Бабруйчаніна асудзілі за захапленне нацыянал-сацыялізмам

Шматдзетны бацька з Бабруйска Вячаслаў Міхалап асуджаны да абмежавання волі па абвінавачванні ў рэабілітацыі нацызму.

Магілёўскі абласны суд асудзіў 38-гадовага жыхара Бабруйска Вячаслава Міхалапа паводле артыкула аб рэабілітацыі нацызму, піша “Наша ніва”. Яму прызначылі пакаранне ў выглядзе абмежавання волі з накіраваннем у папраўчую ўстанову адкрытага тыпу, так званую «хімію». Таксама мужчыну ўключылі ў афіцыйны «спіс экстрэмістаў».

Міхалап з’яўляецца індывідуальным прадпрымальнікам, які займаўся аздабленнем драўляных дамоў. Яго невялікая кампанія, створаная ў 2022 годзе, спецыялізавалася на шліфоўцы, фарбаванні і герметызацыі зрубаў і бруса па тэхналогіі «цёплае шво». У брыгадзе працавалі тры чалавекі. У мужчыны ёсць жонка і трое дзяцей.

Пра затрыманне Міхалапа ў жніўні 2025 года паведамляў Следчы камітэт. У апублікаваным сюжэце сцвярджалася, што яшчэ з падлеткавага ўзросту ён цікавіўся неанацысцкай ідэалогіяй і быў звязаны з субкультурай скінхэдаў. Раней ён таксама меў судзімасць за групавое хуліганства.

Паводле следства, мужчына ўдзельнічаў у ультраправых тэлеграм-чатах і публікаваў каментары, у якіх выказваў сімпатыі да нацыянал-сацыялізму. У паведамленнях ён называў Адольфа Гітлера «вялікім палітыкам» і выкарыстоўваў нацысцкія прывітанні. Менавіта гэтыя публікацыі сталі падставай для крымінальнай справы.

Наколькі сур’ёзна ён выказваў гэтыя погляды і ці змяніў іх да моманту затрымання, дакладна невядома. Але менавіта старыя каментары ў адкрытым тэлеграм-акаўнце былі выкарыстаныя як доказ у судзе.

Міхалапа прызналі вінаватым паводле часткі 1 артыкула 130-1 Крымінальнага кодэкса Беларусі – «рэабілітацыя нацызму». Пасля прысуду ён адбывае пакаранне.

Праваабарончы цэнтр «Вясна» не прызнаў яго палітычным зняволеным. На платформе «Дысідэнт.бай» яго справа адзначаная як «патэнцыйны пераслед».

Пры гэтым у беларускім палітычным жыцці ўжо ўзнікалі гучныя скандалы, звязаныя з выказваннямі пра Адольфа Гітлера. У 1995 годзе, у той час яшчэ легітымны прэзідэнт Беларусі Аляксандр Лукашэнка ў інтэрв’ю нямецкаму выданню Handelsblatt казаў, што «Гісторыя Германіі – гэта злепак гісторыі ў нейкай ступені Беларусі на пэўных этапах. У свой час Германія была паднятая з руін дзякуючы вельмі жорсткай улады. <…> І не ўсё толькі было дрэннае звязана ў Германіі з вядомым Адольфам Гітлерам. <…> Бо нямецкі парадак фармаваўся стагоддзямі, і пры Гітлеры гэта фарміраванне дасягнула найвышэйшай кропкі. Гэта тое, што адпавядае нашаму разуменню прэзідэнцкай рэспублікі і ролі ў ёй прэзідэнта». Гэтыя словы выклікалі міжнародны рэзананс, аднак ніякіх юрыдычных наступстваў для яго тады не было.

На гэтым фоне справа бабруйскага прадпрымальніка выглядае прыкладам таго, як падобныя выказванні могуць мець зусім розныя наступствы ў залежнасці ад таго, хто іх робіць.

Фотаздымак з Інстаграма Вячаслава Міхалапа

З калоніі ў Бабруйску перасталі выходзіць лісты

Сваякі асуджаных у бабруйскай калоніі №2 ўстрывожаны адсутнасцю карэспандэнцыі ад іх. 

Паводле інфармацыі праваабаронцаў, лісты не выходзяць з калоніі цягам апошняга тыдня. Як удалося высветліць, прычына ў тым, што абодва цэнзары калоніі сышлі адначасова на бальнічны. 

