Category: Экалогія

У Магілёўскай вобласці зімой галадалі дзікія зверы

Навіна ад

На Магілёўшчыне да людзей з-за недаядання выхадзілі дзікія жывёлы. Таксама ў рэгіёне павялічыліся выпадкі дарожных аварый з іх удзелам.

Зімой у Магілёўскай вобласці пачасціліся выпадкі, калі дзікія жывёлы выходзілі да людзей. Пры гэтым многія з іх былі фізічна аслабленыя і знясіленыя. У сувязі з гэтым пракуратура сумесна з прыродаахоўнымі органамі праверыла, як у паляўнічых гаспадарках арганізавана падкормка жывёл.

Кармілі бананамі і пітахаяй

Праверка паказала, што ў большасці агледжаных паляўнічых гаспадарак Беларускага таварыства паляўнічых і рыбаловаў колькасць падкормачных пляцовак і кармушак не адпавядае колькасці дзікіх жывёл, якія жывуць у гэтых угоддзях.

Напрыклад, з улікам папуляцыі жывёл у Бабруйскай паляўнічай гаспадарцы павінна быць абсталявана не менш за 62 кармушкі, аднак фактычна іх толькі 24. Акрамя таго, частка кармушак размешчана на значнай адлегласці, што ўскладняе пад’езд да іх. У выніку корм у іх своечасова не папаўняецца.

У Асіповіцкай і Слаўгарадскай паляўнічых гаспадарках былі выяўлены пашкоджаныя кармушкі, а некаторыя з іх знаходзіліся проста на зямлі.

У шэрагу раёнаў таксама не выконваліся мінімальныя нормы падкормкі дзікіх жывёл. Разлікі паказалі, што аб’ёму набытых кармоў у Бабруйскай, Глускай, Кіраўскай, Клічаўскай і Асіповіцкай паляўнічых гаспадарках хапіла б для кармлення мясцовых папуляцый толькі прыкладна на чатыры дні.

Акрамя таго, у Асіповіцкай паляўнічай гаспадарцы зафіксавалі выпадак кармлення жывёл экзатычнай садавінай – бананамі і пітахаяй, хоць правілы дазваляюць выкарыстоўваць для падкормкі толькі раслінныя кармы з відаў раслін, што растуць на тэрыторыі Беларусі.

15 тон корму высыпалі проста на зямлю

Парушэнні выявілі і ў Быхаўскай паляўнічай гаспадарцы. Восенню 2025 года там атрымалі 15 тон корму для жывёл, але яго проста высыпалі ў лесе на зямлю. Узімку, калі выпаў глыбокі снег, доступ жывёл да гэтага корму значна ўскладніўся.

Таксама высветлілася, што не ўсе паляўнічыя карыстальнікі праводзяць вакцынацыю і дэгельмінтызацыю дзікіх жывёл.

Акрамя таго, работнікі паляўнічых гаспадарак не арганізоўвалі належных мерапрыемстваў, каб адцягнуць дзікіх жывёл ад аўтамабільных дарог агульнага карыстання. Месцы, дзе адбываецца найбольшая колькасць дарожна-транспартных здарэнняў з іх удзелам, не аналізаваліся, а меры па ўстаноўцы дадатковых саланцоў на такіх участках не прымаліся.

У выніку за першыя два месяцы 2026 года колькасць аварый з удзелам дзікіх жывёл у Магілёўскай вобласці вырасла з 86 да 110, што на 21,8% больш.

Пракуратура вынесла адпаведнае прадстаўленне на адрас старшыні абласной арганізацыі таварыства паляўнічых і рыбаловаў.

Фотаздымак: пракуратура Магілёўскай вобласці

У Магілёве чакаюць ідэі па дабраўпарадкаванні парка каля Святога возера

Навіна ад

Магілёўскія ўлады абвесцілі конкурс канцэпцый добраўпарадкавання парку каля Святога возера.

