Category: Эканоміка

Магілёўшчына абагнала Брэсцкую вобласць па ўзроўні пенсій

Навіна ад

У Беларусі назвалі рэгіёны з самымі высокімі сярэднімі прызначанымі пенсіямі. Адпаведныя даныя апублікавалі галоўныя статыстычныя ўпраўленні Мінска і абласцей.

Сярэдні памер прызначанай пенсіі разлічваецца шляхам дзялення агульнай сумы прызначаных пенсій на колькасць пенсіянераў.

Паводле даных на канец 2025 года, сярэдні памер прызначаных пенсій у Беларусі склаў 922,9 рубля.

Лідарам па гэтым паказчыку стаў Мінск. У сталіцы сярэдняя прызначаная пенсія дасягнула 998,3 рубля. Далей у тройку рэгіёнаў з найбольш высокімі пенсіямі ўвайшлі Гомельская і Мінская вобласці.

Рэгіёны-лідары выглядаюць так:

  1. Мінск – 998,3 рубля.
  2. Гомельская вобласць – 918,1 рубля.
  3. Мінская вобласць – 914,4 рубля.

Астатнія рэгіёны размясціліся ніжэй за агульнарэспубліканскі ўзровень. Пры гэтым розніца паміж шэрагам абласцей аказалася невялікай.

Далей у спісе ідуць:

  • Віцебская вобласць – 907,1 рубля;
  • Гродзенская вобласць – 905,8 рубля;
  • Магілёўская вобласць – 904,5 рубля;
  • Брэсцкая вобласць – 877,5 рубля.

Нарэшце Магілёўская вобласць не толькі не замкнула спіс беднякоў, але нават абагнала росквітную Брэстчыну. 

Аднак гэтая статыстыка вельмі і вельмі адносная. Найхутчэй у Магілёўскай вобласці да пенсіі дажывае менш людзей.

Фота ілюстрацыйнага характару.

Хто купіць яшчэ 24 тысячы тон паперы ў шклоўскага «Спартака»?

Навіна ад

У Шклове паведамілі пра новы этап пашырэння папяровай фабрыкі «Спартак»: прадпрыемства будуе другую чаргу вытворчасці санітарна-гігіенічнай паперы са 100-працэнтнай цэлюлозы.

«Спартак» – паспяховае прадпрыемства

Афіцыйная карціна выглядае ўпэўнена: кошт праекта – больш за 80 мільёнаў рублёў, новая машына павінна даць 24 тысячы тон паперы ў год, першую прадукцыю чакаюць да канца 2027 года, а на прадпрыемстве абяцаюць больш за 40 новых працоўных месцаў. Але за гэтым аптымістычным наборам лічбаў застаецца галоўнае пытанне – хто менавіта купіць такі дадатковы аб’ём прадукцыі і на якіх умовах?

Фабрыка «Спартак» – не пусты корпус і не праект з нуля. Гэта старое прамысловае прадпрыемства Шклова, гісторыя якога пачынаецца з 1898 года.

Яно перажыло некалькі мадэрнізацый, даўно выпускае паперу, кардон, гафрапрадукцыю і санітарна-гігіенічныя вырабы. Менавіта таму новы праект нельга аўтаматычна запісваць у разрад бессэнсоўных будоўляў. У прадпрыемства ёсць вытворчасць, вопыт, кадры і рынак, з якім яно ўжо працуе.

На карысць «Спартака» сведчаць і свежыя вытворчыя паказчыкі.

БелТА пісала, што ў першай палове 2025 года фабрыка выпусціла прадукцыі на 66,4 мільёна рублёў, трэць адправіла за мяжу, а экспарт склаў 7,3 мільёна долараў. Знешнегандлёвае сальда было станоўчым – плюс 2,1 мільёна долараў. Гэта не падобна да прадпрыемства, якое існуе толькі дзеля справаздач.

Ёсць і яшчэ адзін паказчык: мадэрнізацыя на фабрыцы ішла не толькі за кошт дзяржаўных уліванняў. У публікацыі на сайце прадпрыемства гаворыцца, што ў 2024 годзе «Спартак» інвеставаў 11,1 мільёна рублёў уласнага прыбытку ў новыя лініі па вытворчасці гафраскрыняў. Значыць, грошы на развіццё ў фабрыкі былі. Аднак гэта не здымае пытанняў да новага праекта, бо цяпер гаворка ідзе ўжо не пра 11 мільёнаў, а пра суму больш за 80 мільёнаў рублёў.

А як з рынкам збыту?

Самае слабое месца афіцыйнага аповеду – рынак збыту. У рэпартажы сцвярджаецца, што «пакупнікі чакаюць першых паставак» і што партфель заказаў распісаны наперад. Але канкрэтныя пакупнікі не названы. Не раскрыты краіны паставак, не названы кампаніі, не пазначаны тэрміны кантрактаў і аб’ёмы будучых закупак. Для праекта такога маштабу гэта важней за прыгожыя словы пра запатрабаванасць.

