Арганізаваная праўладнымі прафсаюзамі выстава дзіцячага малюнка ў Магілёве паказала не толькі таленты дзяцей, але і глупствы, якія не саромяцца казаць дарослыя.
У холе Магілёўскага абласнога аб’яднання прафсаюзаў адкрылася выстава дзіцячага малюнка “Першамай крочыць па краіне”. З 200 паступіўшых прац журы выбрала 33, якія палічыла найлепшымі. Іх і павесілі ў прафсаюзным холе. Усё было б добра і прыгожа, калі б не словы датычна выставы, вымаўленыя старшынёй абкама прафсаюзаў работнікаў адукацыі і навукі Людмілы Старасцінай.
“Гледзячы на гэтыя малюнкі, разумееш, што нашы дзеці – сапраўдныя патрыёты. Яны адчуваюць гісторыю, памятаюць пра подзвіг продкаў і вераць у мірную будучыню Беларусі” – заявіла яна.
Прафсаюзны бос, напэўна, цалкам забыла гісторыю і згубілася ў сучаснасці. Свята працы, як цяпер называецца свята Першага мая, паходзіць ад Дня міжнароднай салідарнасці працоўных. Пра які “сапраўдны патрыятызм” тады ідзе гаворка, калі салідарнасць працоўных гэта зусім пра іншае і хутчэй супрацьлеглае – пра дапамогу такім жа працоўным на цэлым свеце, не зважаючы на дзяржаўныя межы, мовы, колер скуры і гэтак далей. Але Старасцінай, відаць, абы ляпнуць, ведаючы, што ў цяперашняй Беларусу ёй ніхто на гэта не ўкажа.
А які подзвіг народа прафсаюзная функцыянерка мае на ўвазе? Паколькі цяпер Магілёў у прыпадку “победобесия” рыхтуецца да пампезнага святкавання 9 мая, то, напэўнае, гэта паўплывала і на Старасціну. Таму яна і лічыць Першамай нейкім дзіўным чынам звязаным з наступным святам. Тады хочацца ёй нагадаць, што Першамай у Магілёве святкавалі і пры нямецка-фашысцкай акупацыі, бо гэта было афіцыйным святам у гітлераўскай Германіі і называлася «Нацыянальным днём працы». Таму дзеці можа і адчуваюць гісторыю, а вось Старасціна – дакладна не.
Сям’я з Расіі бясплатна пажыла ў арандаванай кватэры ў Магілёве, пры гэтым паведаміўшы гаспадыні аб адмове туды засяляцца.
Магіляўчанка Дар’я, якая знаходзіцца ў дэкрэтным адпачынку, спрабуе зарабіць, здаючы кватэру пасутачна. У буднія дні – па 75 рублёў, а ў выходныя – па 85. Калі камусці трэба на некалькі гадзін, то можна за 40-50 рублёў. Як і многія ўладальнікі такога жылля, яна карыстаецца папулярнымі сэрвісамі браніравання, у тым ліку sutochno.ru.
Нядаўна кватэру забраніравала сям’я з Расіі. Гэта былі мужчына па імені Яўген, яго жонка і сямігадовае дзіця. Дар’я адразу папярэдзіла, што не зможа асабіста сустрэць гасцей, і таму загадзя даслала ім падрабязную інструкцыю для самастойнага засялення. Кватэра, па яе словах, была падрыхтаваная належным чынам.
Аднак у дзень прыезду кліенты нечакана адмянілі браніраванне. На першы погляд, сітуацыя выглядала звычайнай: планы могуць змяніцца ў кожнага. Але праз некаторы час, калі маці Дар’і зайшла ў кватэру, высветлілася, што там ужо нехта пабываў.
У памяшканні засталіся сляды пражывання: поўная сметніца, валасы на падлозе і вільготны ручнік у ваннай. Гэта сведчыла, што сям’я ўсё ж скарысталася кватэрай, бо мела на руках інструкцыю для доступу, але пры гэтым пазбегла аплаты, афіцыйна адмяніўшы бронь.
Па словах Дар’і, яна ўпершыню сутыкнулася з падобнай сітуацыяй і была шакаваная. Яна звязалася з арандатарам, аднак у адказ атрымала толькі ўдакладненне пра тое, якое менавіта смецце было пакінута.
У каментарыях да яе допісу ў Threads карыстальнікі выказалі спачуванне і параілі ў будучыні не перадаваць інструкцыі для засялення да моманту аплаты.
