцкі сельсавет – адзін з дзевяці ў раёне, у яго склад уваходзіць каля дваццаці вёсак, у 2011 годзе да яго далучылі скасаваны Дунайкаўскі сельсавет.

Ямніцкі сельвыканкам з цэнтрам у вёсцы Ямнае ўзначальвае Андрэй Іванавіч Кудроў. Да пераходу на грамадзянскую пасаду ён больш за дваццаць гадоў праслужыў у міліцыі. Службу пачаў 1 жніўня 1996 года міліцыянерам медыцынскага выцвярэзніка Быхаўскага раённага аддзела ўнутраных спраў, з 1998 года прайшоў шлях да начальніка аддзялення крымінальнага вышуку, а 5 лістапада 2019 года быў прадстаўлены асабістаму складу як першы намеснік начальніка райаддзела – начальнік крымінальнай міліцыі. У красавіку 2024 года Кудроў, ужо старшынёй сельвыканкама, атрымліваў ключы ад службовага аўтамабіля, закупленага аблвыканкамам для сельсаветаў вобласці.

Адказнасць тут трэба падзяліць. Прэтэнзіі да складу і рэгламенту камісіі па абследаванні жылых дамоў адрасаваны раённаму ўзроўню: такія камісіі стварае райвыканкам. На сельвыканкам прыпадае іншая частка працы – прыняцце рашэння аб прызнанні дамоў пустымі, публікацыя аб’явы аб вышуку ўладальнікаў, іскі ў суд і вызначэнне лёсу ўжо прызнаных пустымі дамоў.

Пакуль цяжка сказаць, на якім менавіта ўзроўні здарылася недапрацоўка. Зыходзячы з біяграфіі Андрэя Кудрова – цяжка паверыць, што ён бы паставіўся да сваёй часткі працы праз рукавы. Але і райвыканкам наўрад ці возьме віну на сябе – ніжэйны адміністрацыйны ўзровень значна зручней зрабіць крайнім. Так што асцерагаемся, што за нечыя недапрацоўкі можа пацярпець добры чалавек, якога проста зробяць стрэлачнікам.

Можа, і праўда забрыць у салдаты?

У красавіку 2025 года Адзіны рэестр пустуючых дамоў па ўсёй краіне ўтрымліваў звесткі амаль пра 26 тысяч аб’ектаў. Быхаўская праверка дадала да гэтай колькасці яшчэ 118 – з аднаго сельсавета.

Варта звярнуць увагу на тое, чаго ў паведамленні няма. У ім ні слова пра тое, чаму ў дваццаці вёсках аднаго сельсавета апусцела больш за сотню дамоў, куды падзеліся іх жыхары і што сталася з іх спадкаемцамі.

Уся прэтэнзія нагляднага органа зводзіцца да працэдуры: камісія сабраная не паводле правілаў, рэестр не запоўнены, пазовы не пададзены, рашэнні аб зносе або продажы не прыняты. Пустая вёска ў гэтай логіцы – не праблема, а неаформлены актыў.

Гэта і робіць пракурорскую праверку цікавым дакументам. Дэмаграфічную статыстыку па асобных сельсаветах у Беларусі публікуюць рэдка і неахвотна. А тут ведамства, само таго не жадаючы, назвала дакладную лічбу: сто васямнаццаць.

І апошняе. За фармулёўкамі «фармальна», «абавязкі выконваліся неналежным чынам», «выконваўся не заўсёды» хаваецца адзін просты, жалезабетонны факт: быхаўскія чыноўнікі, ці, прасцей кажучы, ценявыя дармаеды, ні чорта не робяць. Відаць, пара ім на паўднёвую мяжу.

Фота ілюстрацыйнага характару.

Быхаў і Чавусы далучыліся да тэмы бадзяжных сабак і адкрылі «эфект Экзюперы»

Навіна ад

З інтэрвалам у суткі ў дзвюх раённых газетах Магілёўшчыны – быхаўскім «Маяку Прыдняпроўя» і чавускай «Іскры» – выйшлі тэксты-двайняты пра бадзяжных сабак. Жахлівая статыстыка ўкусаў, апеляцыя да безадказнасці жыхароў, пахвала жылкамунгасам. Чавуская раёнка пайшла далей – спаслалася на Антуана дэ Сент-Экзюперы.