Гэта асабліва прыкметна на фоне ранейшых публікацый. У 2023 годзе БелТА паведамляла, што за дзевяць месяцаў фабрыка экспартавала прадукцыі на 15,7 мільёна долараў, а ўдзельная вага экспарту ў адгружанай прадукцыі складала 50,3 працэнта. Тады ж прадпрыемства адкрыта гаварыла пра замежныя напрамкі і пра экалагічны праект па зборы ўпакоўкі Tetra Pak. Раней геаграфія выглядала больш прадметна.

Яшчэ раней раённае выданне пісала, што 38 працэнтаў экспартнай прадукцыі фабрыкі пастаўляецца ў Расійскую Федэрацыю, прычым пастаўкі ідуць у 22 рэгіёны. Гэтая інфармацыя важная для разумення цяперашняй сітуацыі: калі пасля 2022 года заходнія напрамкі сталі больш складанымі, нагрузка на расійскі рынак магла вырасці. Але тады ўзнікае новае пытанне – ці здольны ён паглынуць яшчэ 24 тысячы тон паперы ў год без ціску на цану і рэнтабельнасць?

Фармальна логіка праекта зразумелая. Санітарна-гігіенічная папера патрэбная заўсёды, а цэлюлозная аснова дазваляе вырабляць больш мяккую, белую і даражэйшую прадукцыю. Сыравіну абяцаюць беларускую – са Светлагорскага цэлюлозна-кардоннага камбіната. Для раёна гэта працоўныя месцы, падаткі і загрузка будаўнічых арганізацый. Але эканоміка праекта вымяраецца не тым, колькі грошай асвоена на будоўлі, а тым, колькі прадпрыемства заробіць пасля запуску.

Каб ацаніць рэальны поспех, патрэбныя не лозунгі, а некалькі паказчыкаў:

  • колькі фактычна склаў прыбытак фабрыкі ў 2024 і 2025 гадах;
  • якая частка новага выпуску ўжо закрыта цвёрдымі кантрактамі;
  • на якія рынкі пойдуць дадатковыя 24 тысячы тон паперы;
  • які тэрмін акупнасці праекта коштам больш за 80 мільёнаў рублёў;
  • як зменіцца даўгавая нагрузка прадпрыемства пасля запуску другой чаргі.

Пакуль гэтых даных у адкрытых публікацыях няма. Ёсць даныя пра выпуск, экспарт, мадэрнізацыю і занятасць, але няма ключавога адказу – наколькі рэнтабельным будзе рэзкае пашырэнне вытворчасці. Гэта прынцыповая розніца. Можна пабудаваць сучасны цэх, паставіць новую машыну і стварыць працоўныя месцы, але калі гатовая прадукцыя будзе прадавацца з нізкай маржой, эканамічны эфект апынецца значна больш сціплым за афіцыйныя чаканні.

Усё дзеля лукашэнкаўскага «Адзін раён – адзін праект»?

У гісторыі «Спартака» ўжо былі буйныя ўкладанні ў мадэрнізацыю. Напрыклад, у 2021 годзе БелТА паведамляла пра рэканструкцыю ўчастка перапрацоўкі макулатуры, дзе значная частка сродкаў паступіла праз Аператара другасных матэрыяльных рэсурсаў. Тады задача была зразумелай – пашырыць перапрацоўку нізкасортнай макулатуры і знізіць залежнасць ад сыравіны. Цяперашні праект выглядае больш амбіцыйна: фабрыка фактычна дадае буйны новы аб’ём цэлюлознай санітарна-гігіенічнай паперы.

Таму галоўнае пытанне да шклоўскага праекта гучыць не так, як у афіцыйных рэпартажах. Не «ці пабудуюць новы цэх?» – будоўля, мяркуючы па публікацыях, сапраўды ідзе. І не «ці патрэбная туалетная папера?» – вядома, патрэбная. Галоўнае пытанне іншае: ці ёсць у фабрыкі пацверджаны рынак, які дазволіць прадаць дадатковы выпуск з прыбыткам, а не проста адсправаздачыцца пра ўвод чарговага аб’екта па ініцыятыве «Адзін раён – адзін праект»?

Пакуль адказ на яго застаецца за кадрам. «Спартак» выглядае значна мацней за паўжывых рэгіянальных прадпрыемстваў: ён працуе, экспартуе, мадэрнізуецца і мае ўласную вытворчую гісторыю. Але менавіта таму да праекта на 80 мільёнаў рублёў варта прад’яўляць больш строгія пытанні.

Фота раённай газеты.

Сенатар з Магілёўшчыны заклікаў актыўней выкарыстоўваць дармовую працу

Навіна ад

Глава Магілёўскага аблсавета, член Савета Рэспублікі Аляксандр Гарошкін лічыць патрэбным часцей выкарыстоўваць дармовую працу грамадзян.

На прайшоўшай у аграгарадку Вейна семінары-нарадзе са старшынямі сельвыканкамаў Магілёўскага раёна, дэпутацкім корпусам і прадстаўнікамі маладзёжных саветаў, Гарошкін заклікаў кіраўнікоў на месцах больш актыўна прыцягваць грамадзян да вырашэння агульных пытанняў праз талаку і суботнікі. 