Замена такіх работнікаў адміністрацыяй папраўчай установы ніяк не прадугледжаная. Як мінімум, яшчэ найбліжэйшыя два тыдні сітуацыя будзе працягвацца.

Фота: “Наша Ніва”

Незалежнае СМІ раіць магілёўцам пераправерыць свае кнігі

Правесці ператрус на сваіх хатніх кніжных паліцах на прадмет пошуку кніг, выданых “экстрэмістамі” рэкамендуе магілёцам інтэрнэт-выданне “МогилевОнлайн”.

Сёння, 9 сакавіка 2026 года, стала вядома, што КДБ прызнаў “экстрэмісцкімі фармаваннямі” шэраг кніжных выданняў, якія раней працавалі ў Беларусі, але з пачаткам палітычных рэпрэсій былі вымушаныя перанесці сваю дзейнасць на мяжу. Гэта Lohvinau Publishing House і Andrei Yanushkevich Publishing, а таксама здаўна існаваўшы ў польскім Беластоку Kamunikat.org, які з нядаўніх часоў стаў выдаваць папяровыя версіі кніг, якія раней змяшчаў толькі ў анлайн-версіі.

“Згаданыя выдавецтвы на працягу некалькіх апошніх гадоў працуюць за межамі Беларусі і спецыялізуюцца на выпуску кніг на беларускай мове, уключаючы творы як мясцовых, так і папулярных замежных аўтараў” – піша “МогилевОнлайн”.

“Адзначым, што раней усе яны працавалі ў краіне, таму варта пераправерыць свае кніжныя паліцы” – дае “добрую” параду інтэрнэт-выданне.

Праўда, на гэтай рэкамендацыі “МогилевОнлайн” заканчвае свой клопат пра чытачоў. А што ж рабіць далей, пасля таго, як раптам прадукцыя гэтых выданняў будзе знойдзена на кніжных паліцах? З’есці? Разарваць? Закапаць? Здаецца, лепей за ўсё спаліць на агульным вогнішчы, як ў часы нацысцкай Германіі, якой кіраваў чалавек, пры якім там, па словах беларускага дыктатара, было “не ўсё толькі дрэннае”. 

Фотаздымак: ”МогилевОнлайн”

Калі «экстрэмісты» скончыліся – у Магілёве затрымалі чарговага рэканструктара

 У Магілёве сілавікі затрымалі 23-гадовага жыхара Гомеля па справе аб «рэабілітацыі нацызму». Відавочна, што нацызмам там і не пахла.

Не паспеў яшчэ забыцца выпадак абсурднага абвінавачвання магілёўцаў у тым, што яны замест Дня Перамогі святкавалі дзень нараджэння Гітлера, як магілёўскія сілавікі зноў вызначыліся. Па справе аб генацыдзе затрыманы чарговы “вораг народа”.

Сімволіка, форма, літаратура

Паводле версіі МУС, малады чалавек з Гомеля публікаваў матэрыялы ў Telegram-чатах, прызнаных экстрэмісцкімі. Падчас вобшуку ў яго знайшлі сцягі, сімволіку, элементы формы часоў Другой сусветнай вайны, халодную зброю 1940-х гадоў і тэматычную літаратуру.

Затрыманне праводзілі талакой: супрацоўнікі 11-га ўпраўлення ГУБАЗіК па Магілёўскай вобласці пры падтрымцы змагароў з дыверсантамі са спецпадраздзялення «Гром».

Паведамляецца, што раней мужчына “тройчы прыцягваўся да адміністрацыйнай адказнасці за распаўсюджванне нацысцкай сімволікі”. Цяпер узбуджана крымінальная справа.

Але падобныя навіны ўсё часцей з’яўляюцца на фоне іншай рэальнасці: пасля падзей 2020 года большасць людзей, на якіх улады навесілі ярлыкі «экстрэмістаў», або знаходзяцца ў турмах, або з’ехалі з краіны.

Новая хваля «барацьбы з экстрэмізмам»

Калі раней крымінальныя справы ўзбуджалі за ўдзел у пратэстах, тэлеграм-каналы або палітычную дзейнасць, то цяпер ГУБАЗіК і КДБ усё часцей чапляюцца да іншых тэм.