Схема адна на два раёны:

  • у Быхаве – 42 выпадкі ўкусаў з пачатку 2026 года, 16 з іх прыпалі на дзяцей, 10 – напады бязнаглядных сабак. З пачатку года мясцовы Жылкамунгас сумесна са спецыялізаваным прадпрыемствам Магілёва адлавіў 115 жывёл: 91 сабаку і 24 каты;
  • у Чавусах – 47 зваротаў у бальніцу з-за ўкусаў, рост у параўнанні з мінулым годам у 2,2 раза.

Далей – абвінавачанні ў адрас тых, хто «прывязвае зграю» кормам каля пад’езда – добрых пенсіянерак, якія падкормліваюць сабак. Іх уяўная міласэрнасць, паводле версіі абедзвюх раёнак, і ёсць корань праблемы.

Пра тое, як працуе служба адлову, відаць на прыкладзе Краснаполля ў сакавіку 2026 года. Тады раённая газета «Чырвоны сцяг» скардзілася, што зграі «акупавалі вуліцы і двары» райцэнтра. УКВПП «Жылкамунгас» патрабаваў пісьмовую заяву і аплату выкліку спецыялізаванай службы. Служба прыязджала, «аглядала славутасці Краснаполля» і з’язджала. Сабакі «як сядзелі ў цэнтры, так і сядзяць».

А між тым, у красавіку 2026 года ў Магілёўскай вобласці быў зафіксаваны першы з 2012 года выпадак смерці чалавека ад шаленства.

З 1 студзеня 2025 года ў Беларусі дзейнічае Закон «Аб адказным абыходжанні з жывёламі». Паводле задумы ён павінен быў закрыць усе прабелы: рэгістрацыя гадаванцаў, чыпаванне, парадак адлову, прытулкі, пункты ўтрымання, адказнасць за адмову ад жывёлы.

Праз паўтара года карціна ў раёнах – тая, якую апісалі чавуская і быхаўская газеты: рост колькасці ўкусаў, рост выпадкаў шаленства, адсутнасць прытулкаў, адлоў як адзіны бачны механізм.

Прытулкаў няма, праграмы стэрылізацыі няма, рэгістрацыі як след няма. Ёсць жылкамунгас, фактычна бяздзейнае «Спецаўтапрадпрыемства» і бабулі, якія ва ўсім вінаватыя.

Можа, пара паглядзець на праблему з іншага боку і заняцца бабулямі? Не расстрэльваць, вядома. Проста паменшыць ім пенсію, каб лішняга хлеба ў хаце не вадзілася.

Фота раённай газеты.

85 гадоў чакання: праўнукі лётчыка, які загінуў у 1941-м на Быхаўшчыне, упершыню пабывалі на яго магіле

Навіна ад

У вёску Боланаў-Сялец Быхаўскага раёна прыехалі родныя лётчыка Канстанціна Рэпіна, пахаванага там у брацкай магіле сярод байцоў, якія загінулі летам 1941-га. На момант гібелі яму было дваццаць сем гадоў.

Два гады таму на брацкай магіле, дзе пахаваны Рэпін з таварышамі, усталявалі крыж з мемарыяльнай шыльдай. Імёны байцоў вярнуліся ў адкрыты доступ – і з гэтага моманту ў сваякоў з’явілася магчымасць даведацца, дзе менавіта пахаваныя іх продкі.

Паміж гэтым ліпеньскім днём і гібеллю Канстанціна прайшло восемдзесят пяць гадоў.

Пра месца пахавання ў сям’і не ведалі дзесяцігоддзямі.

Дарогу да магілы Рэпіна родным праклаў гарадзенец Валерый Дуброўскі, аўтар ініцыятывы «Млын памяці». Ён уручную зводзіць даныя з архіваў Міністэрства абароны, спісы брацкіх пахаванняў і звароты сваякоў загінулых.

