Жывапісная сажалка на вуліцы Першамайскай, за вакзалам, недалёка ад прафліцэя №9 і дзіцячай калоніі перасохла – паведамляюць чытачы mogilev.media. Гэта адзін з нешматлікіх упарадкаваных вадаёмаў у паўночнай частцы Магілёва і любімае месца для шпацыру ў мясцовых жыхароў. Яна напаўняецца пераважна дажджавой і паводкавай вадой, але звычайна яна трымае хаця б мінімальны ўзровень. Сама сажалка безыменная, але на інтэрнэт-мапах ёй ужо паспелі даць пару жартоўных найменняў. Так, на Google-мапе тут пазначаны “Карабель-гатэль імя Андрэя Сахарава”, а ў Яндэкс-мапах тут стаіць “Трудкалоніеўская сажалка”. У апошнім выпадку, напэўна, сказалася блізкасць да турмы для малалетак, што размяшчаецца крыху далей па Першамайскай.
Category: Экалогія
Магіляўчанка просіць выратаваць бярозавы гай на вуліцы Першамайскай
Камунальнікі спілавалі тры здаровыя бярозы ў невялікім парку па вуліцы Першамайскай у Магілёве, чым выклікалі незадавальненне тамтэйшых жыхароў.
У Трэдс з’явілася відэа, дзе магілеўчанка з нікам alena_polonskay распавядае пра варварскае, на яе думку, спілаванне абсалютна здаровых дрэў і перспектыву знішчэння камунальнікамі бярозавага гая.
“Арганізацыя пад назвай ЖРЭУ проста бязлітасна прыехала і спілавала тры дрэвы. Абсалютна здаровых дрэвы без якіх-небудзь дакументальных пацверджанняў, што гэта можна і трэба зрабіць. Проста прыехалі і спілавалі тры дрэвы”, – усхвалявана распавядае жанчына.
Паводле яе, камунальнікі спаслаліся на тое, што гэта нібыта засохлыя дрэвы. Аднак на відэа бачны галінкі з зялёным лісцем і абсалютна не пасохлыя парэзаныя ствалы дрэў. Таксама свае дзеянні работнікі ЖРЭУ патлумачылі скаргай аднаго з жыхароў на нібыта стуканне ў яго вакно галінкамі.
Як сцвярджае магіляўчанка, пытанне спілавання дрэў уздымалася ўжо неаднаразова. “Дзесьці год таму мы ўжо частку нашага бярозавага гаю адстаялі. Нам таксама хацелі яго выпілаваць”, – узгадвае жанчына, просячы распаўсюдзець інфармацыю аб сітуацыі.
“Мы будзем змагацца за наш любімы сквер і не дазволім людзям крыўдзіць прыроду!” – рашуча кажа яна.
Скрышнот: threads.com/@alena_polonskay
На Магілёўшчыне ўскладнена праца рачнога транспарту
Нізкі ўзровень вады ў рэках прывёў стварыў неспрыяльныя умовы для рачнога транспарту на Дняпры, Сожы і Беразіне.
Паводле Белгідрамету, у жніўні на рэках краіны назіраўся ў асноўным спад узроўняў вады. Гэта выклікала праблемы ў суднаходстве і на Магілёўшчыне. Так, неспрыяльныя ўмовы для працы рачнога транспарту мелі месца на Дняпры ля Магілёва, Беразіне ля Бабруйска, Сожы ля Крычава і Слаўгарада.
Воднасць Дняпра, Бярэзіны і Сожа блізкая да звычайнай для гэтай пары года і некалькі меншая за яе, адзначаюць гідролагі. Ускладненні на гэтых рэках на Магілёўшчыне ў працы рачнога транспарту працягваюцца і ў верасні.
Па прагнозах гідролагаў, мінімальныя ўзроўні вады на большасці рэк краіны прагназуюцца блізкімі да ніжэйшых шматгадовых значэнняў для гэтай пары года, а на Прыпяці і ў ніжнім цячэнні Сожа мінімальныя ўзроўні вады чакаюцца ніжэй мінімумаў за шматгадовы перыяд назіранняў у верасні.