Сярод іх:

  • публікацыі ў інтэрнэце;
  • захоўванне сімволікі або гістарычных артэфактаў;
  • удзельнікі ваенна-гістарычнай рэканструкцыі і калекцыянеры.

Для рэканструктараў выкарыстанне формы і сімволікі розных армій Другой сусветнай вайны – звычайная частка гістарычнага хобі. Аднак калі сілавікі стараюцца стварыць атмасферу таго, што “вораг не дрэмле”, такія рэчы могуць трактавацца як прапаганда.

Гісторыя і палітыка

Памяць пра Вялікую Айчынную вайну займае цэнтральнае месца ў дзяржаўнай ідэалогіі Беларусі, таму абвінавачванні ў «рэабілітацыі нацызму» гучаць асабліва гучна.

Пры гэтым краіна востра мае патрэбу ў іншым артыкуле Крымінальнага кодэкса – пакаранні за рэабілітацыю сталінізму. Бо менавіта сталінская эпоха звязаная з масавымі рэпрэсіямі і знішчэннем значнай часткі беларускай эліты.

У любым выпадку ліхаманкавыя пошукі беларускімі сілавікамі новых катэгорый «пагроз» ужо становяцца трэндам.

Магілёўскім СІЗА кіруе “рашала” Валер’еўна

Крымінальнікі, хабар і садызм: былы палітвязень расказаў пра норавы ў магілёўскім СІЗА і шклоўскай калоніі №17.

Былы палітвязень, асуджаны за «абразу Лукашэнкі і сілавікоў», расказаў праваабаронцам «Магілёўскай вясны» пра затрыманне, умовы ўтрымання ў СІЗА Магілёва і жыццё ў папраўчай калоніі №17 у Шклове.

Білі з моманту затрымання

Палітвязень расказаў, што яго затрымалі ў 2022 годзе супрацоўнікі ГУБАЗіК. Сілавікі асабліва не цырымоніліся: павалілі падазраванага на зямлю, надзелі на галаву шапку і пачалі збіваць проста ў мікрааўтобусе.

Некалькі дзён мужчыну трымалі ў будынку ГУБАЗіК, перыядычна адвозячы на ноч у ізалятар часовага ўтрымання. Днём яго зноў вярталі ў адміністрацыйны будынак, ставілі да сцяны «на расцяжку» і білі. Прычым рабіў гэта кожны, хто праходзіў міма.

Крымінальную справу ўзбудзілі па некалькіх артыкулах, уключаючы «абразу прадстаўніка ўлады», «абразу Лукашэнкі» і «стварэнне экстрэмісцкага фарміравання». Суд насіў фармальны характар, а канчатковы прысуд быў прадвызначаны.

“Веласіпедная” сістэма ў СІЗА

У СІЗА Магілёва практыкавалася так званая «веласіпедная» сістэма – пастаянная змена камер для ціску на абвінавачаных, якія не прызнаюць віну.

Мужчына расказаў, што ў ізалятары зняволеных схіляюць да прызнання праз арыштантаў-крымінальнікаў. У прыватнасці, некаторыя рэцыдывісты, якія супрацоўнічалі з адміністрацыяй, пераконвалі навічкоў прызнаць віну, атрымліваючы за гэта пэўныя прывілеі.

Таксама былы зняволены сцвярджае, што на працэсы ўнутры СІЗА ўплывае нейкая супрацоўніца, якую зняволеныя называлі «Валер’еўна». Паводле яго слоў, праз яе выбудоўваецца сістэма ціску і нефармальных дамоўленасцяў паміж адміністрацыяй і крымінальнікамі.

Норавы ў калоніі

Адбываць пакаранне мужчыну адправілі ў папраўчую калонію №17 у Шклове. Паводле яго слоў, там існуе жорсткая сістэма, дзе зняволеных сістэматычна караюць за фармальныя парушэнні – напрыклад, калі яны не павіталіся з супрацоўнікам калоніі. Вітацца трэба пастаянна – нават калі ты сустракаўся з супрацоўнікам усяго хвіліну таму.

Паводле слоў былога зняволенага, палітычных арыштантаў утрымліваюць асобна і накіроўваюць на самыя цяжкія і нізкааплатныя работы. Пры гэтым унутры калоніі існуе нефармальная сістэма грашовых збораў і паслуг.