Сітуацыя таксама выявіла сістэмную праблему. На міжнародных платформах кшталту Booking.com аплата звычайна гарантуецца банкаўскай карткай. Аднак пры працы з кліентамі з Расіі, з улікам санкцыйных абмежаванняў, часта даводзіцца пераходзіць на разлікі наяўнымі. Гэта павялічвае рызыкі для ўладальнікаў жылля.
Магілёўскае прадпрыемства “Ольса”, бабруйскае ТАА “Нафтахімдыягностыка” і “ПК-9”, што ў Горацкім раёне, з’явіліся ў спісе санкцый, падпісаным прэзідэнтам Украіны Уладзімірам Зяленскім.
Паводле паведамлення на афіцыйным сайце ўкраінскага прэзідэнта, “Ольса” мае дачыненне да вырабу артылерыйскіх снарадаў калібраў 122 мм і 152 мм, якія Расія выкарыстоўвае супраць Украіны.
Рэспубліканскае ўнітарнае вытворчае прадпрыемства “ПК-9”, якое дзейнічае пры горацкай калоніі №9, вырабляе упакоўку для снарадаў. А “Нафтахімдыягностыка” займаецца выпрабаваннем боепрыпасаў.
Усяго ў даны санкцыйны пакет увайшлі 11 беларускіх юрыдычных асоб і 16 грамадзян Беларусі.
Сярод фізічных асоб – сыны беларускага дыктатара Віктар і Дзмітрый, яго блізкі паплечнік Віктар Шэйман. Усе яны, сярод іншага, задзейнічаны ў схемах па абыходзе міжнародных эканамічных санкцый.
Фармальна гэта клопат пра блізкіх. Але за асобнымі судовымі гісторыямі відаць вялікая праблема: па апошняй адкрытай рэгіянальнай статыстыцы Белстата, менавіта Магілёўская вобласць была самым пітушчым рэгіёнам краіны. А свежую рэгіянальную статыстыку за 2024 год улады грамадству ўжо не паказалі.
Суд як фінансавы тормаз для п’янства
Пракуратура Бялыніцкага раёна праз суд абмежавала ў дзеяздольнасці двух жыхароў раёна з-за злоўжывання алкаголем. Адзін з іх – 71-гадовы жыхар Бялынічаў, на працягу 20 гадоў траціў на спіртное ўсе даходы, уключаючы пенсію. Другі, 43-гадовы мужчына, жыў з маці і ўвесь заробак таксама траціў на алкаголь. На гэтай глебе ў сем’ях узнікалі канфлікты, а блізкія фактычна аказваліся закладнікамі чужой залежнасці.
Цяпер гэтыя мужчыны могуць самастойна здзяйсняць толькі дробныя бытавыя здзелкі. Атрымаць зарплату, пенсію і іншыя даходы, а таксама распараджацца імі яны змогуць толькі са згоды папячыцеля.
Гэта не турма, не лячэнне і не пазбаўленне грамадзянскіх правоў. Гэта фінансавы абмежавальнік: чалавек можа жыць, працаваць, купляць хлеб і аплачваць праезд, але не можа свабодна распараджацца грашыма, якія раней ішлі на бутэльку.
Такая мера прадугледжана артыкулам 30 Грамадзянскага кодэкса Беларусі: грамадзяніна, які з-за злоўжывання спіртнымі напоямі, наркотыкамі або псіхатропнымі рэчывамі ставіць сям’ю ў цяжкае матэрыяльнае становішча, суд можа абмежаваць у дзеяздольнасці. Над ім устанаўліваецца папячыцельства.
Магілёўская вобласць – не выпадковы фон
Гісторыя з Бялынічаў – частка абласной статыстыкі. Спачатку дзяржаўныя медыя са спасылкай на Белстат назвалі Магілёўскую вобласць самым пітушчым рэгіёнам краіны – 12,5 літра алкаголю на чалавека старэй за 15 гадоў. Потым свежая афіцыйная статыстыка алкагалізацыі насельніцтва па рэгіёнах знікла зусім. У 2024 годзе грамадству паказалі толькі сярэднюю «тэмпературу» па краіне – 11,1 літра, але не далі самага цікавага: што стала з Магілёўскай вобласцю.
Калі рэгіён перастаў быць лідарам, то чаму б не паказаць лічбы? Калі не перастаў, тым больш зразумела, чаму іх схавалі.
Па сутнасці – грамадства пазбавілі магчымасці праверыць, ці змянілася сітуацыя ў самым праблемным рэгіёне, які даў Беларусі Лукашэнку.