Праўнукі Рэпіна напісалі яму 22 чэрвеня 2026 года – у Дзень памяці і смутку. Праз васямнаццаць дзён яны ўжо стаялі каля абеліска.

Фота «Беларусь Сёння».

Быхаўская «раёнка» ціха выправіла «ваўкаванне», але яно носіць масавы характар

Навіна ад

Учора мы апублікавалі разбор матэрыялаў bykhov.by пра нарыхтоўку кармоў у ААТ «Абідавічы» і ААТ «Вароніно», дзе замест тэхналагічнага тэрміна «валкаванне» стаяла неіснуючае «волкование».

Быхаўская рэдакцыя адрэагавала хутка. Памылку выправілі цішком. Ніякага рэдакцыйнага ўдакладнення на сайце не з’явілася. Ніякай пазнакі «ў першапачатковай версіі тэксту была дапушчана памылка» – таксама. Ніхто не напісаў матэрыял-тлумачэнне або адказ. 

Проста зайшлі ў тэкст, замянілі адно слова, захавалі змены. Нібыта «ваўкавання» там ніколі і не было. 

Класічная для дзяржаўнай прэсы механіка. Памылка не прызнаецца публічна, а сціраецца праз незаўважную карэктуру заднім чыслом. Чытач, які ўбачыць артыкул сёння, ужо не даведаецца, што ўчора ў ім было слова, якое выклікала ў чарнобыльскіх лясах Быхава зграі ваўкоў. 

Толькі Wayback Machine з гэтай механікай даўно не згодны. Архіўная копія матэрыялу ад 6 ліпеня 2026 года зафіксавала «волкование» ў першапачатковым выглядзе, да таго як рэдакцыя паспела падчысціць тэкст.
ваўкаванне

Праўкі, што паказальна, закранулі толькі той артыкул, які мы разабралі адкрыта. Больш ранні матэрыял аўтара Наталлі Левачковай(на фота) пра тую ж гаспадарку, ад 29 чэрвеня 2026 года, рэдакцыя не кранула. «Волкование» там дагэтуль стаіць на сваім месцы. Значыць, уласны сайт на іншыя выпадкі той жа памылкі ў рэдакцыі не правяраюць – выпраўляюць толькі тое, куды іх ткнулі пятачком. 

Карацей кажучы, «волкование» ў «Маяку Прыдняпроўя» носіць масавы, устойлівы характар. 

У райвыканкаме таксама маладушна ваўкуюць замест таго, каб змагацца з непісьменнасцю свайго друкаванага органа і ў тры шыі гнаць «акул пяра» працаваць у палі, дзе такуюць цецерукі і выюць пярэваратні. 

Фота скрыншот старонкі сайта, сацыяльныя сеткі.

«Ваўкаванне» ў Быхаве: за тры гады разумнейшымі не сталі

Навіна ад

Тры гады таму мы ўжо пісалі пра тое, як быхаўская «раёнка» дадумалася двойчы ў адным артыкуле напісаць «сОкральный» замест «сакральный». Тады пажартавалі, што праверачным словам аўтары, відаць, палічылі імя старажытнагрэчаскага філосафа Сакрата.

Прайшло тры гады. Нічога не змянілася. Больш пісьменнымі быхаўскія журналісты не сталі.

2 ліпеня 2026 года bykhov.by публікуе матэрыял пра нарыхтоўку кармоў у дзвюх мясцовых гаспадарках. Аўтар «tania» распавядае чытачам пра важны этап на палях – «волкование».

Паводле правілаў рускага словаўтварэння «волкование» – гэта або «паводзіны як у ваўка», або «прывабліванне ваўкоў», або нешта па аналогіі з «токованием» у цецерукоў. Для Быхаўскага раёна з яго лясамі, адселенымі чарнобыльскімі вёскамі і зграямі, якія зрэдку выходзяць да людзей, – амаль фальклорны сюжэт: механізатары днямі і начамі прывабліваюць ваўкоў да сянажных траншэй.