Напрыклад, дадатковыя сустрэчы з роднымі або магчымасць умоўна-датэрміновага вызвалення могуць залежаць ад памеру грашовых пераводаў.

Нагадваем, што гаворка ідзе пра любімую калонію Лукашэнкі, супрацоўнікі якой выступаюць перад студэнтамі, расказваючы пра свой гуманізм і высокія маральныя прынцыпы.

Поўную версію інтэрв’ю праваабаронцы абяцаюць апублікаваць пазней.

Фота: MSPRING.MEDIA.

Магілёўскі аблсуд вынес завочны прысуд па справе Арцёма Шабунёва

У Магілёўскім аблсудзе завочна разгледжана крымінальная справа за паведамленні пра гомельскага пракурора. Вынік для падсуднага – чатыры гады зняволення.
У межах так званай спецвытворчасці судзілі 33-гадовага Арцёма Шабунёва, якога абвінавацілі ў распальванні варожасці, пагрозе гвалтам у дачыненні да супрацоўніка унутраных спраў і ў дачыненні да службовай асобы і абразе прадстаўніка ўлады.
Як паведамляе Праваабарончы цэнтр “Вясна” са спасылкай на Вярхоўны суд, рэчавымі доказамі ў справе сталі восем скрыншотаў паведамленняў у Viber, дзесяць скрыншотаў старонак з інфармацыяй пра старшага памочніка прокурора Гомеля Андрэя Сідарэнку ў тэлеграм-канале “Дзікае паляванне” і тры паведамленні ў адрас таго ж Сідарэнкі – у месенджары Viber.
Магілёўскі аблсуд 3 сакавіка 2026 года завочна прызначыў Шабунёву чатыры гады зняволення ў калоніі ўзмоцненага рэжыму, штраф 4500 рублёў і 1500 рублёў кампенсацыі маральнай шкоды на карысць Сідарэнкі. Да таго ж у падсуднага арыштавалі аўтамабіль Mitsubishi Lancer 2006 года выпуску.
Фотаздымак: 6tv.by

Былы палітвязень горацкай калоніі Алесь Бяляцкі вярнуўся ў Facebook

Былы палітвязень калоніі №9 у Горках, Нобелеўскі лаўрэат Алесь Бяляцкі аднавіў сваю старонку ў Facebook.

Першы допіс пасля аднаўлення старонкі Бяляцкі зрабіў увечары 2 сакавіка 2026 года.

“Не мінула і пяці гадоў… Некалькі дзён, як аднавілі мне доступ да Фэйсбуку, а я ўсё прыглядаўся, не наважваўся вярнуцца туды, адкуль мяне выдасталі ў ліпені 21-га. 

Урэшце сёньня адважыўся. І напачатку хачу падзякаваць усім знаёмым і незнаёмым сяброўкам і сябрам, якія хваляваліся і перажывалі за мяне, рабілі што маглі, каб дзень волі для мяне настаў параней. Вялізная мая падзяка!” – напісаў беларускі Нобелеўскі лаўрэат.

Паводле яго, ён заўсёды ледзь не фізічна адчуваў магутную хвалю салідарнасьці з волі як з ім, так і з іншымі палітвязьнямі. “З такой падтрымкаю псіхалагічна сядзець было камфортна, хоць і спалі “на бетоне”, і хадзілі абы ў чым, і елі, што дадуць. Ніводнага дня ў турме ня быў я расчараваны, не пачуваўся пакінутым, не шкадаваў за зробленае. Перакананы, што разам мы – моц, разам мы не прападзем, разам мы пераможам!” – упэўнены Алесь Бяляцкі.

Нагадаем, Алесь Бяляцкі – кіраўнік і заснавальнік Праваабарончага цэнтру “Вясна”, лаўрэат Нобелеўскай прэміі міру 2022 года, віцэ-прэзідэнт Міжнароднай федэрацыі правоў чалавека (FIDH) з 2007 па 2016 гг. Быў затрыманы 14 ліпеня 2021 года ў межах крымінальнай справы. 3 сакавіка 2023 г. у судзе Ленінскага раёна Мінску яму было прызначана 10 гадоў калоніі ва ўмовах узмоцненага рэжыму. 