Абмежаванне дзеяздольнасці: дапамога сям’і або фінансавая латка?
Сама мера можа быць карыснай. Калі чалавек гадамі прапівае пенсію або зарплату, пакутуе не толькі ён сам. Абмежаванне дзеяздольнасці ў такіх выпадках дае сям’і хаця б адзін рэальны інструмент абароны. Грошы перастаюць аўтаматычна ператварацца ў алкаголь. Папячыцель атрымлівае магчымасць кантраляваць бюджэт. У чалавека становіцца менш шанцаў за адзін дзень спусціць пенсію або зарплату.
Але важна не падманвацца: гэта не лячэнне алкагалізму.
Суд можа абмежаваць доступ да грошай, але не можа адмяніць залежнасць. Чалавек можа пазычаць, прасіць, працаваць неафіцыйна, знаходзіць спіртное праз знаёмых. Калі побач няма лячэння, сацыяльнай работы, кантролю і рэабілітацыі, абмежаванне дзеяздольнасці ператвараецца ў фінансавую латка на велізарнай сацыяльнай дзірцы.
Так, сям’я можа перастаць жыць у поўнай галечы. Але сам чалавек ад гэтага не перастае быць залежным.
Польшча: можна абмежаваць, але гэта павінна быць дапамогай, а не пакараннем
Падобныя механізмы існуюць і ў іншых краінах. Але важна глядзець не толькі на сам факт абмежавання, а на філасофію закона.
У Польшчы ёсць інстытут частковай недзеяздольнасці – ubezwłasnowolnienie częściowe. Па артыкуле 16 польскага Грамадзянскага кодэкса, паўналетняга чалавека можна часткова абмежаваць у дзеяздольнасці з-за псіхічнага захворвання, разумовага парушэння або іншых псіхічных расстройстваў, у прыватнасці п’янства або наркаманіі, калі яго стан не патрабуе поўнага абмежавання, але яму патрэбна дапамога ў вядзенні спраў. Для такога чалавека ўстанаўліваецца куратарства.
Гэта значыць польская логіка блізкая да беларускай, але акцэнт іншы: гаворка не проста пра тое, што чалавек п’е і шкодзіць сям’і. Суд павінен усталяваць, што з-за стану чалавеку сапраўды патрэбна дапамога ў кіраванні справамі.
Часткова недзеяздольны чалавек у Польшчы захоўвае частку самастойнасці. Ён можа вырашаць бытавыя пытанні, але больш сур’ёзныя маёмасныя і юрыдычныя дзеянні патрабуюць згоды куратара. Польскія юрысты прама тлумачаць: частковае абмежаванне азначае абмежаваную дзеяздольнасць, а значныя рашэнні, асабліва маёмасныя і прававыя, патрабуюць згоды прызначанага куратара.
І гэта прынцыпова: мера павінна абараняць чалавека і яго маёмасць, а не станавіцца зручным спосабам прыбраць нязручнага сваяка з сямейных рашэнняў.
Германія: не адабраць правы, а ўмяшацца мінімальна
Германія пайшла яшчэ далей. Там сучасная мадэль будуецца не вакол ідэі «пазбавіць чалавека дзеяздольнасці», а вакол прававой падтрымкі – Betreuung. Чалавеку могуць прызначыць памочніка для канкрэтных сфер: фінансы, жыллё, медыцына, дакументы. Але сама па сабе такая падтрымка не пазбаўляе чалавека дзеяздольнасці. Нямецкі суд прама тлумачыць: Betreuung у прынцыпе не ўплывае на дзеяздольнасць падапечнага.
Калі патрэбна больш жорсткая мера, суд можа ўвесці так званы Einwilligungsvorbehalt – рэзерв згоды. Гэта азначае, што па пэўных пытаннях чалавек не можа здзяйсняць юрыдычна значныя дзеянні без згоды прызначанага памочніка. Але і тут ёсць абмежаванні: нямецкі Грамадзянскі кодэкс прадугледжвае, што нават пры рэзерве згоды чалавек не мае патрэбы ў згодзе памочніка для дзеянняў, якія даюць яму толькі прававую выгаду, а таксама, калі суд не ўстанавіў іншае, для нязначных паўсядзённых спраў.
Нямецкая мадэль задае правільнае пытанне: не «як пакараць п’ючага чалавека», а «у якой менавіта сферы ён не спраўляецца і якое мінімальнае ўмяшанне трэба, каб прадухіліць шкоду».
