Category: Эканоміка

На Магілёўшчыне дрэнныя фермеры і добрыя ўлады

Навіна ад

Камітэт дзяржаўнага кантролю Магілёўскай вобласці высветліў, чаму праз трыццаць гадоў фермерства на Магілёўшчыне буксуе.

Закону аб сялянскіх гаспадарках у Беларусі ўжо больш за трыццаць гадоў. У 1991 годзе на яго ўскладалі вялікія надзеі. Аднак праз тры дзесяцігоддзі доля фермераў у агульным аб’ёме сельскагаспадарчай вытворчасці па-ранейшаму мізэрная – за 2024 год усяго 2,9 працэнта. 

Чаму фермерства дагэтуль не стала паўнавартаснай галіной і ў чым прычыны, асабліва ў Магілёўскай вобласці, спрабаваў разабрацца КДК рэгіёна.

Сацыялогія нібыта абнадзейвае: амаль 90 працэнтаў жыхароў Магілёўскай вобласці лічаць фермераў працавітымі, практычнымі і ініцыятыўнымі. Ім давяраюць як вытворцам якаснай прадукцыі. Аднак існуе шмат «але».

Фермеры хочуць роўных умоў, а КДК – больш гною

Як лічыць дырэктар абласнога Саюза фермераў Мікалай Шпакаў, асноўныя праблемы сялянскіх гаспадарак застаюцца ранейшымі:

  • мінеральныя ўгнаенні фермерам выдзяляюць па рэшткавым прынцыпе;
  • рэалізаваць ураджай наўпрост складана з-за слабой інфраструктуры;
  • востра не хапае рабочых рук;
  • мясцовыя ўлады не заўсёды ідуць насустрач і слаба ўзаемадзейнічаюць з КФГ.

Прасцей кажучы, спачатку ўсімі пералічанымі дабротамі ўлады спрабуюць забяспечыць свае стратныя калгасы, а фермерам дастаецца тое, што застаецца – нічога.

КДК абвінавачвае фермераў у тым, што яны амаль не займаюцца жывёлагадоўляй, і праз гэта няма арганікі для ўгнаення палёў.

У 2024 годзе фермеры Магілёўскай вобласці ўнеслі ў сем разоў менш арганічных угнаенняў, чым належыць. Мінеральных угнаенняў – на трэць менш, чым буйныя гаспадаркі. Вынік – знясіленне глебаў і нізкая ўраджайнасць: з гектара ў сярэднім збіраюць у 1,6 раза менш прадукцыі, чым у дзяржаўных арганізацыях.

Ключавое слова тут – «належыць». Ды і поспехі дзяржаўных арганізацый з іх масіраванай падтрымкай настолькі сціплыя, што наўрад ці іх можна ставіць у прыклад.

Як выйсце: фермерства – толькі шырма

Камітэт дзяржаўнага кантролю зафіксаваў дзясяткі выпадкаў, калі КФГ фактычна не вялі сельскагаспадарчай дзейнасці, але карысталіся ўсімі прадугледжанымі для фермераў ільготамі. Паводле вынікаў праверкі, чвэрць буйных КФГ атрымліваюць выручку зусім не з палёў, а з пабочнага бізнесу – ад лесанарыхтовак, грузаперавозак, арэнды і нават правядзення карпаратываў.

У Быхаўскім раёне фермерская гаспадарка зарабіла 1,8 мільёна рублёў, аказваючы выключна лесагаспадарчыя паслугі. У іншым выпадку прадпрымальнік закупляў бульбу ў вытворцаў і перапрадаў яе з нацэнкай, удвая большай за дазволеную.

Парушэнні тычацца і падатковай справаздачнасці. У Асіповіцкім раёне кіраўнік КФГ выплачваў заробкі праз падстаўнога ІП, заніжаючы выручку. У Касцюковічах кіраўнік гаспадаркі пяць гадоў запар прадаваў прадукцыю за наяўныя, не адлюстроўваючы здзелкі ў справаздачах – толькі бульбы было рэалізавана на 3 мільёны рублёў. У Івацэвіцкім раёне прадукцыя афармлялася як прыватныя продажы, каб атрымаць з бюджэту надбаўкі – 27 тысяч рублёў. У некаторых выпадках узбуджаныя крымінальныя справы.