Нагадаем, што на чыноўніцкай мове гэты парк мае савецкую прапагандысцкую назву “Парк імя 60-годдзя Вялікага Кастрычніка”. Яго стварылі ў 1970-я гады мінулага стагоддзя як нібыта прыродны бар’ер, які мусіў абараняць горад ад забруджвання, звязанага з вытворчасцю хімічнага валакна. Аднак рэальнай ахоўнай функцыі гэтая зялёная зона так і не выканала. Пасадкі праводзіліся на тэрыторыі былога тарфяніка, засыпанага пяском, што істотна ўскладняла рост дрэў. 

У выніку за амаль паўстагоддзя там не з’явілася ні магутных дубоў, ні высокіх бяроз. Дрэвы растуць слаба, часта сохнуць, і на іх месцы рэгулярна высаджваюць новыя саджанцы, якім, паводле назіранняў, наканаваны той самы лёс. З цягам часу тэрыторыя парку паступова змяняецца і часткова забудоўваецца: спачатку там узвялі Магілёўскую дзіцячую школу мастацтваў № 3, а пазней – касцёл Святога Антонія.

Напрыканцы 2025 года старшыня Магілёўскага гарвыканкама Сяргей Чарткоў, распісаўшыся на адной з сустрэч з людзьмі ў няздольнасці мясцовых улад згенераваць ідэю дабраўпарадкавання парка, звярнуўся да маладых магілёўцаў. “Давайце абвесцім конкурс ідэй – як магілёўцы бачаць гэта месца. Так што пачынайце фантазіраваць і прапаноўваць!” – пераклаў свае абавязкі лукашэнкаўскі прызначэнец на магілёўскае насельніцтва.

І вось у лютым 2026 года гарвыканкам абвяшчае конкурс. Прыняць удзел у ім запрасілі юрыдычных асоб незалежна ад формаў уласнасці, індывідуальных прадпрымальнікаў, якія маюць практычны вопыт праектавання і рэалізацыі праектаў. Такім чынам, заклік “фантазіраваць і прапаноўваць” адрасаваны не ўсім, а толькі тым, хто мае практычны вопыт праектавання і рэалізацыі праектаў. Навошта тады чыноўнік Чарткоў звяртаўся да ўсіх магілёўцаў? 

Ну а ўласна конкурс будзе праводзіцца да 16 красавіка 2026 года.

Фотаздымак: Яндэкс.Карты

Набярэжная на Бярэзіне: спрэчкі пра кавярню і маршрут

Навіна ад

У Бабруйску прадстаўлены дэталёвы план праекта прыбярэжна-паркавай зоны каля санаторыя імя Леніна і гасцініцы «Турыст».

У гарвыканкаме прэзентавалі дэталёвы план развіцця тэрыторыі, распрацаваны БелНДІ горадабудаўніцтва, піша komkur.info. Пакуль дакумент вызначае толькі заніраванне: размяшчэнне набярэжнай, зялёных зон і аб’екта грамадскага харчавання на 150 месцаў каля спуску з вуліцы Сацыялістычнай побач з пляжам і валейбольнымі пляцоўкамі.

Менавіта кавярня ля вады выклікала найбольшыя спрэчкі. Гараджане і спецыялісты адзначылі, што ў цэнтральнай кропцы падыходу да ракі больш дарэчна захаваць рэкрэацыйную функцыю і прыродны ландшафт. Улады падкрэслілі, што гаворка ідзе пра зону грамадскага прызначэння.

Дыскусію выклікаў і маршрут набярэжнай. Паводле праекта, яна пройдзе ўздоўж кромкі берага, што, на думку ўдзельнікаў абмеркавання, скароціць плошчу пляжа і створыць рызыку падтаплення падчас паводак. У якасці альтэрнатывы прапанаваны верхні маршрут – за гасцініцай «Турыст», з агляднымі пляцоўкамі і захаваннем поймы.

Таксама абмяркоўвалася развіццё тэрыторыі да фандокаўскага моста з улікам будаўніцтва новай вяслярскай базы і магчымым стварэннем спартыўнай інфраструктуры.

Грамадскае абмеркаванне працягнецца да 25 лютага. Будаўніцтва набярэжнай плануюць завяршыць да 2035 года.