Гэта важны момант. У нармальнай сістэме абмежаванне дзеяздольнасці не павінна быць кляймом. Яно павінна быць кропкавай абаронай – для сям’і, для маёмасці і для самога чалавека.
Асноўны інструмент у краінах ЕС – дарагі алкаголь.
Але ёсць і яшчэ адзін інструмент, якім на ўсю моц карыстаюцца краіны Еўрапейскага Саюза. Усё тое, што наносіць значную шкоду здароўю чалавека, павінна каштаваць так дорага, каб чалавек задумваўся кожны раз, калі купляе бутэльку алкаголю або пачак цыгарэт.
Вядома, у гэтых краінах сярэдняя зарплата ў разы большая, чым па Магілёўскай вобласці, але ўсё роўна пакупнік кожны раз задумваецца, калі бачыць бутэльку ў магазіне па цане зімовай курткі.
Ці прыносіць гэта станоўчы эфект? Цяжка сказаць. Магчыма, зусім не з-за цаны на спіртное, а ў выніку нейкіх паводніцкіх зрухаў, але ў краінах Еўропы ў апошнія гады прыкметна зменшылася колькасць тых, хто ўжывае алкаголь сярод моладзі. Гэта прывяло да таго, што вытворцы спіртнога забілі трывогу – цэлая галіна апынулася пад ударам з-за незапатрабаванасці.
Можа быць, і беларусам трэба вырашаць праблему неяк так – сістэмна, пачынаючы з адукацыі і цэннікаў, і заканчваючы альтэрнатывай хатняму п’янству ў выглядзе добрага адпачынку. А лепш за ўсё было б – стварыць у краіне такую атмасферу, калі рука не цягнецца сама сабой за чаркай з-за дэпрэсіі.
У чым праблема беларускага падыходу
У беларускай гісторыі ёсць рацыянальнае зерне: калі чалавек прапіў усе грошы, сям’я павінна мець інструмент абароны. Абмежаванне дзеяздольнасці можа выратаваць жонку, маці або дзяцей ад галечы.
Але ёсць і небяспечная падмена. Дзяржава паказвае асобныя судовыя рашэнні як клопат пра грамадзян, але пры гэтым не паказвае грамадству свежую карціну самой праблемы:
Колькі людзей абмяжоўваюць у дзеяздольнасці з-за алкаголю?
Колькі з іх потым праходзяць лячэнне?
Колькі абмежаванняў адмяняецца, бо чалавек сапраўды перастаў злоўжываць?
І нарэшце, што ж усё-такі адбываецца з абласной статыстыкай пасля таго, як Магілёўшчына стала лідарам па спажыванні алкаголю?
Фармальна ўсё прыгожа
Пракуратура звярнулася, суд задаволіў, папячыцель прызначаны. Сям’ю абаранілі.
Але калі рэгіён п’е больш за ўсіх, а свежыя рэгіянальныя лічбы знікаюць з публічнай прасторы, гэта ўжо не клопат. Гэта кіраванне грамадскай думкай праз асобныя паказальныя выпадкі замест адкрытай размовы пра маштаб бяды.
Таму пытанне трэба ставіць жорстка: калі ўлады сапраўды змагаюцца з п’янствам, чаму грамадства не бачыць зводак пра поспехі на гэтым фронце?
Суд можа абмежаваць аднаго алкаголіка ў распараджэнні пенсіяй. Але хто абмяжуе беларускія ўлады ў звычцы хаваць нязручную статыстыку?
У Крычаве хатняя котка стала зоркай TikTokу пасля таго, як узялася даглядаць за дзевяццю дзясяткамі куранят. Відэа з незвычайнай «сям’ёй» ужо набралі больш за мільён праглядаў.
На кадрах відаць, што котка паводзіць сябе амаль як маці: грэе малых, даглядае за імі і ўвесь час знаходзіцца побач. Курыцы такое суседства, відаць, не перашкаджае – птушка спакойна дзеліць з коткай клопат пра птушанят.
Кураняты бегаюць па кошцы, уладкоўваюцца побач з ёй і спяць усе разам. Гаспадыня кажа, што забраць гадаванку назад дадому цяпер складана: кошка не хоча сыходзіць ад сваіх маленькіх падапечных і застаецца з імі ў куратніку.
Міжнародны дзень джазу (International Jazz Day, з 2011 года).
Упершыню слова “джаз” было выкарастана ў друку 2 красавіка 1912 года, а ў 1917 годзе амерыканскі часопіс “Literary Digest” аўтарытэтна тлумачыў, што “джаз – гэта музыка, якая прымушае людзей трэсціся, скакаць і курчыцца”.