Ключавыя ініцыятывы КДК – зноў адміністрацыйныя

Камітэт дзяржаўнага кантролю прапанаваў «аздаравіць» фермерскі сектар. Сярод ключавых ініцыятыў:

  • абнаўленне закона аб сялянскіх гаспадарках з магчымасцю ліквідацыі непрацуючых КФГ;
  • перагляд падатковых ільгот: прымяняць іх толькі да выручкі ад сельскагаспадарчай вытворчасці;
  • кантроль за дзяржаўнай падтрымкай і новыя механізмы яе прадастаўлення;
  • стымулы для жывёлагадоўлі і прыярытэтных напрамкаў;
  • ўцягванне буйных КФГ у рэалізацыю сацыяльных праектаў;
  • жорсткае захаванне патрабаванняў па захаванні ўрадлівасці зямель.

Лукашэнка ўжо падтрымаў гэтыя прапановы. Урад і аблвыканкамы атрымалі даручэнне ліквідаваць выяўленыя праблемы. Лічыцца, што справа зрушылася з месца.

Гэтым граблям ужо трыццаць гадоў

Меры, якія выглядаюць разумнымі – гэта тыя самыя граблі, на якія Беларусь наступае ўжо трыццаць гадоў. Наўрад ці яны прывядуць да кардынальных зменаў.

Фермерства як форма прыватнага прадпрымальніцтва патрабуе рынкавай логікі, мінімальнага дзяржаўнага ўмяшання і свабоды распараджацца вынікамі сваёй працы.

Сялянства – усё ж разнавіднасць капіталізму, і яно не можа развівацца ў краіне з планавай, сацыялістычнай эканомікай.

І пакуль улады будуць адміністрыраваць дзейнасць фермераў, тыя будуць займацца чым заўгодна – ад перавозак да арэнды, ад гандлю лесам да арганізацыі карпаратываў, але не фермерствам як такім.

Фота: “Беларусь сегодня”.

Магілёў паставіў тысячу ліфтоў у Расію, а яны аказаліся бракаванымі

Навіна ад

Прынамсі частка з гэтай партыі ліфтоў была пастаўлена на акупаваныя тэрыторыі Украіны. Зараз пачаліся вяртанні пад’ёмнікаў заводу-вытворцы з-за брака.

У магілёўскага “Ліфтмаша” наспяваюць чарговыя праблемы. Крыніцы mogilev.media паведамляюць, што партыя з тысячы ліфтоў, пастаўленых у Расію і ў тым ліку на акупаваныя украінскія тэрыторыі, аказалася бракаванай і цяпер прадпрыемства чакаюць суды і непрыемныя эканамічныя наступствы.

“Магілёўліфтмаш” і “ДНР”

Супрацоўніцтва магілёўскага ліфтавага гіганта з калабаранцкай адміністрацыяй акупаваных тэрыторый фіксуецца пачынаючы з 2023 года. Сяргей Чарткоў, які зараз з’яўляецца старшынёй Магілёўскага гарвыканкама, а ў той час працаваў генеральным дырэктарам “Магілёўліфтмаша”, у жніўні 2023 года падпісаў пагадненне аб супрацоўніцтве з кіраўніцтвам так званай ДНР. Яго мэтай была як лакалізацыя зборкі ліфтоў на тэрыторыі ДНР так і прамыя пастаўкі абсталявання.

Вынікам стала пастаўка ліфтоў магілёўскага завода на акупаваныя тэрыторыі і канкрэтна ў Марыупаль. Так, ужо да канца 2023 года ў ДНР чакалі пастаўку з 150 магілёўскіх ліфтоў. Справа, відаць, прайшла паспяхова і мела далейшы працяг, бо ўжо восенню 2025 года  пад’ёмнікі “Магілёўліфтмаша” ўстанаўліваліся на вуліцы 50 год СССР і праспекце Будаўнікоў – паведамляе мясцовы рэсурс MRPL.NEWS. 