Не заўсёды пазітыўным паказчыкам, паводле сенатара, з’яўляецца зніжэнне колькасці скарг ад насельніцтва на мясцовым узроўні. “Для прадстаўнічай улады памяншэнне колькасці зваротаў можа казаць пра адваротнае: людзі не давяраюць вам і пішуць адразу на вышэйстаячыя ўзроўні. З усімі пытаннямі вяскоўцы павінны ісці да старшыні сельвыканкама. Вы бліжэй за ўсіх да людзей”, – сказаў Гарошкін.

Тое, што ў свядомасці мясцовага люду так званых дэпутатаў як самастойных фігур не існуе, даказваюць і словы старшыні аблсавета, якімі ён заклікаў т.зв. “народных абраннікаў” “жыць праблемамі сваёй акругі” і выбудоўваць цеснае ўзаемадзеянне са старшынямі сельвыканкамаў.

Фотаздымак: pniva.by

Аграрыі Быхаўшчыны спадзяюцца на добрае надвор’е і фартуну

Навіна ад

Першы намеснік старшыні Быхаўскага райвыканкама Сяргей Сыса (на фота) ў свежым паведамленні пра ход першага ўкосу намаляваў цалкам добразычлівую карціну. Травы сёлета лепшыя, надвор’е паспрыяла, тэхніка часткова абноўлена, аграрыі працуюць на поўную сілу, а нарыхтаваных кармоў павінна хапіць жывёле на ўвесь асенне-зімовы перыяд.

Накасілі – яшчэ не значыць нарыхтавалі

На першы погляд гэта звычайная сезонная справаздача: колькі гектараў убрана, колькі сена і сенажу трэба нарыхтаваць, колькі галоў буйной рагатай жывёлы неабходна забяспечыць кармамі. Але калі супаставіць гэтыя словы з матэрыяламі Камітэта дзяржаўнага кантролю, пракуратуры і публікацыямі ў самім раёне, аптымістычная карцінка пачынае рассыпацца.

Праблема Быхаўшчыны не ў тым, што ў чэрвені 2026 года дрэнна растуць травы. Праблема ў тым, што добрыя травы і добрае надвор’е не адмяняюць сістэмных правалаў у якасці кармоў, утрыманні жывёлы, падзяжы жывёлы і арганізацыі працы гаспадарак.

Начальнік быхаўскага райсельгасхарчу робіць акцэнт на ўдалым старце корманарыхтоўкі. Пад першы ўкос у раёне адведзена амаль 11 300 гектараў, з іх убрана каля пятай часткі. Асобна падкрэсліваецца, што люцэрна і бабовыя травы ўдаліся добра.

Аднак ключавое пытанне не толькі ў тым, колькі травы скасілі, а ў тым, якой якасці корм потым апынуўся ў траншэях і на фермах.

У 2023 годзе Камітэт дзяржаўнага кантролю паведамляў пра парушэнні тэхналогіі нарыхтоўкі і захоўвання кармоў у Магілёўскай вобласці. Паводле вынікаў лабараторных даследаванняў значная частка праверанага сенажу была аднесена да нізкаякасных кармоў трэцяга класа, а сярод раёнаў з найбольшай доляй такога сенажу называўся менавіта Быхаўскі раён.

Гэтыя даныя дапаўняла і інфармацыя БелТА пра вынікі даследавання якасці травяных кармоў больш чым у трохстах сарака сельскагаспадарчых арганізацыях.

То-бок афіцыйны аптымізм адносна зялёнай масы сам па сабе нічога не даказвае. Трава можа вырасці добрай, але корманарыхтоўчая кампанія ўсё роўна можа скончыцца нізкапажыўным сенажом, парушэннямі захоўвання і прыпіскамі аб’ёмаў.

Што з падзяжом?

Тым часам падзёж БРЖ у раёне вылічаўся сотнямі галоў.

Сыса кажа, што якасны корм забяспечыць здароўе пагалоўя і дасць станоўчы вынік у надоях і прывагах. Гучыць як па нотах. Але менавіта здароўе пагалоўя ў раёне ўжо станавілася прадметам жорсткага разбору.

На пасяджэнні Быхаўскага райвыканкама ў лютым 2024 года былі названы лічбы, якія дрэнна спалучаюцца з дабратворнай рыторыкай.

Паводле афіцыйнай публікацыі райвыканкама, за 2023 год у сельскагаспадарчых арганізацыях раёна пала шэсцьсот восемдзесят дзве галавы буйной рагатай жывёлы. З іх дзевяноста чатыры галавы склалі звышнарматыўны падзёж.

Гэта не дробная статыстычная хібнасць і не выпадковы эпізод. Калі падзеж ідзе на сотні галоў, гаворка ўжо не пра надвор’е і не пра адзін няўдалы месяц, а пра якасць кіравання жывёлагадоўляй.

Тым больш што ў той жа публікацыі проста гаварылася пра грубыя парушэнні кармлення і ўтрымання, безгаспадарчасць, ігнараванне тэхналагічных рэгламентаў, невыкананне заатэхнічных і ветэрынарных правілаў. Прычыны называліся адкрыта: не стыхія, а арганізацыя працы.