Фотаздымак: “Флагшток”
Кібермахляры і інвазіўныя расліны: чаму вучылі грамадскіх актывістаў у Асіповічах
У Асіповіцкім райвыканкаме прайшло навучанне членаў органаў тэрытарыяльнага грамадскага самакіравання – стараст, дамавых і вулічных камітэтаў.
Вёў занятак старшыня раённага савета “дэпутатаў” Уладзімір Рыжанкоў. Ён пачаў з супрацьдзеяння кіберзлачыннасці, а скончыў узмацненнем барацьбы з інвазіўнымі раслінамі.
За восем месяцаў у раёне 37 кіберзлачынстваў супраць 44 за той жа перыяд мінулага года, затое цяжкіх і асабліва цяжкіх стала сем замест двух.
Выснова, якая прагучала на занятку, слушная: галоўная абарона – не антывірус і не складаны пароль, а ўменне своечасова распазнаць небяспеку і звярнуцца ў міліцыю. Пасля чаго прысутныя перайшлі да інвазіўных раслін.
Падобная сітуацыя была ў Чарапахі Квазі ў «Алісе ў Краіне цудаў». Там пранне стаяла ў школьным рахунку асобным радком – побач з французскай мовай і музыкай.
У Квазі грошай на поўнае навучанне не знайшлося, і пранне засталося няпройдзеным прадметам.
Асіповіцкім старастам поўны і бясплатны курс выдалі за адзін занятак.
А навошта дзяліць на асобныя прадметы? Не Англія ж.
Фота раённай газеты.
У «Магілёўзелянбудзе» патлумачылі, чаму на новай пешаходнай зоне Ленінскай няма дрэў
Новую пешаходную зону на Ленінскай зрабілі гэтым летам на месцы былой паркоўкі: паклалі брук, паставілі лаўкі і дэкаратыўныя кадкі з раслінамі.
Гараджане звярнулі ўвагу, што дрэў на пляцоўцы няма і большая частка прасторы застаецца адкрытай.
У сацсетках пыталіся, чаму пры добраўпарадкаванні не заклалі алею.
У «Магілёўзелянбудзе» адказалі: высадка каштанаў першапачатковым праектам рэканструкцыі аўтастаянкі ў пешаходную зону была прадугледжана, але пазней ад гэтай ідэі адмовіліся.
Галоўны аграном прадпрыемства пералічыла прычыны: стан асновы, шчыльная забудова і падземныя камунікацыі.
Пад пляцоўкай застаўся асфальт былой паркоўкі, паверх якога паклалі плітку, а побач праходзяць сеткі – электрычнасць, вада, каналізацыя, лініі «Белтэлекама». З-за падземных камунікацый пасадка дрэў у ахоўных зонах забаронена, і з азеляненнем у гэтай частцы горада вельмі складана.
Замест каштанаў у зоне ўсталявалі мабільныя кадкі з саджанцамі дэкаратыўнай слівы сорту Пісардзі – такія ж дрэвы растуць у грунце ў суседніх кветніках на Ленінскай.
У сорту разгалістая крона і насычана-чырвоная лістота, якая захоўвае колер увесь сезон; з часам дрэва і ў кадцы можа вырасці дастаткова высокім, але саджанцы пакуль маладыя.
Іншых змен у добраўпарадкаванні гэтай пешаходнай зоны ў бліжэйшы час не плануецца.
Фота: mogilev.media
Чыноўнікі пазбавілі “чарнобыльскага” статуса 29 населеных пунктаў на Магілёўшчыне
Незалежны навуковец Сяргей Бесараб апублікаваў спіс населеных пунктаў, якія ў жніўні 2026 года чыноўнікі афіцыйна вывелі з зоны радыёактыўнага забруджвання.
У спісе, які прадставіў на сваёй старонцы ў Фэйсбуку даследчык, спасылаючыся на пастанову Савета Міністраў №389 ад 3 жніўня 2026 года, такіх вёсак, паселкаў і аграгарадкоў – 177. З іх 29 знаходзяцца на тэрыторыі Магілёўскай вобласці.