Дзень устаноўлены Генеральнай канферэнцыяй ЮНЕСКА. Мэта святкавання Дня – павышэнне ступені інфармаванасці міжнароднай грамадскасці аб педагагічнай ролі джаза як сілы, якая садзейнічае міру, адзінству, дыялогу і пашырэнню кантактаў паміж людзьмі.
Джаз узнік у канцы XIX–пачатку XX стагоддзя ў ЗША як сінтэз афрыканскай і еўрапейскай музычных культур і да гэтага часу застаецца унікальнай формай музычнага мастацтва, якая аб’ядноўвае расы і нацыянальнасці і сцірае межы паміж людзьмі і дзяржавамі. Асноўныя рысы джаза – галоўная роля рытму, меладычныя акцэнты, якія спараджаюць адчуванне хвалепадобнага руху, імправізацыйны пачатак.
Сусветны дзень пародненых гарадоў (World Day of United Сities).
Праводзіцца ў апошнюю нядзелю красавіка па рашэнні Сусветнай федэрацыі пародненых гарадоў (World Federation of United Cities), заснаванай у 1957 годзе.
Сусветная федэрацыя пародненых гарадоў – міжнародная няўрадавая арганізацыя, мэтай якой было – умацаванне дружалюбных сувязяў паміж гарадамі розных дзяржаў. Аб’ядноўвала звыш 3 500 гарадоў больш за 160 краін свету.
Магілёў мае 19 гарадоў-пабрацімаў і 26 гарадоў-партнёраў.
З пачаткам уварвання Расіі ва Украіну, пабрацімскія адносіны з Магілёвам скасавалі літоўская Клайпеда і ўкраінскі Мікалаеў.
311 год. Кіраўнік Усходняй Рымскай імперыі, ганіцель хрысціян Галерый падпісаў эдыкт, які ўпершыню дазволіў насельніцтву адкрыта вызнаваць хрысціянства.
Галерый доўгі час з’яўляўся адным з самых перакананых і паслядоўных супернікаў хрысціянства ў рымскай гісторыі. Ён браў удзел у пераследах хрысціян, якія пачаліся ў 303 годзе (першы эдыкт супраць хрысціян – 23 лютага 303 года).
Галерый “памяняў” свае перакананні з-за хваробы, верагодна, спадзяючыся на “удзячнасць у адказ” Бога хрысціян. Але спадзяванні яго не спраўдзіліся: праз некалькі дзён пасля падпісання эдыкта ён памёр.
1661 год. Ян II Казімір прызначыў Уладзіслава Валовіча магілёўскім войтам.
У гэты дзень кароль польскі і вялікі князь літоўскі Ян II Казімір паведамляе мяшчанам Магілёва, што даў віцебскаму ваяводзе Уладзіславу Валовічу “урад магілёўскага войта”.
1881 год. Нарадзіўся Янка Журба (Іван Івашын, 1881–1964).
Беларускі паэт, этнограф, друкаваўся ў газеце “Наша ніва”, пераклаў на беларускую мову раман Ф. Дастаеўскага “Бедныя людзі”.
Настаўнічаў ва Украіне, Беларусі, Расіі, працаваў у навукова-педагагічнай камісіі Наркамасветы БССР, інспектарам Бабруйскага, Калінінскага (Клімавічы) акруговых аддзелаў народнай асветы (1923–1927), выкладчыкам Чэрыкаўскай сямігодкі, Магілёўскага медвучылішча (1927–1934), супрацоўнікам Інстытута мовазнаўства АН БССР, настаўнікам спеваў у Чашніцкім раёне.
Апошнія гады жыцця правёў у в. Слабада пад Полацкам, у Полацку ў сваякоў і манашак зачыненага Свята-Еўфрасінеўскага манастыра, у доме састарэлых.
Пахаваны на полацкіх Ксавер’еўскіх могілках.
Аўтар этнаграфічных нарысаў, вершаў 5 зборнікаў паэзіі, 3 кніг вершаў для дзяцей. У 1950 выйшлі Выбраныя творы. У яго гонар названы вуліцы ў Полацку, Магілёве, некаторых іншых гарадах.
1900 год. Гавайскія астравы, якія былі анэксіраваны ЗША ў 1898 годзе, атрымалі статус самакіраванай тэрыторыі.