Насамрэч мелася на ўвазе «валкование», ад слова «валок» – падоўжаны валок сена. Тэхналагічны этап нарыхтоўкі, пры якім скошаная і падвяленая трава зграбаецца граблямі-валкаўнікамі ў валкі для далейшага падбору прэс-падборшчыкам. Так гэта называецца ва ўсіх галіновых даведніках, у метадычках БДСГА, у ДАСТ. Толькі не ў “Маяку Прыдняпроўя”.

У дадатак да «ваўкавання» ў тым жа матэрыяле нарыхтоўку сянажу і нарыхтоўку сена звялі ў адзін бесперапынны працэс, дзве розныя гаспадаркі («Абідавічы» і «Вароніна») запіхнулі ў адну публікацыю, не прывялі ніводнай лічбы, а закончылі воклічам «пагалоўе будзе забяспечана кармамі найвышэйшага класа!». Сумнеўна – у быхаўскай практыцы яшчэ не было года, каб каровы не дохлі з голаду.

За тры гады быхаўская «раёнка» прайшла шлях ад сОкральных абрадаў да ваўкавання на палях. Напрамак зразумелы: ад філасофіі – да заалогіі. Да юбілейнага 2029 года, калі так пойдзе і далей, чакаем рэпартаж пра тое, як у быхаўскім АПК ідзе актыўнае бабраванне, зайцаванне і іншая бязлітасная праца над мовай.

Фота “Маяк Прыдняпроўя”.

Быхаўскае браканьерства: сеткі, дынастыі і бяссілле прафілактыкі

Навіна ад

Чарговы рэйд Быхаўскай міжраённай інспекцыі аховы жывёльнага і расліннага свету зноў паказаў тое, пра што ў раёне гавораць даўно: браканьерства ў Быхаве і навакольных вёсках застаецца не выпадковым парушэннем, а ўстойлівай мясцовай праблемай.

Інспектары канфіскавалі ў жыхара аднаго з сельскіх населеных пунктаў забароненыя прылады лову – жакі і рыбалоўныя сеткі. Мужчына, заўважыўшы супрацоўнікаў інспекцыі, паспрабаваў схаваць снасці, але падчас агляду домаўладання яны былі выяўлены і канфіскаваны.

Фармальна гэта чарговы паспяховы рэйд. Але для Быхаўскага раёна такая навіна гучыць амаль будзённа. Тут даўно ведаюць, што незаконная рыбалка трымаецца не на адзіночках, а на цэлых сямейных лініях, дзе досвед браканьерства перадаецца ад дзядоў да ўнукаў, а інспектары са сваімі ўзорна-паказальнымі вымярэннямі даўжыні жакоў выглядаюць проста дзецьмі.

У Быхаве, ды і на тым самым Чыгірынскім вадасховішчы, ёсць людзі, для якіх лоўля забароненымі снасцямі даўно стала не эпізодам, а пастаянным заняткам. Яны ведаюць месцы, звычкі інспекцыі, спосабы маскіроўкі і шляхі адыходу.

Таму пытанне не толькі ў канфіскаваных сетках. Пытанне ў тым, чаму раён дзесяцігоддзямі не можа справіцца з тымі, хто ператварыў незаконны промысел у звыклы лад жыцця.

Рэйды патрэбныя. Кожная канфіскаваная сетка – гэта выратаваная рыба. Але аднымі рэйдамі немагчыма перамагчы сістэму, якая даўно ўбудавалася ў мясцовую рэальнасць. Пакуль вядомыя парушальнікі зноў і зноў вяртаюцца да вады, прафілактычныя гутаркі выглядаюць занадта слабым адказам.

Быхаўскаму раёну патрэбная не толькі справаздачнасць пра канфіскаваныя снасці, а шчырая размова пра маштаб праблемы:

хто скупляе рыбу;

хто прыкрывае нелегальны промысел маўчаннем;

чаму адны і тыя ж прозвішчы гадамі застаюцца ў полі чутак, але сітуацыя не змяняецца.