Асабліва паказальны студзень 2024 года. Толькі за адзін месяц у Быхаўскім раёне пала сто дваццаць галоў буйной рагатай жывёлы. У якасці прычын называліся несвоечасовае выпойванне малодзівам нованароджаных цялят і неналежны санітарны стан на малочна-таварных комплексах і фермах. Гэта таксама было зафіксавана ў матэрыяле райвыканкама.

Менавіта тут узнікае галоўнае супярэчанне. Цяпер намеснік старшыні райвыканкама гаворыць пра пільную ўвагу да кармоў і будучага здароўя жывёл. А ў больш ранніх афіцыйных матэрыялах улады самі прызнавалі, што жывёлы гінулі не праз анамальную засуху або надзвычайную сітуацыю, а праз элементарныя парушэнні догляду, кармлення і санітарыі.

Колькі ёсць і колькі было

Яшчэ адзін прыгожы паказчык са свежай справаздачы Сысы – больш за 22 тысячы галоў буйной рагатай жывёлы ў раёне і больш за 8,6 тысячы галоў малочнага статка. Але агульны раённы паказчык хавае сітуацыю па канкрэтных гаспадарках.

Увосень 2024 года раённая прэса пісала, што ў ААТ «Абідавічы», ААТ «Вароніна», КУП «Мокранскі Агра» і СК «Дуброва» было дапушчана зніжэнне пагалоўя буйной рагатай жывёлы. Там жа гаварылася пра гаспадаркі, якія не дацягнулі да леташніх прываг. Гэтыя даныя змяшчаліся ў публікацыі Быхаўскай раённай газеты пра жывёлагадоўлю.

Таму спасылка на агульнае пагалоўе гучыць уражліва толькі да таго часу, пакуль не паглядзець на дынаміку ў асобных арганізацыях. Калі частка гаспадарак губляе жывёлу і не выконвае паказчыкі па прывагах, то размова пра будучую эканоміку ад якасных кармоў застаецца хутчэй надзеяй, чым даказаным вынікам.

Надоі таксама пад пытаннем

Сяргей Сыса звязвае якасць кармоў з будучымі надоямі. Але ў раёне ўжо былі прыклады, калі ўзорныя аб’екты з часам апыналіся сярод праблемных.

Так, малочна-таварны комплекс «Новы Свет» ААТ «Абідавічы» некалькі гадоў таму падаваўся як паспяховы аб’ект. У 2020 годзе раённая прэса пісала, што комплекс штодня здаваў дзяржаве амаль дзве тысячы семсот кілаграмаў малака. Пра гэта расказвалася ў артыкулеі пра работу комплексу «Новы Свет».

Але ўжо ў 2024 годзе гэты ж комплекс апынуўся сярод адстаючых па надоях. Загаварылі пра тое, што на малочна-таварных комплексах «Сялец» і «Новы Свет» не змаглі атрымаць нават 1000 кілаграмаў малака за справаздачны перыяд. Такі паварот добра паказвае, наколькі асцярожна трэба ставіцца да парадных публікацый пра жывёлагадоўлю.

Вось гэта залудзілі

Вось і новая тэхніка не адмяняе старыя правалы. У справаздачы асобна пералічваецца абнаўленне парка: два новыя аўтамабілі МАЗ, два кормаўборачныя камбайны і дзве касілкі. Для справаздачы гэта важная дэталь, але яна не закрывае пытанне арганізацыі работ.

Раней падчас маніторынгу КДК высвятлялася, што ў ААТ «Навабыхаўскі» правядзенне корманарыхтоўкі стрымлівалася недахопам паліва. Пра гэта паведамлялася ў публікацыі пра праверкі корманарыхтоўкі. То-бок праблема была не толькі ў наяўнасці тэхнікі, але і ў элементарным забеспячэнні работ. Машыны можна купіць, але гэта не гарантуе своечасовую ўборку, правільнае захоўванне кармоў і дысцыпліну на месцах.

Сёння Сыса гаворыць пра перазалужэнне плошчаў і ўцягванне зямель пасля меліярацыі. Але і гэты пункт выглядае лепш у справаздачы, чым у кантрольных матэрыялах мінулых гадоў.

Яшчэ ў 2022 годзе ў Магілёўскай вобласці фіксаваліся праблемы з перазалужэннем луговых угоддзяў. У публікацыі пра вынікі кантролю гаварылася, што ў гаспадарках Быхаўскага раёна да такіх работ не прыступалі, хаця яны непасрэдна ўплываюць на ўраджайнасць травяных кармоў.

Пра гэта паведамлялі «Магілёўскія ведамасці». Таму фраза пра перазалужэнне ў справаздачы гучыць не як доказ устойлівага парадку, а як напамін пра праблему, якую гадамі даводзілася падцягваць праз кантроль і адміністрацыйны ціск.

А чыноўнікі ўсё спадзяюцца

Усе думкі Сяргея Сысы пабудаваны вакол надзеі. Надвор’е дапамагло, травы выраслі лепшыя, тэхніка абноўлена, кармы будуць нарыхтаваны, жывёлы павінны даць надоі і прывагі. Але ранейшыя афіцыйныя матэрыялы паказваюць, што слабое месца Быхаўскага раёна не толькі ў надвор’і і не толькі ва ўраджайнасці траў.