Штопраўда, на акупаваных тэрыторыях магілёўскі вытворца сустракаецца з жорсткай канкурэнцыяй. Так, марыупальскі мікрараён “Ленінградскі квартал”, з якога мясцовыя ўлады робяць вітрыну “пацёмкінскага” аднаўлення горада, забяспечваецца кітайскімі ліфтамі. А таксама пастаўку і мантаж ліфтавага абсталявання ў ДНР і канкрэтна ў Марыупаль ажыццяўляе “Шчэрбінскі ліфтабудаўнічы завод”.

Тысяча бракаваных ліфтоў – ужо ідуць вяртанні

Такім чынам, праблемны магілёўскі гігант сутыкаецца з сур’ёзнай канкурэнцыяй нават у такой рызыкоўнай зоне, як нестабільная тэрыторыя анексаваных земляў. Гэтая канкурэнцыя ўжо прывяла да першага гучнага правала “Магілёўліфтмаша” за ўсю яго гісторыю, калі гендырэктар прадпрыемства Руслан Страхар атрымаў па выніках 2025 года вымову за правал з экспартам прадукцыі.

А цяпер на прадпрыемства абрынуўся яшчэ і новы ўдар – партыя з тысячы ліфтоў, пастаўленая ў Расію – як паведамляюць крыніцы mogilev.media – аказалася бракаванай. Завод ужо атрымлівае назад няякасную прадукцыю і прэтэнзіі з боку партнёраў, што вядзе як да эканамічных, так і іміджавых страт.

 

Калі вас цікавіць, што адбываецца з лідарам магілёўскага машынабудавання, чытайце наш ранейшы агляд:

Як складваецца сітуацыя на “Магілёўліфтмашы” – наш вялікі разбор

На Магілёўшчыне значна патаннела бульба

Навіна ад

У Магілёўскай вобласці бульба патанела на 22% з пачатку 2025 года. 

Магілёўскі паказчык абніжэння цаны на бульбу самы вялікі ва ўсёй Беларусі, дзе ў сярэднім гэты карняплод патанеў на 0,47%, вынікае з даных Нацыянальнага статыстычнага камітэта, якія прыводзіць выданне “Позірк”.

У іншых рэгіёнах сітуацыя крыху іншая. За 11 месцаў 2025 года бульба таксама стала каштаваць таней у Гомельскай вобласці на 9,68% і ў Гарадзенскай – на 1,99%. У той жа час у Берасцейскай цана на яе павялічылася на 2,24%, Мінскай – на 2,79%, Віцебскай – на 4,59%, у Мінску – на 15,80%.

Фотаздымак з адкрытых крыніц

Магілёўшчына наперадзе па росце цэн на нехарчовыя тавары

Навіна ад

У Магілёўскай вобласці за 11 месяцаў 2025 года рост цэн на нехарчовыя тавары быў самы большы ў краіне.

Нехарчовыя тавары на Магілёўшчыне сталі даражэйшымі на 4,09% пры сярэднім паказчыку па Беларусі 2,79%. У сваю чаргу, Гарадзенская вобласць апынулася наперадзе ўсёй краіны па росце за 11 месяцаў 2025 года цэн на прадукты харчавання, а Мінская – па росце цэн на паслугі. Пра гэта сведчыць праведзены выданнем “Позірк“ аналіз звестак Белстата аб дынаміцы цэн у рэгіёнах і сталіцы.

Цэны на харчовыя тавары (у гэтую групу ўключаюцца таксама безалкагольныя і алкагольныя напоі, а таксама тытунёвыя вырабы) у Гарадзенскай вобласці павялічыліся на 9,40% пры іх росце ў сярэднім па краіне на 8,54%.

Менш за ўсё прадукты харчавання падаражэлі ў Мінску – на 8,35% і Магілёўскай вобласці – на 8,53%.