Менавіта ў гэтым галоўная бяда. Браканьерства ў Быхаве – не проста шкода прыродзе. Гэта паказчык таго, што мясцовая сістэма кантролю даўно буксуе. Інспекцыя працуе, сеткі канфіскуюцца, школьнікам чытаюць лекцыі, але прамысловае браканьерства нікуды не знікае.

Пакуль барацьба будзе зводзіцца да асобных рэйдаў, Быхаў так і застанецца раёнам, дзе браканьеры адчуваюць сябе больш упэўнена за закон.

Фота раённай газеты.

У Быхаве двое наркакур’ераў асуджаны на 15 гадоў

Навіна ад

У Быхаве два чалавекі сталі перад судом за дастаўку з Расіі наркотыкаў і раскладванне іх па тайніках для наркаспажыўцоў.

Абодва мужчыны далучыліся да арганізаванай злачыннай групы дзеля хуткага заробку. Яны працавалі на інтэрнэт-краму, якая займалася продажам наркатычных сродкаў і псіхатропных рэчываў на тэрыторыі Расіі і Беларусі. 

Як высветліла следства і суд, іх задачай была дастаўка асабліва небяспечных рэчываў праз дзяржаўную мяжу. Атрымаўшы чарговую партыю псіхатропаў у Расіі, кур’еры перавозілі яе ў Беларусь, пасля чаго раскладвалі наркотыкі ў загадзя падрыхтаваныя тайнікі. Каардынаты закладак перадаваліся пакупнікам пасля аплаты тавару. Такім чынам абвінавачаныя ўдзельнічалі ў наладжанай схеме незаконнага абароту наркотыкаў.

Адна з паездак стала для кур’ераў апошняй. Падчас уезду ў Беларусь іх затрымалі супрацоўнікі міліцыі. Праваахоўнікі выявілі і канфіскавалі з тайнікоў больш за 300 грамаў мефедрону. Паводле экспертнай ацэнкі, гэта асабліва небяспечнае псіхатропнае рэчыва.

На судзе абодва абвінавачаныя прызналі сваю віну. Патлумачылі, што пайшлі на злачынства дзеля заробку і не задумваліся пра магчымыя наступствы сваіх дзеянняў. Аднак суд палічыў прадстаўленыя доказы дастатковымі для прызнання іх вінаватымі ў незаконным абароце псіхатропных рэчываў у складзе арганізаванай групы.

Суд Быхаўскага раёна вынес кожнаму пакаранне ў выглядзе 15 гадоў пазбаўлення волі. Акрамя таго, яны павінны выплаціць штраф у памеры 500 базавых велічынь кожны.

Фотаздымак: pravo.by

Аграрыі Быхаўшчыны спадзяюцца на добрае надвор’е і фартуну

Навіна ад

Першы намеснік старшыні Быхаўскага райвыканкама Сяргей Сыса (на фота) ў свежым паведамленні пра ход першага ўкосу намаляваў цалкам добразычлівую карціну. Травы сёлета лепшыя, надвор’е паспрыяла, тэхніка часткова абноўлена, аграрыі працуюць на поўную сілу, а нарыхтаваных кармоў павінна хапіць жывёле на ўвесь асенне-зімовы перыяд.

Накасілі – яшчэ не значыць нарыхтавалі

На першы погляд гэта звычайная сезонная справаздача: колькі гектараў убрана, колькі сена і сенажу трэба нарыхтаваць, колькі галоў буйной рагатай жывёлы неабходна забяспечыць кармамі. Але калі супаставіць гэтыя словы з матэрыяламі Камітэта дзяржаўнага кантролю, пракуратуры і публікацыямі ў самім раёне, аптымістычная карцінка пачынае рассыпацца.

Праблема Быхаўшчыны не ў тым, што ў чэрвені 2026 года дрэнна растуць травы. Праблема ў тым, што добрыя травы і добрае надвор’е не адмяняюць сістэмных правалаў у якасці кармоў, утрыманні жывёлы, падзяжы жывёлы і арганізацыі працы гаспадарак.