Слабое месца – у якасці кармоў, выкананні тэхналогій, санітарыі, захаванасці пагалоўя і кіраванні гаспадаркамі. Менавіта таму словы пра добры першы ўкос не адказваюць на галоўнае пытанне: што змянілася ў сістэме, якая ўжо прыводзіла да нізкаякаснага сенажу, звышнарматыўнага падзяжу, парушэнняў утрымання жывёл і скарачэння пагалоўя ў асобных сельскагаспадарчых арганізацыях?

Пакуль на гэтае пытанне няма адказу, справаздача выглядае не як доказ пераадолення праблем, а як чарговая сезонная карцінка-размалёўка: надвор’е дапамагло, травы пайшлі, чыноўнікі спадзяюцца на лепшае. Але надзея – гэта яшчэ не эканоміка. Між тым Быхаўскі раён не выключэнне з агульнага правіла. Да таго ж гэта самы вялікі раён на Магілёўшчыне.

Фота БелТА.

У Магілёўскай вобласці, аказваецца, больш за 250 прадпрыемстваў лёгкай прамысловасці

Навіна ад

Напярэдадні прафесійнага свята – Дня работнікаў лёгкай прамысловасці, які ў 2026 годзе адзначаецца 14 чэрвеня, Галоўнае статыстычнае ўпраўленне Магілёўскай вобласці прадставіла даныя пра стан галіны ў рэгіёне.

Паводле інфармацыі статупраўлення, лёгкая прамысловасць Магілёўшчыны сёння прадстаўлена больш чым 250 арганізацыямі. У 2025 годзе ў іх было занята 12,5 тысясячы чалавек, прычым 80 працэнтаў работнікаў – жанчыны. Сярэдні ўзрост занятых у галіне – 41,4 года.

Адукацыйны ўзровень работнікаў:

  • прафесійна-тэхнічная адукацыя – 60,3 працэнта;
  • сярэдняя спецыяльная – 21,7 працэнта;
  • вышэйшая – 11,9 працэнта.

Намінальная налічаная сярэднемесячная заработная плата работнікаў лёгкай прамысловасці ў студзені – красавіку 2026 года склала 1 975,2 рубля, што на 9,5 працэнта вышэй за паказчык за аналагічны перыяд мінулага года.

Структура вытворчасці

У 2025 годзе аб’ём выпускаемай прадукцыі галіны размеркаваўся наступным чынам:

  • тканіны і тэкстыльныя вырабы – 55,9 працэнта;
  • пашыў адзення – 34,2 працэнта;
  • вытворчасць абутку – 6,2 працэнта;
  • дубленне і выраб скуры, вырабы са скуры – 3,7 працэнта.

Да ліку вядучых вытворцаў рэгіёна статупраўленне адносіць «Магатекс», «Стужку», «Легпрамразвіццё», «Славянку», «Махіну-ТСТ», «ГроссТэкс», Бабруйскі гарбарны камбінат, «Проммаш», вытворча-тэхналагічную кампанію «Мадэрам-Захад» і «Бабруйсктрыкатаж».

Але ў галіне не ўсё так бясхмарна. Увосень 2025 года Лукашэнка зняў з пасады старшыню канцэрна «Беллегпрам» Таццяну Лугіну і прызначыў на яе месца Надзею Лазарэвіч, былую першую намесніцу старшыні Мінскага гарвыканкама. Лугіну перавялі на праблемнае прадпрыемства «Камволь», у якога назапасіліся даўгі ў 200 мільёнаў рублёў.

Тады ж Лукашэнка, які некалі раіў красці лекалы ў замежных вытворцаў, не выключыў, што канцэрн можа быць пераўтвораны ў паўнавартаснае міністэрства.

Фота ілюстрацыйнага характару з адкрытых крыніц.

У Магілёве актыўна расце кошт кватэр

Навіна ад

За тыдзень, з 18 да 25 траўня 2026 года, сярэдні кошт у аб’явах аб продажы кватэр у Магілёве вырас на 2% і склаў 1147 долараў за м2.

Паводле Realt, за апошні месяц кватэры ў абласным цэнтры дадалі ў кошце 1%, за год – на 19,7%. Пры гэтым за прайшоўшы тыдзень пры росце сярэдняга кошту кватэр іх колькасць у продажы зменшылася на 1,6%. 

На 1,1% знізілася сярэдняя цана 1-пакаёвых кватэр, якія на дадзены момант прадаюцца ў сярэднім па 1226 долараў за м2. Сярэдняя цана на 2-пакаёвыя кватэры ў Магілёве складае 1186 долараў на м2 (+1,8% за тыдзень). За 3-пакаёвыя кватэры ў абласным цэнтры просяць у сярэднім 1079 долараў за м2, што на 0,3% больш, чым тыднем раней.