13 снежня 2025 года Алесь Бяляцкі выйшаў на волю па памілаванні пасля перамоваў з амерыканскай дэлегацыяй на чале з Джонам Коўлам, якія цягнуліся два дні. Вынікам стала памілаванне  і гвалтоўнае перамяшчэнне за мяжу 123 чалавек. Алеся і яшчэ некалькіх замежных грамадзян прывезлі ў Літву.

Фотаздымак: Facebook Алеся Бяляцкага

На сцяне інтэрнату магілёўскіх камунальнікаў з’явілася антываенная ўлётка

На сцяне інтэрнату №19 КУП ЖРЭУ Ленінскага раёна з’явілася ўлётка з заклікам не дапусціць уцягвання Беларусі ў вайну.
Фотаздымак шыльды магілёўскага інтэрната з прыклеенай ніжэй улёткай размясціў тэлеграм-канал “The Бульба”. Паводле яго, расклееныя падобныя ўлёткі былі і ў іншых гарадах Беларусі. “У гарадах Беларусі прайшла антываенная акцыя сіл супраціву, якая аб’яднала грамадзян, якія выступаюць супраць уцягвання краіны ў любыя ваенныя дзеянні. Сілы супраціву заявілі аб сваёй прынцыповай пазіцыі: “Беларусь павінна заставацца тэрыторыяй свету, а не пляцоўкай для эскалацыі канфлікту”, – гаворыцца ў паведамленні пад фотаздымкамі расклееных улётак.
Там жа адзначаецца, што прадстаўнікі беларускай грамадзянскай супольнасці заклікалі ўлады спыніць любыя ваенныя правакацыі ў бок Украіны і іншых краін і адмовіцца ад дзеянняў, якія ставяць пад пагрозу бяспеку беларускага народа.
“Сілы супраціву падкрэслілі неабходнасць павагі суверэнітэту суседніх дзяржаў і захавання нормаў міжнароднага права. Беларускае грамадства ясна дае зразумець, што будучыня краіны – у свеце дэмакратыі і адказнасці ўлады перад міжнародным правам”, – адзначаецца ў паведамленні.
Тэлеграм-канал “The Бульба” пазіцыянуе сябе як “канал, некрануты лукашысцкай прапагандай”.
Фотаздымак: ТГ “The Бульба”

Злачыннасць у Магілёўскім раёне амаль удвая вышэй чым па вобласці

Нягледзячы на зніжэнне злачыннасці ў Магілёўскі раёне, яна застаецца амаль удвая вышэйшая чым ў сярэднім па Магілёўскай вобласці.

 

У распараджэнні арганізацыі былых сілавікоў BELPOL аказаўся ўнутраны дакумент МУС, які адлюстроўвае рэальную крымінальную сітуацыю ў Магілёўскім раёне. Афіцыйная статыстыка дэманструе пэўнае зніжэнне агульных паказчыкаў, аднак дэталёвы аналіз сведчыць пра наяўнасць устойлівых і трывожных тэндэнцый.

Менш злачынстваў, але не менш рызык

 

Паводле справаздачы, у 2025 годзе ў раёне зарэгістравана 473 злачынствы супраць 530 у 2024-м (-10,8%). Зменшылася і колькасць злачынстваў у грамадскіх месцах – з 61 да 48 (-21,3%). Не зафіксавана забойстваў (годам раней іх было тры), істотна скарацілася і колькасць кіберзлачынстваў – з 85 да 59 (-30,6%).

 

Аднак агульнае зніжэнне не змяняе галоўнага: узровень злачыннасці ў разліку на 10 тысяч насельніцтва складае 120,2 выпадка, што амаль удвая больш за сярэдні па Магілёўскай вобласці (72,9).

Рост цяжкіх злачынстваў і рэцыдыву

 

На фоне агульнага змяншэння колькасці злачынстваў павялічылася доля цяжкіх і асабліва цяжкіх – з 68 да 73 (+7,4%). Адначасова вырасла і рэцыдыўная злачыннасць: колькасць злачынстваў, учыненых раней судзімымі асобамі, павялічылася з 142 да 156 (+9,9%).

 

Асобна адзначаецца рэзкі рост групавых злачынстваў – з 23 да 46. Фактычна іх колькасць падвоілася, што можа сведчыць пра пагаршэнне сацыяльнага асяроддзя і слабасць прафілактычнай працы.