Фотаздымак: dosug.md

На Магілёўшчыне пракуратура спрабуе спагнаць 6,9 млн рублёў запазычанасцяў

Навіна ад

Спагнаць 6,9 млн рублёў пратэрмінаванай знешняй дэбіторскай запазычанасці праз пяць іскаў у суд спрабуе пракуратура Магілёўскай вобласці. Як высветлілася, заключаючы дамовы з замежнымі контрагентамі, магілёўскія прадпрыемствы дзейнічалі сабе ў шкоду.

Па выніках праверкі выканання заканадаўства ў сферы знешнеэканамічнай дзейнасці, якую правяла пракуратура Магілёўшчыны у 2025 годзе, быў выяўлены шэраг парушэнняў. Так, пракуроры зафіксавалі тры факты скажэння статыстычнай справаздачнасці арганізацыямі Магілёва і Шклоўскага раёна. За гэта работнікі, якія дапусцілі такое скажэнне, прыцягнуты да адміністрацыйнай адказнасці. Прычым адзін з прыцягнутых здзейсніў аналагічнае правапарушэнне паўторна на працягу года.

“Устаноўлены факты заключэння дагавораў на ўмовах, якія не адпавядаюць эканамічным інтарэсам суб’ектаў гаспадарання, а таксама выпадкі адгрузкі прадукцыі пры наяўнасці з контрагентам пратэрмінаванай знешняй дэбіторскай запазычанасці” – гаворыцца ў паведамленні пракуратуры.

За дрэнны нагляд за знешнеэканамічнай дзейнасцю пракуратура аб’явіла афіцыйныя папярэджанні прадстаўнікам дзяржавы ў адным з буйных прадпрыемстваў Магілёва.

Усяго ж у 2025 годзе па выніках праверак у гэтай сферы ў адрас кіраўнікоў правяраемых арганізацый пракуратура вынесла сем прадстаўленняў, пяць прадпісанняў і чатыры пастановы, абвясціла тры афіцыйныя папярэджанні. Па патрабаванні пракурораў восем асоб прыцягнутыя да дысцыплінарнай адказнасці, тры – да адміністрацыйнай.

Таксама пры дапамозе магілёўскіх пракурораў у 2025 годзе ў трох арганізацыях вобласці ўдалося пагасіць пратэрмінаваную знешнюю дэбіторскую запазычанасць на звыш 208 тыс. рублёў.

Фотаздымак: пракуратура Магілёўскай вобласці

Перазагрузка гарадской прасторы ў Магілёве: на месцы прадпрыемства-банкрута можна будзе забаўляцца

Навіна ад

На тэрыторыі загубленага ўладамі завода «Строммашына» цяпер будзе забаўляльная пляцоўка. Колькі яшчэ патэнцыйных “пляцовак” ёсць у Магілёве?

«Строммашына», калісьці была гонарам Магілёва, з 2015 года спрабавала дыверсіфікаваць вытворчасць, знайсці новыя рынкі збыту, але гэтыя спробы не прынеслі поспеху.

Санацыя прадпрыемства цягнулася з 2015 па 2023 год і… Як гэта часта бывае з лукашэнкаўскімі санацыямі, прывяла да канчатковага банкруцтва завода і продажу яго маёмасці з малатка.

Заводская прахадная, якая вывела ў людзі многіх з “моцных гаспадарнікаў”, што цяпер кіруюць Магілёўскай вобласцю, канчаткова зачынілася ў сакавіку 2023 года.

Цяпер на тэрыторыі былога завода ўлады рэалізуюць “амбіцыйны” праект, які дасць гораду новыя працоўныя месцы і новы фармат для шопінгу і сямейнага адпачынку.

Такім чынам, сем гектараў, над якімі калісьці гучаў завfдскі гудок, зноў узяты магілёўскімі чыноўнікамі пад “поўны кантроль”.

Намеснік старшыні Магілёўскага гарвыканкама Антон Бельскі сцвярджае, што зноў каардынуе працэс.