Фотаздымак: komkur.info

Егеры Бялыніцкага лясгаса распавялі пра асаблівасці палявання

Навіна ад

У Бялыніцкім лясгасе патлумачылі, чаму паляванне – гэта не толькі трафеі і адрэналін, але і карысць для лесу.

Бялыніцкі лясгас па выніках 11 месяцаў 2025 года заняў першае месца па даходнасці паляўнічай гаспадаркі сярод 98 лясгасаў Беларусі.

Здавалася б, што можа быць прасцей: запрашай у госці паляўнічых, арганізуй ім адпачынак і падлічвай даходы. Аднак, усё аказваецца не зусім так. 

Асобныя папуляцыі лясных жывёл маюць патрэбу ў рэгуляванні колькасці. Лічбы гавораць самі за сябе. 

Так, па стане на 20 красавіка 2025 года ў Магілёўскай вобласці налічваецца:

  • 6940 ласёў пры аптымальнай колькасці 6700;
  • 20 485 казуль замест рэкамендаваных 18 802;
  • 6662 аленяў высакародных пры аптымальнай колькасці – 9303.

Парушэнне гэтага балансу прыводзіць да пашкоджання пасеваў, росту ДТЗ з удзелам дзікіх жывёл і ўразлівасці папуляцый перад хваробамі.

Практычна ўсе даходы ад паляўнічай дзейнасці ўкладаюцца назад у лес: у падкормку, аснашчэнне, заработную плату егераў і ахову ўгоддзяў. А аснашчэнне ў егераў не з танных. Напрыклад, узімку не абысціся без снегаходаў. Толькі так можна дабрацца ў цяжкадаступныя месцы, дзе жывёлы маюць патрэбу ў падкормцы – сене, зерневай сумесі з аўса з гарохам, мінеральных дадатках.

Яшчэ адзін цікавы, але мала вядомы нюанс: падкормачныя пляцоўкі размяшчаюцца не бліжэй як за паўкіламетра ад рэспубліканскіх трас.

«Мы не ствараем прыманку каля дарогі, а дапамагаем жывёлам перажыць зіму ў бяспечных месцах», – кажуць захавальнікі лесу.

Фота БелТА.

Вось дык візіт: у асіповіцкую вёску Слабада зайшоў зубр

Навіна ад

Жыхары вёскі Слабада Асіповіцкага раёна заўважылі зубра, які некалькі дзён знаходзіўся побач з населеным пунктам, а потым зайшоў у вёску.

Зубр зайшоў у вёску Слабада Асіповіцкага раёна і павёў сябе па-гаспадарску

Па словах мясцовай жыхаркі, спачатку жывёлу бачылі на полі і на дарозе Свіслач – Ялізава. 

Увечары зубр прыйшоў у Слабаду. Ён паводзіў сябе спакойна, рухаўся павольна, да прынесенай людзьмі ежы не дакранаўся.

Зубра прыцягвалі вулічныя ліхтары: ён доўга стаяў пад імі і пераходзіў ад аднаго да другога. 

У нейкі момант жывёла перагародзіла ўезд у двор, і гаспадару дома давялося шукаць абыходны шлях.

Пазней зубр прылёг, а каля другой гадзіны ночы пайшоў у бок Ялізава.

Фота: раённай газеты.

Ваду з Палыкавіцкай крыніцы піць нельга

Навіна ад

Эпідэміёлагі забаранілі піць ваду з Палыкавіцкай крыніцы, што каля Магілёва.

“Пробы вады з крыніцы і купелі ў вёсцы Палыкавічы адпавядае гігіенічным нарматывам па мікрабіялагічных і не адпавядае па санітарна-хімічных паказчыках (па ўтрыманні нітратаў). У сувязі, з чым выкарыстанне дадзенай крыніцы водазабеспячэння ў пітных мэтах не дапускаецца” – гаворыцца ў паведамленні Магілёўскага занальнага цэнтра гігіены і эпідэміялогіі. Пробы вады былі адабраныя 6 студзеня 2026 года.