“Шукайце свае мястэчкі і вёскі (а то і цэлыя сельсаветы, вось вам і “плямістасць радыяцыйнага забруджвання”, вы думалі ёсць яна? А не!). З гэтага часу па жаданні пары-тройкі чыноўнікаў радыяцыя ўсюды адменена”, – каментуе Сяргей Бесараб. Ён раіць не шукаець нейкую навуковую сістэму, логіку ў адмене “чарнобыльскага” статуса гэтых населеных пунктаў, бо “яе няма”.
Спіс населеных пунктаў Магілёўшчыны, якія са жніўня 2026 года афіцыйна выведзены з зоны радыёактыўнага забруджвання:
Бялыніцкі раён:
Запольскі с/с: в. Заполле, в. Матыка, в. Падчэрашэнь, пас. Пражэктар
Машчаніцкі с/с: в. Белінка
Быхаўскі раён:
Смаліцкі с/с: в. Вятранка
Ямніцкі з/з (цяпер несамастойны блок): в. Чырвоная Беларусь, в. Праточнае, в. Хомічы
Новабыхаўскі с/с: в. Леніна, пас. Малінаўка, аг. Новы Быхаў
Касцюковіцкі раён:
Баранькоўскі с/с: в. Панькоўская Буда
Крычаўскі раён:
Касцюшкавіцкі с/с: в. Хацілавічы
Магілёўскі раён:
Вендаражскі с/с: в. Барсукі, в. Гуслянка, в. Залессе, в. Новы Сінін
Семукацкі с/с: в. Гарадзішча, в. Коркаць, в. Хімніца
Сідаравіцкі с/с: аг. Сідаравічы, в. Слабодка
Чавускі раён:
Антонаўскі с/с: в. Скоклева, в. Цёплае
Вайнілоўскі с/с: в. Астрэні
Асіноўскі с/с: в. Чыгрынаўка
Радамльскі с/с: в. Русінаўка
Чэрыкаўскі раён:
Верамейскі с/с: в. Каменка
Фотаздымак: Фэйсбук Сяргея Бесараба
Засілле “львоў” у Магілёве пачынае выклікаць незадаволенасць гараджан
Выявы львоў на кожным кроку ў Магілёве пачалі выклікаюць неразуменне – чым горад абавязаны гэтаму афрыканскаму зверу?
Магіляўчанка Алена Сматрыцкая выказвае незадаволенасць засіллем львінай тэматытыкі. “Прайшлася па цэнтры Магілёва. Усе вуліцы, асабліва Ленінская, у малюнках льва. Куды ні павярні галаву, на цябе глядзіць гэты звер. Ці не здаецца тым, хто навязвае нам гэты сімвал, падобнае распіярванне занадта дакучлівым, да месца і не да месца?” – задае пытанне жанчына ў тэлеграм-канале “Вячэрні Магілёў”.
Паводле яе, галовы львоў ашчэрваюцца на вазонах, плакатах, стэндах, прадукцыі і іншых месцах. “У чым заслуга, адносна Магілёва, гэтага афрыканскага звера? Калі меркаваць, што Магілёў – Магіла льва, дык гэта нават жудаснаваты выбар для ўпрыгожвання абласнога цэнтра. А калі Магіла льва – гэта магіла разбойніка Машэкі, якога звалі львом, то непрыемныя асацыяцыі не памяншаюцца. Вось чаму запрудзілі зверам усё і ўся?” – пытаецца магіляўчанка, не бачучы сэнсу ў такім львіным засіллі.
Варта адзначыць, што версія паходжання назвы горада ад магілы, дзе пахаваны разбойнік Машэка – гэта толькі легенда, якую увасобіў у паэму “Магіла льва” Янка Купала. Ёсць версіі паходжання назвы ад імёнаў князёў альбо чалавека, які валодаў гэтымі землямі, ці старадаўняга значэння слова “магіла”, якім абазначалася не толькі пахаванне, але і ўкрыцце.