Начальнік быхаўскага райсельгасхарчу робіць акцэнт на ўдалым старце корманарыхтоўкі. Пад першы ўкос у раёне адведзена амаль 11 300 гектараў, з іх убрана каля пятай часткі. Асобна падкрэсліваецца, што люцэрна і бабовыя травы ўдаліся добра.

Аднак ключавое пытанне не толькі ў тым, колькі травы скасілі, а ў тым, якой якасці корм потым апынуўся ў траншэях і на фермах.

У 2023 годзе Камітэт дзяржаўнага кантролю паведамляў пра парушэнні тэхналогіі нарыхтоўкі і захоўвання кармоў у Магілёўскай вобласці. Паводле вынікаў лабараторных даследаванняў значная частка праверанага сенажу была аднесена да нізкаякасных кармоў трэцяга класа, а сярод раёнаў з найбольшай доляй такога сенажу называўся менавіта Быхаўскі раён.

Гэтыя даныя дапаўняла і інфармацыя БелТА пра вынікі даследавання якасці травяных кармоў больш чым у трохстах сарака сельскагаспадарчых арганізацыях.

То-бок афіцыйны аптымізм адносна зялёнай масы сам па сабе нічога не даказвае. Трава можа вырасці добрай, але корманарыхтоўчая кампанія ўсё роўна можа скончыцца нізкапажыўным сенажом, парушэннямі захоўвання і прыпіскамі аб’ёмаў.

Што з падзяжом?

Тым часам падзёж БРЖ у раёне вылічаўся сотнямі галоў.

Сыса кажа, што якасны корм забяспечыць здароўе пагалоўя і дасць станоўчы вынік у надоях і прывагах. Гучыць як па нотах. Але менавіта здароўе пагалоўя ў раёне ўжо станавілася прадметам жорсткага разбору.

На пасяджэнні Быхаўскага райвыканкама ў лютым 2024 года былі названы лічбы, якія дрэнна спалучаюцца з дабратворнай рыторыкай.

Паводле афіцыйнай публікацыі райвыканкама, за 2023 год у сельскагаспадарчых арганізацыях раёна пала шэсцьсот восемдзесят дзве галавы буйной рагатай жывёлы. З іх дзевяноста чатыры галавы склалі звышнарматыўны падзёж.

Гэта не дробная статыстычная хібнасць і не выпадковы эпізод. Калі падзеж ідзе на сотні галоў, гаворка ўжо не пра надвор’е і не пра адзін няўдалы месяц, а пра якасць кіравання жывёлагадоўляй.

Тым больш што ў той жа публікацыі проста гаварылася пра грубыя парушэнні кармлення і ўтрымання, безгаспадарчасць, ігнараванне тэхналагічных рэгламентаў, невыкананне заатэхнічных і ветэрынарных правілаў. Прычыны называліся адкрыта: не стыхія, а арганізацыя працы.

Асабліва паказальны студзень 2024 года. Толькі за адзін месяц у Быхаўскім раёне пала сто дваццаць галоў буйной рагатай жывёлы. У якасці прычын называліся несвоечасовае выпойванне малодзівам нованароджаных цялят і неналежны санітарны стан на малочна-таварных комплексах і фермах. Гэта таксама было зафіксавана ў матэрыяле райвыканкама.

Менавіта тут узнікае галоўнае супярэчанне. Цяпер намеснік старшыні райвыканкама гаворыць пра пільную ўвагу да кармоў і будучага здароўя жывёл. А ў больш ранніх афіцыйных матэрыялах улады самі прызнавалі, што жывёлы гінулі не праз анамальную засуху або надзвычайную сітуацыю, а праз элементарныя парушэнні догляду, кармлення і санітарыі.

Колькі ёсць і колькі было

Яшчэ адзін прыгожы паказчык са свежай справаздачы Сысы – больш за 22 тысячы галоў буйной рагатай жывёлы ў раёне і больш за 8,6 тысячы галоў малочнага статка. Але агульны раённы паказчык хавае сітуацыю па канкрэтных гаспадарках.