Калі прэзідэнт ЗША У. Мак-Кінлі падпісаў “дагавор” аб анэксіі Гавайскіх астравоў, мясцоваму насельніцтву ўдалося сарваць яго ўступленне ў сілу, прад’явіўшы 38 000 подпісаў пад петыцыяй пратэсту. У выніку, анэксія была зацверджана толькі прыняццем у абедзвюх палатах Кангрэса адпаведнай «рэзалюцыі Ньюлэндса» 4 ліпеня 1898 года.
З 1901 па 1902 год першым старшынёй сената Гавайскіх выспаў быў ураджэнец Магілёва, рэвалюцыянер-народнік Мікалай Судзілоўскі-Русель (1850–1930), вядомы таксама пад імем Каўка Лукіні, які за час знаходжання на пасадзе паспеў правесці рэформы ў падтрымку канакаў, але не змог супрацьстаяць уплыву ЗША і быў пазбаўлены амерыканскага грамадзянства за антыамерыканскую дзейнасць.
У 1959 годзе Гавайскія астравы сталі 50-м штатам ЗША.
1930 год. У кітайскім Шанхаі памёр магілёвец Мікалай Судзілоўскі (1850–1930).
Урач, прыродазнавец, рэвалюцыянер, удзельнік грамадcка-палітычных рухаў у Еўропе, ЗША, Японіі, Кітаі, падарожнік-географ, этнограф. Прэзідэнт Сената Гавайскіх астравоў.
Адкрыў шэраг астравоў цэнтральнай часткі Ціхага акіяна, пакінуў каштоўныя геаграфічныя апісанні Гаваяў і Філіпінаў.
Доктар, з імем якога звязаныя пэўныя дасягненні ў хірургіі, тэорыі туберкулёзу і іншых хвароб. Яму належаць некалькі важных прац па медыцыне. Быў таксама членам Амерыканскага таварыства генетыкаў, некалькіх навуковых таварыстваў Японіі і Кітая.
Валодаў васьмю еўрапейскімі мовамі, а таксама японскай і кітайскай. У гонар вучонага ў Магілёве названа вуліца.
1901 год. У Пінску нарадзіўся амерыканскі эканаміст Сайман (Сямён) Сміт Кузнец (1901–1985).
Нобелеўскі лаўрэат, аўтар паняцця “валавы ўнутраны прадукт”. Доктар філасофіі. Член Нацыянальнай Акадэміі навук ЗША.
Вучыўся ў Харкаве, скончыў Калумбійскі ўніверсітэт. Працаваў у Нацыянальным бюро эканамічных даследаванняў, прафесарам універсітэтаў штата Пенсільванія, Дж. Гопкінса, Гарвардскага, старшынёй камітэта па эканамічным росце пры ўрадзе ЗША, эканамічным саветнікам урадаў Кітая, Японіі, Індыі, Тайваня і Ізраіля. Прэзідэнт Амерыканскай статыстычнай, Амерыканскай эканамічнай асацыяцый.
Адкрыў 20-гадовы перыяд ваганняў хуткага і павольнага эканамічнага росту (цыкл Кузнеца, 1930), залежнасць паміж няроўнасцю даходаў і эканамічным ростам краін, якія развіваюцца (крывая Кузнеца). Адным з першых раскрыў ролю капіталаўкладанняў у чалавечы фактар як аснову сучаснага эканамічнага росту.
Яго імя ў 2013 годзе прысвоена Харкаўскаму нацыянальнаму эканамічнаму ўніверсітэту.
1910 год. Па шляху ў Полацк, з Кіева ў Магілёў па Дняпры прыбыў параход “Галавачоў” з машчамі Еўфрасінні Полацкай.
Рака з машчамі знаходзілася да 2 мая ў кафедральным Іосіфаўскім саборы, дзе праводзіліся літургіі і службы. Магілёў наведала 75 000 вернікаў.
1921 год. Уступіла ў дзеянне Рыжская мірная дамова паміж Польшчай і Савецкай Расіяй, якая падзяліла Беларусь на дзве часткі. Абмен ратыфікацыйнымі граматамі адбыўся ў Мінску.
Дамова бакамі была падпісана 18 сакавіка 1921 года.
Была пацверджана “незалежнасць” БССР. Мяжа ўстанаўлівалася значна далей на усход ад «лініі Керзана». Да Польшчы адыходзіла Заходняя Беларусь, тэрыторыя якой складала 113 тысяч квадратных кіламетраў з насельніцтвам 4,6 мільёна чалавек.
Польшча абавязвалася прадаставіць беларусам, рускім і ўкраінцам усе правы, якія забяспечвалі б свабоднае развіццё культуры, мовы і веравызнання. Такія ж правы прадастаўляліся палякам на тэрыторыі РСФСР, БССР і УССР.