Чым заканчваюцца падобныя “каардынацыі”, мы ўжо ўбачылі на прыкладзе завода. Не-не, праект «Строммаш‑City», канечне, рэалізуюць, ён дасць магілёўцам 500 працоўных месцаў, ды і прамысловы патэнцыял “Строммашыны” захоўваюць у выглядзе магілёўскага філіяла БЕЛАЗа.

Але навошта рабіць выгляд, што ўсё добра і банкруцтва “Строммашыны” з самага пачатку было часткай геніяльнага плана банды Лукашэнкі?

Давайце цяпер падлічым, колькі яшчэ патэнцыйных пляцовак для забаў ёсць у Магілёве, і спынімся на двух асноўных.

Прыстаўка “City” выдатна падыдзе для ААТ “Магілёўліфтмаш”, якое нядаўна праваліла заданне па экспарце. І стабільна стратнае ААТ “Магілёўхімвалакно” таксама цалкам саспела для пераўтварэння ў забаўляльную пляцоўку.

Ну, а ўвесь аграпрамысловы комплекс Магілёўскай вобласці хоць цяпер аддавай пад шопінг і сямейны адпачынак. 

У калгасы пачнуць прыязджаць турысты. Яны будуць разглядаць разваленыя кароўнікі, а экскурсаводы распавядуць ім пра тое, як трыццаць гадоў неабгрунтаваных амбіцый і эканамічнай безграматнасці прывялі да таго, што краіна ператварылася ў вялікую забаўляльную пляцоўку.

Фота “Беларусь Сегодня”.

Калгасам Магілёўшчыны новыя землі не патрэбны – са старымі б разабрацца

Навіна ад

КДК Магілёўскай вобласці выявіў нежаданне прадпрыемстваў АПК уцягваць землі ў абарот і скажэнне аператыўнай справаздачнасці.

Меліяраваныя землі “не выкарыстоўваюцца з-за бяздзейнасці сельгасарганізацый-землекарыстальнікаў” – да такой сумнай высновы прыйшлі кантралёры магілёўскага КДК.

Так, меліяраваныя ў 2023 годзе землі ААТ «Мірны-Агра» Чаўскага раёна зараслi пустазеллем, а ў СПК «Гігант» Бабруйскага раёна з 2024 года не ўцягнута ў сельскагаспадарчы абарот больш за 100 гектараў зямель пасля правядзення культуртэхнічнай меліярацыі на меліярацыйнай сістэме «Ала».

За нелюбоў да сістэмы “Ала” у прыватнасці і да выкарыстання меліяраваных зямель у цэлым, да адказнасці прыцягнута сем чалавек.

Работа актывізавана, але… Калі калгасы ўцягваюць землі ў абарот толькі пад прымусам, то гэта значыць, што яны не надта ў іх маюць патрэбу. 

Падобна на тое, што новыя землі сельгаспрадпрыемствам Магілёўскай вобласці і задарма не цікавыя – ім бы са старымі разабрацца. Вось такая актывізацыя па-лукашэнкаўску.

Фота ілюстрацыйнага характару з адкрытых крыніц.

Магілёўліфтмаш праваліў экспарт – чырвоныя стужачкі не дапамаглі

Навіна ад

Вымовы і заўвагі атрымалі кіраўнікі буйных прадпрыемстваў Беларусі. Сярод іх – дырэктары «Магілёўліфтмаша» і «Бабруйскаграмаша».

Міністэрства прамысловасці выказала абурэнне працай прамысловых гігантаў Беларусі. Паводле дакументаў, атрыманых BELPOL, «моцныя гаспадарнікі» Лукашэнкі не выканалі ключавыя паказчыкі, даведзеныя ім на пачатку года.

«Прыляцела», у тым ліку, і магілёўскім летуценнікам, якія кожны год абвяшчаюць пра тое, што вось-вось выберуцца з дрыгвы стратаў планавай эканомікі.

ААТ «Магілёўліфтмаш» Руслана Страхара, нягледзячы на ўсе піяр-хады, што прадпрымае дырэктар, не змагло пераканаць пакупнікоў у тым, што выпускае добрыя ліфты.