Тым не менш купацца ў Палыкавіцкай крыніцы можна, галоўнае, каб не нахлябацца вады. Бо, паводле медыкаў, нітраты ў пітной вадзе ўяўляюць сур’ёзную пагрозу для здароўя. Нават кіпячэнне не зніжае іх утрыманне, а толькі павялічвае іх канцэнтрацыю за кошт выпарэння вадкасці.

Фотаздымак з адкрытых крыніц

Бусел жыве ў Буйнічах і ўцякае ад ратавальнікаў

Навіна ад

У Буйнічах, на даху крамы «Еўраопт», ужо некалькі тыдняў жыве бусел, які грэецца каля дымавой трубы. У рукі ратавальнікаў ён не даецца.

Птушка чамусьці не адляцела ў цёплыя краі, і маразы засталі бусла знянацку. Супрацоўнікі крамы падкормліваюць бусла, але людзям ён асабліва не давярае. Ратавальнікі і проста добраахвотнікі спрабавалі зняць бусла, каб арганізаваць яму паўнавартасную зімоўку. Аднак ён кожны раз узлятае і вяртаецца толькі тады, калі паблізу нікога няма.

Мяркуючы па выглядзе, птушка здаровая, але моцныя маразы могуць загубіць бусла.

Фота «Магілёў Онлайн».

У Бабруйскім раёне ў капкан для куніцы трапіла рысь

Навіна ад

У Бабруйскім раёне ў вяровачны капкан, усталяваны для адлову куніцы, трапіла рысь. Зверу спатрэбілася лячэнне.

Здарэнне адбылося ў раёне вёскі Мальева на паўднёвым усходзе раёна, піша komkur.info. пра гэта паведаміў начальнік Бабруйскай гаррайінспекцыі прыродных рэсурсаў і аховы навакольнага асяроддзя Анатоль Грыб. Паводле яго, у пастцы апынулася маладая самка рысі узростам каля васьмі месяцаў.

Паляўнічы, які выявіў звера, апавясціў Бабруйскую міжраённую інспекцыю аховы расліннага і жывёльнага свету, як таго патрабуюць правілы палявання. На месца выехалі інспектары і спецыялісты па дзікай фаўне. У іх прысутнасці рысь вызвалілі з капкана, змясцілі ў клетку і даставілі ў ветэрынарную клініку.

Пры аглядзе ў звера выявілі пералом правай пярэдняй лапы. Гэта была траўма, атрыманая ў выніку траплення ў пастку. 29 снежня рысёнку вагой блізу 10 кілаграмаў правялі аперацыю. Па словах ветэрынара Рыгора Белягова, хірургічнае ўмяшанне прайшло паспяхова, у бліжэйшыя дні жывёла будзе знаходзіцца пад наглядам.

Пасля завяршэння ветэрынарнага кантролю, рысь плануюць перадаць у заапарк гарадскога пасёлка Акцябрскі Гомельскай вобласці. Вяртанне звера ў натуральнае асяроддзе спецыялісты лічаць небяспечным, бо ён мог страціць страх перад чалавекам.

Разглядаўся і варыянт размяшчэння ў Магілёўскім заасадзе, аднак там адмовіліся прыняць дзікага драпежніка.

Рысь у Беларусі мае асаблівы прыродаахоўны статус і адначасова лічыцца паляўнічым відам і відам, занесеным у Чырвоную кнігу. Забарона на паляванне на рысь дзейнічала ў краіне на працягу 40 гадоў і была часткова знятая толькі ў адыходзячым годзе – ў асобных раёнах Віцебскай і Гомельскай абласцей. У Бабруйскім раёне паляванне на гэтага драпежніка па-ранейшаму забароненае.

Гэта не першы падобны выпадак у раёне. Летась рысь таксама трапляла ў пастку, аднак тады звер не атрымаў траўм і быў выпушчаны назад у лес.

Фотаздымак: komkur.info

На Шклоўшчыне з’явіліся два новыя помнікі прыроды

Навіна ад

“Крыніца Гарадзішча” і “Крыніца Слабодка” абвешчаны новымі помнікамі прыроды ў Шклоўскім раёне.