Увосень 2024 года раённая прэса пісала, што ў ААТ «Абідавічы», ААТ «Вароніна», КУП «Мокранскі Агра» і СК «Дуброва» было дапушчана зніжэнне пагалоўя буйной рагатай жывёлы. Там жа гаварылася пра гаспадаркі, якія не дацягнулі да леташніх прываг. Гэтыя даныя змяшчаліся ў публікацыі Быхаўскай раённай газеты пра жывёлагадоўлю.

Таму спасылка на агульнае пагалоўе гучыць уражліва толькі да таго часу, пакуль не паглядзець на дынаміку ў асобных арганізацыях. Калі частка гаспадарак губляе жывёлу і не выконвае паказчыкі па прывагах, то размова пра будучую эканоміку ад якасных кармоў застаецца хутчэй надзеяй, чым даказаным вынікам.

Надоі таксама пад пытаннем

Сяргей Сыса звязвае якасць кармоў з будучымі надоямі. Але ў раёне ўжо былі прыклады, калі ўзорныя аб’екты з часам апыналіся сярод праблемных.

Так, малочна-таварны комплекс «Новы Свет» ААТ «Абідавічы» некалькі гадоў таму падаваўся як паспяховы аб’ект. У 2020 годзе раённая прэса пісала, што комплекс штодня здаваў дзяржаве амаль дзве тысячы семсот кілаграмаў малака. Пра гэта расказвалася ў артыкулеі пра работу комплексу «Новы Свет».

Але ўжо ў 2024 годзе гэты ж комплекс апынуўся сярод адстаючых па надоях. Загаварылі пра тое, што на малочна-таварных комплексах «Сялец» і «Новы Свет» не змаглі атрымаць нават 1000 кілаграмаў малака за справаздачны перыяд. Такі паварот добра паказвае, наколькі асцярожна трэба ставіцца да парадных публікацый пра жывёлагадоўлю.

Вось гэта залудзілі

Вось і новая тэхніка не адмяняе старыя правалы. У справаздачы асобна пералічваецца абнаўленне парка: два новыя аўтамабілі МАЗ, два кормаўборачныя камбайны і дзве касілкі. Для справаздачы гэта важная дэталь, але яна не закрывае пытанне арганізацыі работ.

Раней падчас маніторынгу КДК высвятлялася, што ў ААТ «Навабыхаўскі» правядзенне корманарыхтоўкі стрымлівалася недахопам паліва. Пра гэта паведамлялася ў публікацыі пра праверкі корманарыхтоўкі. То-бок праблема была не толькі ў наяўнасці тэхнікі, але і ў элементарным забеспячэнні работ. Машыны можна купіць, але гэта не гарантуе своечасовую ўборку, правільнае захоўванне кармоў і дысцыпліну на месцах.

Сёння Сыса гаворыць пра перазалужэнне плошчаў і ўцягванне зямель пасля меліярацыі. Але і гэты пункт выглядае лепш у справаздачы, чым у кантрольных матэрыялах мінулых гадоў.

Яшчэ ў 2022 годзе ў Магілёўскай вобласці фіксаваліся праблемы з перазалужэннем луговых угоддзяў. У публікацыі пра вынікі кантролю гаварылася, што ў гаспадарках Быхаўскага раёна да такіх работ не прыступалі, хаця яны непасрэдна ўплываюць на ўраджайнасць травяных кармоў.

Пра гэта паведамлялі «Магілёўскія ведамасці». Таму фраза пра перазалужэнне ў справаздачы гучыць не як доказ устойлівага парадку, а як напамін пра праблему, якую гадамі даводзілася падцягваць праз кантроль і адміністрацыйны ціск.

А чыноўнікі ўсё спадзяюцца

Усе думкі Сяргея Сысы пабудаваны вакол надзеі. Надвор’е дапамагло, травы выраслі лепшыя, тэхніка абноўлена, кармы будуць нарыхтаваны, жывёлы павінны даць надоі і прывагі. Але ранейшыя афіцыйныя матэрыялы паказваюць, што слабое месца Быхаўскага раёна не толькі ў надвор’і і не толькі ва ўраджайнасці траў.