Аднак, для беларусаў гэта не навіна – да якасці прадукцыі прадпрыемства заўсёды ўзнікала шмат пытанняў.

У той час як Руслан Страхар пераразаў чырвоныя стужкі на адкрыцці новых вытворчасцяў і пакояў у інтэрнаце, гучна абвяшчаў пра працоўныя перамогі і тэхналагічныя прарывы, ліфты ездзілі куды ім уздумаецца, білі людзей дзвярамі, у іх даводзілася класці цэглу, бо датчыкі не “бачылі” дзяцей з-за іх малой вагі.

Намаганні Страхара былі ацэнены вымовай за правал экспарту.

Нагадаем, што цяперашні дырэктар «Магілёўліфтмаша» ўсяго год таму кіраваў усёй эканомікай вобласці на пасадзе намесніка старшыні аблвыканкама. Там у Страхара таксама нешта не склалася. Папярэдні дырэктар “Ліфтмаша” паспеў падняцца на паверх вышэй, заняўшы крэсла старшыні Магілёўскага гарвыканкама.

Дасталося на арэхі і кіраўніцтву «Бабруйскаграмаша» – прадпрыемства спрацавала ў чысты мінус.

Дзіўна, што ў спісах пакараных няма ААТ «Магілёўхімвалакно» – яшчэ аднаго традыцыйна стратнага прадпрыемства.

Хутчэй за ўсё, гэта тлумачыцца не тым, што завод стаў прыбытковым, а проста таму, што там зусім нядаўна змяніўся дырэктар.

У цэлым сітуацыю ў прамысловасці Магілёўшчыны можна назваць стабільнай. Вось ужо трыццаць гадоў прадпрыемствы трымаюцца на плаву толькі за кошт фінансавых ін’екцый ад дзяржавы, а чыноўнікі старанна засакрэчваюць дакументы, што сведчаць пра правалы любых іх планаў.

Але шыла беднасці шторазу пратыкае мяшок беларускага росквіту.

Фота ілюстрацыйнага характару з адкрытых крыніц.

Людзей за рысай беднасці больш за ўсё на Магілёўшчыне

Навіна ад

У Магілёўскай вобласці 5,1% насельніцтва жыве за рысай беднасці, што больш, чым ва ўсіх іншых рэгіёнах Беларусі.

Паводле даных Белстата за трэці квартал 2025 года, за Магілёўшчынай па долі такіх грамадзян ідзе Гомельская вобласць – 5%. Затым Берасцейская – 4,8%, Віцебская – 4,6%, Менская – 2,5%, Гарадзенская – 2,4%. Менш за ўсё жывучых за рысай беднасці, як і мае быць, – у сталіцы. Там іх 1,1%.

У сярэднім жа па Беларусі гэты паказчык знаходзіцца на ўзроўні 3,4%. Гэта 309,7 тыс. чалавек з 9 млн 109 тыс. 280 насельніцтва краіны. Прычым у гарадах жывучых за рысай беднасці – 2,7%, а ў сельскай мясцовасці – 5,6%.

З асноўных выдаткаў беларусаў 37,2% ідзе на харчаванне, 35,9% – на набыццё нехарчовых тавараў, 24,7% – на аплату паслуг. З паслуг 5,4% займаюць жыллёва-камунальныя.

Фотаздымак з адкрытых крыніц

Як змяніліся заробкі ў Беларусі за пяць гадоў: хто вырас, а хто застаўся ззаду

Навіна ад

За апошнія пяць гадоў афіцыйная сярэдняя зарплата ў Беларусі вырасла больш чым у два разы – з каля 1 200 BYN у 2020‑м да 2 652,3 BYN у 2025‑м. Але за гэтымі лічбамі – неаднародная рэальнасць: нехта ўзняўся, а нехта застаўся на тым жа месцы або нават панізіў свае шанцы. Я, магілёвец, бачу і адчуваю – «сярэдні заробак» часта бывае тварам, за якім хаваюцца няроўнасць, абыякавасць і кавалак сацыяльнай неадэкватнасці.