Што ж тычыцца львоў, то на тэрыторыі Беларусі яны вадзіліся толькі ў дагістарычную эпоху – каля 1-2 млн гадоў таму.
Нашэсце выяў львоў у Магілёве пачалося ў часы, калі Магілёўскім гарвыканкамам кіраваў Уладзімір Цумараў. Гэта было ў 2013 – 2022 гадах.
Фотаздымак з адкрытых крыніц
Пад Мсціславам употай пачалі будаваць ядзерны магільнік – “Флагшток”
У Мсціслаўскім раёне на тэрыторыі, якую разглядаюць як адну з магчымых пляцовак для пункта захавання радыёактыўных адходаў (ПЗРА), ужо працяглы час ідуць маштабныя земляныя работы. На гэта звярнула ўвагу рэдакцыя «Флагштока», якая параўнала спадарожнікавыя здымкі Sentinel за апошні год.
Гаворка ідзе пра пляцоўку ў раёне вёскі Ходасы. Паводле аналізу здымкаў, першыя прыкметныя змены на мясцовасці з’явіліся яшчэ ў верасні 2025 года, а найбольш інтэнсіўнымі работы сталі ў пачатку лета 2026-га. На апошніх даступных здымках бачна, што яны працягваюцца.
«Флагшток» сцвярджае, што на тэрыторыі расчысцілі расліннасць, засыпалі частку балкі ручая і змянілі рэльеф. На ўчастку плошчай каля 3,4 квадратнага кіламетра, паводле выдання, таксама маглі зняць верхні слой глебы. Асобныя работы заўважныя і там, дзе сустракаюцца суфазійныя правалы – характэрныя для гэтай мясцовасці паніжэнні рэльефу.
Аўтары расследавання мяркуюць, што такі маштаб работ можа быць звязаны з падрыхтоўкай пляцоўкі пад будучы пункт захавання радыёактыўных адходаў. Аднак гэта пакуль толькі версія: афіцыйнага паведамлення пра пачатак будаўніцтва ПЗРА менавіта ў Мсціслаўскім раёне няма.
Больш за тое, фармальна канчатковая пляцоўка яшчэ не вызначаная – грамадскія абмеркаванні праекта і экалагічная экспертыза яшчэ наперадзе. Канчатковае рашэнне па трох пляцоўках павінныя вынесці спецыялісты ў канцы 2026 года. Але кіраўніцтва арганізацыі БелРАА, што займаецца распрацоўкай магільніка, ужо пачало рыхтаваць насельніцтва і заявіла, што “большасць жыхароў Магілёўшчыны не супраць магільніка ў іх вобласці”.
Апроч Мсціслаўскага раёна, разглядаюцца тэрыторыі ў Астравецкім і Хойніцкім раёнах. У самім Мсціслаўскім раёне змены на спадарожнікавых здымках аказаліся найбольш маштабнымі. На двух іншых пляцоўках таксама ёсць высечкі і лакальныя земляныя работы, але іх характар па наяўных здымках не выходзіць за межы звычайнай нарыхтоўкі леса.
Калі журналісты патэлефанавалі ў мясцовы сельсавет у вёсцы Ходасы і спыталі, што адбываецца на гэтай тэрыторыі і што там будуць будаваць, у адказ проста кінулі слухаўку.
На загалоўным фота: Геалагічныя пошукі БелРАА ў сакавіку 2026 года. Мсціслаўскі раён. Фота: БелРАА
Рэдкія малярыйныя камары, выяўленыя ў Магілёве – вось што пра іх вядома
Знойдзены нядаўна ў Магілёве рэдкі від малярыйнага камара – дуплянога – здольны перадаваць ўзбуджальніка найбольш смяротнай трапічнай малярыі а таксама ліхаманкі Заходняга Ніла. Расказваем, што вядома пра гэты від і чаго варта асцерагацца магілёўцам.
У магілёўскім парку з’явіўся новы крывасмок, сустрэча з якім можа быць куды менш бяскрыўднай, чым звычайна чакаеш ад камара. Супрацоўнікі Навукова-практычнага цэнтра (НПЦ) НАН Беларусі па біярэсурсах выявілі ў горадзе рэдкага дуплянога камара – Anopheles plumbeus.