Слабое месца – у якасці кармоў, выкананні тэхналогій, санітарыі, захаванасці пагалоўя і кіраванні гаспадаркамі. Менавіта таму словы пра добры першы ўкос не адказваюць на галоўнае пытанне: што змянілася ў сістэме, якая ўжо прыводзіла да нізкаякаснага сенажу, звышнарматыўнага падзяжу, парушэнняў утрымання жывёл і скарачэння пагалоўя ў асобных сельскагаспадарчых арганізацыях?

Пакуль на гэтае пытанне няма адказу, справаздача выглядае не як доказ пераадолення праблем, а як чарговая сезонная карцінка-размалёўка: надвор’е дапамагло, травы пайшлі, чыноўнікі спадзяюцца на лепшае. Але надзея – гэта яшчэ не эканоміка. Між тым Быхаўскі раён не выключэнне з агульнага правіла. Да таго ж гэта самы вялікі раён на Магілёўшчыне.

Фота БелТА.

Быхаўчане просяць паказаць стан асфальту на Стаханаўскай і развеяць міф пра супертэхналагічны рамонт

Навіна ад

Быхаўскія прапагандысты любяць паказваць ударныя тэмпы рамонту асфальтавага пакрыцця на вуліцах горада. То там, то тут пад бадзёрую музыку кружаць трактары і каткі. Шчаслівыя работнікі ЖКГ або ДРБУ весела раскідваюць асфальт.

Карацей, усё танцуе і спявае, траўка зелянее, сонейка блішчыць.

Апошняя такая справаздача была апублікавана нядаўна. Гаворка ідзе пра тое, як мясцовае ДРБУ № 196 прыступіла да ўкладкі новага асфальту на дарозе Кузькавічы – Красніца.

Што мы бачым:

  • работы вядуцца поўным ходам;
  • задзейнічаны асфальтаўкладчык, 3 дарожныя каткі і 6 аўтамашын;
  • у вёсцы Кузькавічы будзе ўладкаваны абсалютна новы ўчастак дарогі працягласцю 1,7 кіламетра;
  • тут плануецца пакласці 3 228 тон асфальтабетону;
  • дагаворны кошт работ на гэтым аб’екце складае 1 мільён 30 тысяч рублёў.

А вось ролік пра асфальтавае пакрыццё на вуліцы Стаханаўскай у самім горадзе, апублікаваны ў TikTok, толькі мільгануў і знік. І нядзіўна. На ім паказана тое, як у Быхаве рамантуюцца дарогі, калі побач няма відэа- і фотакамер. Работы ў гэтым выпадку вядуцца па прынцыпе “пусці-павалюся”, без усялякіх балетных па. Пара лапат асфальту туды, пара – сюды, і ўсіх дзялоў. “Адну ямку засыпалі, а на другую асфальта не хапіла” – каментаваў сітуацыю аўтар роліка.

Відэадоказ разгільдзяйства, безгаспадарчасці і ашуканства быў выдалены не таму, што бардак выправілі. Проста змагары з рэальнасцю растлумачылі аматару здымак, на якім свеце ён жыве і як перашкаджае сваімі ролікамі будаўніцтву светлай будучыні ў Быхаве.

Аднак заткнуць рот усім у быхаўскіх уладаў не атрымліваецца. Быхаўчане звярнуліся да нас у рэдакцыю з цалкам нявіннай просьбай: папрасіць чыноўнікаў прадэманстраваць на відэа прыгажосці Стаханаўскай і не перацягваць коўдру на Кузькавічы.

Чакаем ад журналістаў “Маяка Прыдняпроўя” фільма і загадзя ўпэўненыя ў тым, што кінастужка пра Стаханаўскую заткне за пояс знакаміты “Сайлент Хіл”.

Фота з адкрытых крыніц.