Калі я вечарам праходжуся па магілёўскіх вуліцах, побач з дамамі, дзе святло з вокнаў змешваецца з гукамі тэлевізараў і ціхім шаптаннем ролікаў у мэсенджарах, узнікае адчуванне патаемнай напружанасці. Так, можа, грошы і сталі большымі, але ці стала ад гэтага жыццё лягчэйшым? Ці не аказаліся гэтыя лічбы проста новай абгорткай для тых самых няўпэўненых спадзяванняў?

Афіцыйная статыстыка паказвае, што ў 2025‑м сярэдняя налічаная зарплата складае 2 746,4 BYN. Але аўтаматычны разлік «сярэдняга» значэння, часта, як выглядае: ён можа быць скажоны дзякуючы невялікай частцы людзей з вельмі высокімі заробкамі. Рэальную сітуацыю лепш адлюстроўвае іншы паказчык – медыянная зарплата. Па апошніх дадзеных, медыянны заробак складае каля 2 014 BYN, у той час як сярэдні – 2 652,3 BYN. 

Гэта значыць, што палова працуючых атрымлівае менш за 2 014 BYN – і для іх «рост у два разы» можа быць толькі ў справаздачах. А ў жыцці – як было цяжка, так і застаецца.

У цэлым па краіне статыстыка выглядае прыемна – рост зарплат ёсць, некаторыя сектары сапраўды канкуруюць за кадры, павышаючы аплату працы. Але не ўсе атрымалі гэты «прывілеяваны квіток». Вывучаючы рэгіёны, я бачу: у вялікіх гарадах – больш шанцаў, больш запытаў, больш перспектыў. А ў рэгіёнах, як Магілёў – дзе структуры працы стабільныя, але не заўсёды дастаткова плацяць – рэдка можна сустрэць звышмяжовыя заробкі.

Калі я гавару з знаёмымі – будаўнікамі, настаўнікамі, працаўнікамі сферы аховы здароўя – яны часта ўсміхаюцца пасля слоў «зарплата вырасла»: «Так, сумы на карцінках – вялікія. Але на рукі – усё тое ж, або нават менш». Бо інфляцыя, рост коштаў, падаткі, валютны курс – усё гэта так ці інакш адбіваецца. І нармальная ежа, аплата камунальных, абслугоўванне – на гэта ўсё часцей патрабуецца ўсё больш.

Для дзяржавы гэта выглядае як поспех: «Мы паднялі сярэдні заробак». Але для тых, хто не ўваходзіць у лік найбольш забяспечаных, гэта хутчэй новае ўпакоўванне старых праблем. І калі эканоміка дэманструе рост толькі на графіках, не зачапіўшы паўсядзённае жыццё людзей, то такі рост становіцца не рухавіком змен, а проста добрай вітрынай.

Я – магілёвец. І бачу ўсё выразна: адны здолелі адаптавацца да новых умоў, выкарысталі магчымасці і глядзяць у будучыню з пэўным аптымізмам. А другія – як стаялі на месцы, так і засталіся, з тымі ж нагрузкамі, тымі ж зарплатамі і тымі ж жыццёвымі цяжкасцямі. І паміж гэтымі двума светамі – прорва сацыяльнай няроўнасці, якую не схаваць нават самымі прывабнымі лічбамі.

Так, паказчыкаў сум прыгожы – гэта факт. Але для нас, простых жыхароў, важна, каб гэты рост адчуваўся ў сапраўднасці: каб зарплата не была птушачкай у табліцы, а стала надзейным штуршком у жыццё, годнае для чалавека, а не для графікаў.

Магчыма, варта адысці ад звыклага гіпнатызму «сярэдніх» паказчыкаў – тых самых агульных лічбаў і дыяграм, якія нічога не кажуць пра рэальнае жыццё. Куды важней паглядзець на канкрэтнага чалавека, на яго сям’ю, на тое, як ён жывё, працуе і выжывае. Бо менавіта там, у штодзённасці, і праяўляецца праўдзівая карціна дабрабыту – або яго адсутнасці.

Якуб Ясінскі