Пра абвяшчэнне гэтых мясцін прыроднымі помнікамі мясцовага значэння вырашана на пасяджэнні Шклоўскага райвыканкама. 

Паводле Orsha.eu, за першы адказвае ААТ “Новагарадзішчанскае”, а за другі – “АСБ-Агра Гарадзец”. Тэрыторыя гэтых помнікаў цяпер ахоўваецца. Там нельга не толькі секчы дрэвы, але нават пашкодзіць куст, нельга размяшчаць адыходы, скідаць сцёкавыя вады, засмечваць і забруджваць гэтыя месцы. І вядома ж, там нельга паркаваць машыны, а тым больш мыць іх.

“Крыніцу Гарадзішча” некаторыя мясцовыя жыхары лічаць гаючай, асабліва для тых, у каго праблемы са зрокам. Ёсць нават легенда, што ў тым месцы пад зямлю пайшоў храм. Таму нядаўна там з’явіўся новы драўляны зруб, быў уладкаваны падыход, а побач паставілі крыж.

У “Крыніцы Слабодка” няма такога бэкграўнду, але яна таксама выглядае нядрэнна: над ёй паставілі бетонны каптаж з вывадам вады праз дзве трубы, ёсць сховішча-інсталяцыя ў выглядзе ветрака.

Фотаздымак: Orsha.eu

Навучэнцаў і работнікаў бабруйскага каледжа прымушаюць збіраць металалом

Навіна ад

У Бабруйскім гандлёва-эканамічным каледжы прыдумалі конкурс, які насамрэч ёсць зборам металалома і ўдзел у ім абавязковы.

Згодна з ўмовамі “конкурсу”, якія апублікаваў Mayday, ён праходзіць з 15 па 30 снежня 2025 года і тычыцца як навучэнцаў, так і работнікаў гэтай навучальнай установы. Праводзіцца ён пад эгідай праўладнай маладзёжнай арганізацыі БРСМ і такога ж праўладнага навучэнскага прафсаюза. 

Узважваць металалом будзе камендант. Пры неабходнасці сабранае могуць дапамагчы прывезці. Цікава, што удзельнікі “конкурсу” абавязанныя яшчэ ачысціць метал ад бруду, пластыка і неметалічных элементаў.

Пераможцам арганізатары абяцаюць: у камандным заліку (пры ўмове сабраных па 10 кг на кожнага ўдзельніка) за першае месца – экскурсійная паездка па РБ; за другое – гульня ў боўлінг; трэцяе – салодкія прызы. У індывідуальным заліку тры першыя месцы атрымаюць граматы і дробныя прызы накшталт флэшак.

Мэтай правядзення сбору металалома абвешчана фармаванне ў навучэнцаў экалагічнай культуры, беражлівага стаўлення да рэсурсаў, разумення прынцыпаў прыродакарыстання і раздзельнага збору адыходаў.

Падаецца, што ў пагоні за адраджэннем савецкіх практык арганізатары гэтага “конкурсу” ўвогуле забыліся аб рэчаіснасці, у якой жывуць. Калі падчас СССР метал сапраўды валяўся пад нагамі з-за паўсюднай безгаспадарчасці і мізэрных коштаў на яго, то цяпер сітуацыя абсалютна іншая. У цяперашнія часы, калі металалом каштуе адносна дорага і многія людзі нават жывуць з яго збору і здачы, знайсці яго проста на вуліцы ці нават на нейкай звалцы амаль немагчыма. Больш таго, пастаяннымі сталі і крадзяжы металічных прадметаў, напрыклад, з могілак ці прыватных уладанняў. Таму не выключана, што вынікам такой абавязалаўкі будзе не фармаванне экалагічнай культуры і беражлівага стаўлення да рэсурсаў, а з’яўленне ў міліцэйскіх зводках паведамленняў аб крадзяжы металу навучэнцамі гандлёва-эканамічнага каледжа.

Фотаздымак з адкрытых крыніц