Дагавор быў ратыфікаваны Прэзідыумам Усерасійскага ЦВК 14 красавіка 1921 года, Ю. Пілсудскім на падставе паўнамоцтваў, дадзеных сеймам, – 16 красавіка 1921, ЦВК УССР – 17 красавіка 1921 года. Усходнюю граніцу Польшчы, вызначаную дагаворам, дзяржавы Антанты афіцыйна прызналі толькі ў 1923 годзе.
1945 год. У сваім бункеры ў Берліне скончыў жыццё самагубствам Адольф Гітлер.
Гітлер разам са сваёй жонкай Евай Браўн паміж 15:26 і 15:30 скончыў жыццё самагубствам, папярэдне забіў любімага сабаку Блондзі.
У савецкай гістарыяграфіі зацвердзіўся пункт гледжання, што Гітлер прыняў яд (цыяністы калій). Аднак, паводле сведчанняў відавочцаў, ён застрэліўся. Існуе таксама версія, паводле якой Гітлер, узяўшы ў рот і раскусіўшы ампулу з ядам, адначасова стрэліў у сябе з пісталета.
1945 год. Савецкія воіны ўзнялі Сцяг Перамогі над рэйхстагам у Берліне.
У 14:25 байцы роты старшага сяржанта С’янава з баямі прарваліся па лесвіцы и дасягнулі купала рэйхстага.
Лейтэнант А. Бераст, чырвонаармеец М. Ягораў і малодшы сяржант М. Кантарыя ўстанавілі сцяг: над будынкам германскага парламента ўзвіўся сцяг СССР.
Усе трое былі прадстаўлены камандаваннем да звання Герой Савецкага Саюза, аднак украінец А. Бераст быў выкраслены з узнагароднага спісу і афіцыйнай версіі ўзняцця сцяга Перамогі.
1961 год. У ноч з 30 красавіка на 1 мая на савецкай антарктычнай станцыі “Новалазараўская” урач Леанід Рагозаў сам сабе зрабіў аперыцыю па выдаленні апендыкса.
Падчас аперацыі яму асістыраваў ураджэнец в. Сенькаўка Клімавіцкага раёна, палярны гідраметэаролаг Фёдар Кабат (1921–1995).
1994 год. Набыла сілу Канстытуцыя Беларусі, прынятая 15 сакавіка.
У Беларусі дзейнічае Канстытуцыя 1994 года са змяненнямі і дапаўненнямі, прынятымі на рэспубліканскіх рэферэндумах 1996 і 2004 гадоў. Яна з’яўляецца першай у гісторыі суверэннай рэспублікі і пятай Канстытуцыяй Беларусі, прынятай пасля Кастрычніцкай рэвалюцыі 1917 года.
Канстытуцыя Рэспублікі Беларусь была прынята 15 сакавіка 1994 года на 13-й сесіі Вярхоўнага Савета 12-га склікання.
За першы квартал 2026 года найбольшую колькасць кватэр набылі ў Гродне (810 здзелак), а менш, чым у іншых гарадах – у Магілёве (316 здзелак).
Пры гэтым у Магілёве, як і ў іншых абласных цэнтрах, колькасць здзелак у адносінах да IV квартала 2025 года скарацілася. Толькі ў Гродне гэтая колькасць павялічылася на 15%, паведамляе прэс-служба Нацыянальнага кадастравага агенцтва.
Сярэдняя цана здзелак па выніках І квартала 2026 года да IV квартала 2025 года павялічылася ва ўсіх абласных цэнтрах: ад 50 долараў ЗША за 1 кв. м у Брэсце і Магілёве да 90 долараў ЗША за 1 кв. м у Гродне.
Пакупнікі ў Магілёве часцей цікавяцца адна- і двухпакаёвымі кватэрамі.
Тры гады зняволення прысудзіў суд у Мінску ўраджэнцы Бабруйска Вользе Буланавай за нібыта садзейнічанне экстрэмісцкай дзейнасці.
43-гадовая жанчына раней працавала аператарам ПЭВМ на Бабруйскай абутковай фабрыцы. Потым змяніла сваю прафесійную дзейнасць, прайшоўшы ў 2018-2019 гадах навучанне ў IT Academy і атрымала прафесію UI/UX-дызайнеркі. Пасля знайшла працу ў IT.