Хатні гвалт і алкаголь

 

Адной з найбольш трывожных тэндэнцый стаў рост злачынстваў, звязаных з хатнім гвалтам – з 17 да 24 (+41,2%). Пераважная большасць з іх (21 з 24) учынена ў стане алкагольнага ап’янення.

 

У справаздачы таксама адзначаецца павелічэнне колькасці злачынстваў гэтай катэгорыі, учыненых жанчынамі, а таксама з’яўленне фактаў гвалту ў дачыненні да пажылых людзей.

 

У якасці «прафілактычнай меры» працягваецца накіраванне грамадзян у лячэбна-працоўныя прафілакторыі. У 2025 годзе ў ЛПП ізалявана 55 чалавек (52 — у 2024-м). Пры гэтым аналіз доўгатэрміновай эфектыўнасці такой практыкі ў дакуменце адсутнічае.

Крадзяжы: змяненне структуры

 

Агульная колькасць крадзяжоў знізілася са 148 да 138 (-6,8%). Аднак колькасць крадзяжоў з жылля, наадварот, вырасла — з 68 да 79 (+16,2%). Усё часцей аб’ектамі становяцца кватэры і прыватныя дамы, што непасрэдна ўплывае на адчуванне бяспекі жыхароў.

Праблемы ў аграрным сектары

 

Справаздача закранае і сітуацыю ў сельскай гаспадарцы. У 2025 годзе ў раёне загінула 1 447 галоў буйной рагатай жывёлы супраць 1 157 годам раней. Асноўнымі прычынамі названы парушэнні тэхналогій кармлення і ўтрымання, а таксама недастатковая прафілактыка захворванняў.

 

Больш за палову страт (53,3%) прыпадае на цялят ва ўзросце да шасці месяцаў, што сведчыць пра сістэмныя праблемы ў кіраванні галінай.

 

Як лічаць у BELPOL, справаздача па Магілёўскім раёне дэманструе характэрную для сучаснай Беларусі сітуацыю: фармальнае зніжэнне агульнай колькасці злачынстваў суправаджаецца ростам цяжкіх, рэцыдыўных і сацыяльна небяспечных правапарушэнняў. На гэтым фоне ўзровень злачыннасці застаецца амаль удвая вышэйшым за сярэднеабласны, што ставіць пад сумнеў аптымістычныя ацэнкі афіцыйнай статыстыкі.

 

Выява: BELPOL

Рэктар БДУТ злоўжывае службовым становішчам для палітычных мэт

У сценах магілёўскага БДУТ рэктар Максім Кіркор, насуперак закону, прыняў студэнтаў у праўладную палітычную партыю “Белая Русь”. 

 

Мерапрыемства ў Беларускім дзяржаўным універсітэце харчовых і хімічных тэхналогій (БДУТ) прайшло 24 лютага 2026 года ў форме “ўрачыстага ўручэння членскіх білетаў” у адной з аўдыторый прама ў навучальнай установе.

 

Рэктар Максім Кіркор, які з’яўляецца намеснікам старшыні Савета Кастрычніцкага раённага аддзялення палітычнай партыі “Белая Русь” асабіста ўручыў партбілеты новым яе сябрам. Само аддзяленне было створана ў маі 2023 года, пасля чаго рэктар універсітэта стаў непрыкрыта злоўжываць службовым становішчам для прыцягнення студэнтаў у шэрагі палітычнай партыі.

 

Пры гэтым пункт 3 артыкула 2 “Асновы дзяржаўнай палітыкі ў сферы адукацыі” Кодэкса Рэспублікі Беларусь аб адукацыі абвяшчае: “Ва ўстановах адукацыі не дапускаецца стварэнне і дзейнасць палітычных партый, а таксама стварэнне, ананімная ці іншая дзейнасць рэлігійных арганізацый, якая супярэчыць заканадаўству”.

 

Паколькі Беларусь ужо не першы год жыве ў рэжыме “не да законаў”, то дзеля палітычных мэт можна не зважаць на нейкі там Кодэкс аб адукацыі і праводзіць дзейнасць праўладнай палітычнай партыі ў сценах ВНУ.

 

Фотаздымак: Mayday