Нідзе з абласных центраў не было такога імклівага росту сярэдняга кошту кватэр, як у Магілёве. Так, у Брэсце гэты паказчык на ўзроўні 0,4% (1300 долараў за м2), у Гомелі – 0,5% (1092 долараў за м2), у Гродне – 0,6% (1186 долараў за м2). А ў Віцебску сярэдні кошт кватэр на продаж увогуле знізіўся на 0,1% (1029 долараў за м2).

Па даным паказчыку Магілёў не надта адстае ад Мінску, дзе ён склаў 2,1%, а ўласна сярэдні кошт прапануемай для пакупкі кватэры дасягнуў 2438 долараў за м2.

Сярэдні заробак на Магілёўшчыне – найменшы па краіне

Навіна ад

У Магілёўскай вобласці намінальны налічаны сярэдні заробак у красавіку 2026 года склаў 2473 рублі, што з’яўляецца найменшым паказчыкам па рэгіёнах Беларусі.

У сярэднім за перыяд са студзеня па красавік на Магілёўшчыне таксама быў найменшы паказчык – 2373 рублі.

Пры гэтым рост рэальнага заробку, згодна даных Белстата, на Магілёўшчыне быў адзін з набольшых. У параўнанні да красавіка 2025 года – 7,3%, а да студзеня-красавіка мінулага года – 7,1%.

Найбольшы намінальны сярэдні заробак у прайшоўшым красавіку быў у Мінску – 3889 рублёў. Сярод іншых абласцей бліжэй за ўсё да Магілёўскай па заробку Віцебская – 2519 рублёў. Далей па нарастаючай ідуць Гомельская (2600 руб.), Брэсцкая (2610 руб.), Гродзенская (2650 руб.) і Мінская (2990 руб.) вобласці.

У сярэдні па Беларусі гэты паказчык складае 2953 рублі, што амаль на 500 рублёў больш за ўзровень сярэдняга заробку ў красавіку на Магілёўшчыне.

Фотаздымак: БелТА

Магілёўскі «Млын поспеху» перамолвае страты

Навіна ад

Дырэктараў прадпрыемстваў з сумнеўнай паспяховасцю ў Магілёве ўзнагародзілі за поспехі.

У Магілёве завяршыўся XVI Міжнародны эканамічны форум «Мельница успеха». Падпісаны пратаколы намераў на 250 млн рублёў, адгрымелі прэзентацыі, уручаны дыпломы конкурсу «Лучшие товары Республики Беларусь». Сярод лаўрэатаў у намінацыі «Стабильное качество» – ААТ «Могилевлифтмаш» і ААТ «Могилевхимволокно». Лепшыя тавары стратных заводаў. Гучыць дзіўна – але менавіта так устроеная сістэма, дзе журы, удзельнікі і арганізатары конкурсу працуюць у адной вертыкалі.

Тысяча бракаваных ліфтаў

ААТ «Могилевлифтмаш» – флагман магілёўскага машынабудавання, больш за 416 тысяч ліфтаў з моманту заснавання. Дзве траціны прадукцыі ідзе на экспарт. Але менавіта тут пачынаюцца пытанні.

У студзені 2026 года высветлілася: партыя з тысячы ліфтаў, пастаўленых у Расію, аказалася бракаванай. Пачаліся вяртанні прадукцыі заводу, прадпрыемства чакаюць судовыя іскі і іміджавыя страты. Гэта заканамерны вынік: яшчэ ў снежні 2024 года дырэктар атрымаў вымову ад Мінпрама за правал экспартнага задання – першы гучны правал за ўсю гісторыю прадпрыемства.

На заводзе скарачаюцца заробкі, людзі сыходзяць – гэта пацвярджаюць крыніцы сярод супрацоўнікаў. Тыя паказчыкі, што яшчэ трымаюцца, тлумачацца проста: пасля 2022 года еўрапейскія вытворцы ліфтаў сышлі з рынку, і завод заняў вызваленую нішу. Не эфектыўнасць – адсутнасць канкурэнтаў. Прычым нават у гэтай нішы не без праблем: у Марыупалі, куды завод актыўна пастаўляў ліфты, мясцовыя ўлады аддаюць перавагу кітайскім вытворцам.

Карыстальнікі даўно фіксуюць тое, пра што дырэктар прадпрыемства Руслан Страхар, які адрозніваецца празмернай прыхільнасцю да пазіравання на камеры, маўчыць.

Скаргі на ліфты ААТ «Могилевлифтмаш» аднатыпныя: частыя паломкі адзін-два разы на месяц, некарэктная праца дзвярэй, захрасанне паміж паверхамі. Былі выпадкі, калі людзі праводзілі ў захраслай кабіне больш за гадзіну. Жыхары Магілёва даўно ведаюць, што прадпрыемства ў крызісе.

Стабільна стратнае

З ААТ «Могилевхимволокно» справы яшчэ горшыя. Прадпрыемства стабільна стратнае. Завод знік са спісу лідараў падаткаплацельшчыкаў вобласці, аб’ёмы вытворчасці ўпалі, звольненых налічваюцца сотні. Фінал лагічны: на частцы тэрыторый прадпрыемства плануюць разбіць «Умный парк» для новых рэзідэнтаў. Старыя магутнасці выводзяцца, новыя ідэі шукаюцца на баку.