Калі меркаваць па яе сацсетках, да самага свайго затрымання Вольга Буланава жыла ў Вільні. У яе ёсць муж і дзіця. Пры гэтым час ад часу жанчына ездзіла ў Беларусь, дзе яе і арыштавалі ў траўні 2025 года.
У студзені 2026 года Мінскі гарадскі суд прысудзіў ёй тры гады калоніі. Мяркуецца, што асуджэнне звязанае са справай “Беларускага Гаюна” – маніторынгавага тэлеграм-каналу, куды простыя грамадзяне паведамлялі аб перасоўванні па Беларусі расійскай вайсковай тэхнікі.
У сакавіку 2026 года праваабарончая супольнасць Беларусі прызнала Вольгу палітычнай зняволенай.
25 красавіка 2026 года яна была ўнесена ў пералік грамадзян, якія нібыта маюць дачыненне да экстрэмісцкай дзейнасці.
На тры гады колоніі асуджаны трое віцяблян, якія падманам выманілі ў састарэлага магілёўца больш за 47 тыс. рублёў.
На лаўцы падсудных ў Кастрычніцкім судзе Магілёва апынуліся трое маладых віцяблян. На момант здзяйснення злачынства дваім з іх было па 25 гадоў, а трэцяму – 19. Паводле суда, яны званілі грамадзянам і казалі, что персанальныя даныя тых выкарыстоўваюцца ў супрацьпраўных мэтах. Пры гэтым махляры пад прыдуманымі імёнамі і прозвішчамі прадстаўляліся супрацоўнікамі праваахоўных органаў або іншых дзяржаўных устаноў, і пераконвалі сваіх ахвяр перадаць ім усе грашовыя сродкі для таго, каб пазбегнуць крымінальнай адказнасці.
У студзені бягучага года ахвярай махляроў стаў 65-гадовы магілёвец. Спачатку адзін з махляроў прапанаваў яму бясплатна паставіць лічыльнікі. Пагадзіўшыся на прапанову, мужчына паведаміў яму код з СМС з банка і кодавое слова. Наступны махляр, які пазваніў магілёўцу, паведаміў, што яго даныя нібыта выкарыстаны ў супрацьпраўных мэтах, а каб не быць прыцягнутым да крымінальнай адказнасці трэба перадаць праз кур’ера ўсё грашовыя сродкі – агулам атрымалася 47 тыс. рублёў. Усё так і было зроблена. Пры гэтым самі ўдзельнікі схемы дзейнічалі паводле ўказанняў нейкіх іншых удзельнікаў злачыннай группы, камунікуючы з імі ў мэсэнджары.
На судзе ўсе трое сваю віну прызналі, і былі асуджаны кожны на тры гады зняволення ў калоніі ўзмоцненага рэжыму і штрафам у 4,5 тыс. рублёў. Прысуд у законную сілу пакуль не ўступіў.
Пракуратура Чэрыкаўскага раёна выявіла парушэнні пры правядзенні дзяржаўных закупак у адной з устаноў.
Пасля ўмяшання пракуратуры ў Чэрыкаўскім раёне незаконныя працэдуры на 430 тысяч рублёў адмянілі, а ў адну з закупак унеслі змены.
Падчас маніторынгу адной з устаноў чэрыкаўскія пракуроры ўстанавілі, што: адказны работнік няправільна выбраў працэдуру закупкі;
у двух выпадках замест электронных аўкцыёнаў кантрагентаў выбіралі праз запыт цэнавых прапаноў;
у конкурснай дакументацыі не былі пазначаны дадатковыя патрабаванні да ўдзельнікаў;
з-за гэтага да закупак маглі дапусціць пастаўшчыкоў, якія не адпавядаюць заканадаўству;
у дакументах не прапісалі парадак фарміравання цаны прапановы; не пазначылі валюту, у якой павінна быць выражана цана;
не былі адлюстраваны звесткі пра валюту і, пры неабходнасці, абменны курс для ацэнкі і параўнання прапаноў.
Па выніках праверкі пракурор Чэрыкаўскага раёна вынес кіраўніку ўстановы два прадпісанні. Яны выкананы ў поўным аб’ёме.
Акрамя таго, у дачыненні да работніка, які дапусціў парушэнні пры дзяржаўных закупках, распачаты адміністрацыйны працэс.
А цяпер падумаем пра тое, што гэта за «адказны» работнік, якому прадпрыемства даверыла расходаваць бюджэт? Сем парушэнняў працэсу закупкі наводзяць на думку пра тое, што гаворка ідзе або пра поўнага разгільдзяя, або пра персанажа з цалкам злачыннымі намерамі.