Для Магілёўшчыны гэта новы від. У Беларусі яго знаходзілі і раней. Першыя такія выпадкі зафіксавалі яшчэ ў 1970-я гады ў Брэсцкай і Гомельскай абласцях. Цяпер жа арэал камара, падобна, пашыраецца.
Назву “дупляны” ён атрымаў праз месца найбольш распаўсюджанага свайго размнажэння. Самкі адкладаюць яйкі пераважна ў дуплах дрэў, дзе назапашваецца дажджавая вада. Менавіта таму раней Anopheles plumbeus лічыўся хутчэй лясным жыхаром, які не надта часта перасякаўся з чалавекам.
Але камар паступова асвойвае гарады. У Магілёве яго лічынкі навукоўцы знайшлі ўжо не ў дупле, а ў старой аўтамабільнай пакрышцы, кінутай у парку і запоўненай дажджавой вадой.
Непрыемнасць такога суседства не толькі ў свербе пасля ўкусу. Anopheles plumbeus лічыцца адным з найбольш эфектыўных і небяспечных еўрапейскіх пераносчыкаў трапічнай малярыі Plasmodium falciparum.
Ёсць і яшчэ адна асаблівасць. З васьмі відаў малярыйных камароў, зарэгістраваных у Беларусі, многія ахвотней харчуюцца крывёю буйной рагатай жывёлы. Дупляны камар у гэтым сэнсе для чалавека значна менш прыемны сусед.
«Anopheles plumbeus, наадварот, характарызуецца параўнальна высокай ступенню антропафільнасці, г.зн. аддае перавагу харчавацца крывёю чалавека», – адзначаюць у НПЦ НАН Беларусі па біярэсурсах.
Сам факт з’яўлення такога камара ў Магілёве, аднак, яшчэ не азначае, што ў горадзе пачалася ці непазбежна пачнецца малярыя. Каб камар перадаў інфекцыю, ён спачатку сам павінен атрымаць узбуджальніка ад заражанага чалавека. Але патэнцыйная магчымасць для такога ланцужка існуе: паводле навукоўцаў, штогод у Беларусі рэгіструюць каля дзесяці выпадкаў завознай малярыі.
І малярыя не адзіная небяспека, якую звязваюць з гэтым відам. Anopheles plumbeus можа быць пераносчыкам арбавірусаў, у тым ліку віруса ліхаманкі Заходняга Ніла.
Таму знаходка ў старой пакрышцы ў магілёўскім парку выглядае больш трывожнай, чым можа падацца. Камару, які некалі хаваўся пераважна ў лясных дуплах, для жыцця цяпер хапае і гарадскога смецця з невялікай колькасцю дажджавой вады. А значыць, і сустрэчы з людзьмі для яго становяцца ўсё больш верагоднымі.
Фотаздымак: ecoportal.su
У Асіповіцкім раёне магчыма сустрэча з мядзведзем
У наваколлях аграгарадка Ліпень Асіповіцкага раёна быў заўважаны мядзведзь.
Пра тое, што паблізу Ліпеня быў заўважаны крывалапы лясны жыхар, паведаміў Асіповіцкі вопытны лясгас. Навіна імгненна завірусілася ў інтэрнэце. Грамадзян заклікалі праяўляць максімальную асцярожнасць.
Спецыялісты лясной галіны папярэджваюць, што пры сустрэчы з мядзведзем у лесе галоўнае правіла – нельга ўцякаць, а трэба паспрабаваць павялічыць свой “аб’ём” – напрыклад, падняць куртку або заплечнік уверх на выцягнутых руках.
Таксама раяць не выходзіць у адзіночку на ўскраіны палёў і ў лясныя масівы, пазбягаць участкаў з высокай травой, таксама пры выпадковай сустрэчы не спрабаваць наблізіцца да звера або сфатаграфаваць яго – трэба павольна сыходзіць, не паварочваючыся спіной да мядзведзя.
Фотаздымак: Асіповіцкі вопытны лясгас