А старая мельніца ўсё круціцца

Стабільная якасць стабільных страт – вось што стаіць за дыпломамі «Мельницы успеха». Конкурс дзяржаўны, журы дзяржаўнае, удзельнікі дзяржаўныя. Узнагародзіць стратны завод з бракаванай прадукцыяй – не парадокс, а норма. Мельніца круціцца, зерня няма, але мукі ў справаздачах – поўныя засекі.

Фота БелТА.

Наш адказ Чэмберлену: Магілёўшчына адкрывае Афрыку, якая сама шукае апору

Навіна ад

Магілёўская вобласць зноў дэманструе міжнародную актыўнасць. На гэты раз – праз сустрэчы з прадстаўнікамі Замбіі і Анголы. Яно і зразумела. Ну, не з літоўцамі ж супрацоўнічаць і не з палякамі. Першыя чамусьці не любяць нашых кантрабандных шароў, другія чамусьці падаўжаюць тэрмін атрымання грамадзянства.

Іншая справа – Афрыка!

У афіцыйнай падачы ўсё гучыць урачыста: дыпламатычныя візіты, перспектывы супрацоўніцтва, аграпрамысловы комплекс, абмен досведам, новыя напрамкі ўзаемадзеяння.

Але без адказу застаецца галоўнае пытанне: што менавіта атрымлівае наш рэгіён ад такіх кантактаў і наколькі рэальныя эканамічныя перспектывы?

Замбія і Ангола – не тыя краіны, якія можна назваць буйнымі сусветнымі інвестарамі або эканамічнымі цэнтрамі. Гэта бедныя дзяржавы, якія развіваюцца, якія самі востра маюць патрэбу ў тэхналогіях, кадрах, інфраструктуры і доступе да сучасных вытворчых практык.

Паводле даных Сусветнага банка, ВУП на душу насельніцтва ў Анголе ў 2024 годзе складаў каля 2666 долараў, а па Замбіі – каля 1235 долараў. Для параўнання, у Беларусі гэты паказчык у 2024 годзе быў вышэй за 8300 долараў.

Таму ў гэтай гісторыі важна не пераацэньваць маштаб. Гэта не прыход багатага інвестара, не адкрыццё вялікага рынку з неадкладнымі кантрактамі і не геапалітычны прарыў. Хутчэй, гэта спроба Магілёўшчыны ўбудавацца ў лінію знешняй палітыкі, дзе Беларусь на ўзроўні ўрада заяўляе пра развіццё супрацоўніцтва з краінамі Афрыкі – у тым ліку праз павелічэнне экспарту тавараў і паслуг.

Афрыка як люстэрка магчымасцей і абмежаванняў

Візіт пасла Замбіі Абдона Лістана Маверы пададзены праз уражанні ад Магілёва, Ратушы, прадпрыемстваў і мясакамбіната. Гэта класічны фармат дыпламатычнай праграмы: паказаць горад, вытворчасць, парадак, тэхналагічнасць, гасціннасць.

З Анголай акцэнт зроблены яшчэ больш зразумела – аграпрамысловы комплекс. Прадстаўнік пасольства наўпрост гаворыць пра цікавасць да беларускага досведу ў сельскай гаспадарцы і падрыхтоўцы спецыялістаў.

І тут якраз праглядаецца рэальная логіка: Беларусь не можа канкурыраваць з сусветнымі эканамічнымі гігантамі грашыма, але можа прапаноўваць тое, што запатрабавана ў бедных краінах – прыкладныя тэхналогіі, аграрную адукацыю, перапрацоўку, тэхніку, арганізацыю вытворчасці.

Для такіх дзяржаў Магілёўшчына можа выглядаць не перыферыяй, а мадэллю: рэгіён з сельскай гаспадаркай, перапрацоўкай, машынабудаваннем, навучальнымі ўстановамі і савецкай па паходжанні, але зразумелай сістэмай кіравання.

Дзе тут магчымая выгада

Калі прыбраць дыпламатычны туман, патэнцыйная карысць можа быць цалкам канкрэтнай:

  • для прадпрыемстваў Магілёўскай вобласці – шанец шукаць новыя рынкі збыту для прадуктаў харчавання, тэхнікі, абсталявання, тэхналогій захоўвання і перапрацоўкі;
  • для аграрных навучальных устаноў – магчымасць прыцягваць студэнтаў, стажораў або запускаць праграмы падрыхтоўкі спецыялістаў для афрыканскіх краін;
  • для абласной улады – дэманстрацыя міжнароднай актыўнасці і ўключанасці рэгіёна ў знешнепалітычную павестку;
  • для Замбіі і Анголы – доступ да беларускага досведу ў сельскай гаспадарцы, харчовай прамысловасці, аўтаматызацыі і падрыхтоўцы кадраў;
  • для арганізатараў форумаў кшталту “Мельницы успеха” – пацверджанне, што мерапрыемства можна падаваць не толькі як рэгіянальную выставу, але і як пляцоўку для міжнародных кантактаў.

Аднак усё гэта – пералік магчымасцей, а не вынікаў.

Не інвестыцыі, а дыпламатычны аванс

У апублікаванай інфармацыі няма галоўнага: падпісаных кантрактаў, аб’ёмаў паставак, тэрмінаў, канкрэтных прадпрыемстваў, абавязацельстваў бакоў. Няма адказу на пытанне, хто, што, калі і за якія грошы будзе рабіць.

Менавіта таму падобныя навіны варта чытаць асцярожна. Яны ствараюць адчуванне міжнароднага руху, але не даказваюць эканамічны эфект. Візіт дыпламата – гэта яшчэ не экспарт. Экскурсія на прадпрыемства – яшчэ не кантракт. Пахвала беларускай якасці – яшчэ не грошы ў бюджэт і не загрузка вытворчых ліній.

Асабліва важна ўлічваць палітычны і інстытуцыйны кантэкст саміх партнёраў. Ангола, паводле ацэнкі Freedom House, адносіцца да несвабодных краін: там працяглае дамінаванне адной партыі, ціск на апазіцыю і сістэмныя праблемы з правамі і інстытутамі.

Замбія выглядае мякчэй – яна класіфікуецца Freedom House як часткова свабодная краіна, з рэгулярнымі выбарамі, але і з абмежаваннямі для апазіцыі, медыя і публічнай актыўнасці.

То бок перад намі не саюз з багатымі дэмакратыямі, а кантакт з беднымі і палітычна праблемнымі дзяржавамі, якія самі шукаюць знешнюю падтрымку і прыкладны досвед.

“Наш адказ Чэмберлену”

У гэтым сэнсе гісторыя з Замбіяй і Анголай выглядае як своеасаблівы “наш адказ Чэмберлену”: калі закрываюцца або звужаюцца адны знешнія напрамкі, адкрываюцца іншыя – хай менш багатыя, менш прадказальныя і менш прэстыжныя.

Чыноўнікі Магілёўшчыны паказваюць: у яе ёсць што прадэманстраваць. Мясакамбінаты, аграрны сектар, падрыхтоўка кадраў, прамысловая база – усё гэта сапраўды можа быць цікава краінам, дзе пытанні харчавання, тэхналогій і спецыялістаў стаяць востра.

Але пафас тут павінен быць умераным. Афрыканскі напрамак можа даць карысць толькі тады, калі за візітамі пойдуць дамовы, за кампліментамі – заказы, за форумамі – пастаўкі, а за словамі пра супрацоўніцтва – зразумелыя праекты.

Пакуль жа гэта не столькі эканамічная перамога, колькі дыпламатычны аванс. І галоўнае пытанне застаецца ранейшым: ці здолее Магілёўская вобласць ператварыць цікавасць бедных краін, якія развіваюцца, у рэальныя кантракты – або ўсё скончыцца прыгожымі цытатамі, фотаздымкамі з прыёму і чарговай навіной пра “перспектыўныя перспектывы”.

Фота^ “Магілёўскія ведамасці”.

Магілёўскі “Базальтум” выпусціць 400 тысяч кубоў уцяпляльніка ў год. І куды яго дзяваць?

Навіна ад

Магілёўшчына вырабіць уцяпляльнік, але наўрад ці выйдзе з ім на сусветныя рынкі – максімум Расія.

У Магілёве адкрыўся завод «Базальтум»: базальтавы ўцяпляльнік, ветрапарк, 89 рабочых месцаў. Магутнасць прадпрыемства 400 тысяч кубаметраў уцяпляльніка ў год. Грошы даў дзяржаўны Банк развіцця Беларусі.

Праект пададзены як крок да імпартазамяшчэння і выхад на знешнія рынкі. Разбярэмся, наколькі гэта рэальна.

З імпартазамяшчэннем усё сумленна. Беларускі рынак уцяпляльнікаў сапраўды перанасычаны расійскімі брэндамі – Тэхнаніколь, Rockwool, Isover. Уласная вытворчасць у Беларусі таксама ёсць – гомельскі «Белцеп»,але канкурэнцыя шчыльная. «Базальтум» у гэтую нішу ўпісваецца.

А вось экспарт… У матэрыялах завода асабліва падкрэсліваецца: ветравая энергія робіць прадукцыю прывабнай для краін, дзе важны «зялёны след». Чытай – Еўропа. Але тут загваздка:

Расіі экалагічная чысціня прадукцыі да лямпачкі. Там важная цана. А значыць, аргумент пра экалагічную ветравую вытворчасць як канкурэнтную перавагу на экспартных рынках – гэта хутчэй маркетынг для ўнутранага карыстання.

Рэальная карціна прасцейшая: завод будзе працаваць на ўнутраны рынак і на Расію. Гэта нядрэнна – Беларусь актыўна будуе ў расійскіх рэгіёнах, беларускія будаўнікі ўзводзяць жылыя кварталы ў Бранску і Пецярбургу, і ўцяпляльнік там патрэбны. Проста называць гэта «выхадам на сусветныя рынкі» – відавочнае перабольшанне.

89 рабочых месцаў для Магілёўшчыны – карысць рэальная. Астатняе? Куранят па восені лічаць.

Фота: “Беларусь Сегодня”.