Горацкай пракуратуры не спадабалася кніга па гісторыі БНР

Кніга Дароты Міхалюк «Беларуская Народная Рэспублiка 1918-1929 гг.: ля вытокаў Беларускай дзяржаўнасці», па меркаванню горацкіх пракурораў, шкодзіць нацыянальным інтарэсам.

Знайшоўшы кнігу сярод прапаноў на нейкім інтэрнэт-рэсурсе, горацкія пракуроры запыталіся ў адпаведнай Рэспубліканскай камісіі па правядзенні ацэнкі сімволікі, атрыбутыкі і інфармацыйнай прадукцыі, ці не “экстрэмісцкае” гэтае выданне. Гэтая камісія прыйшла да высновы, што аўтарскі погляд Дароты Міхалюк, аказваецца, можа нанесці шкоду нацыянальным інтарэсам. Да такой думкі камісію падштурхнула Дырэктыва “Аб рэалізацыі асноў ідэялогіі беларускай дзяржавы” ад 9 красавіка 2025 года. 

Цяпер Мінінфармацыі ўнесла кнігу «Беларуская Народная Рэспублiка 1918-1929 гг.: ля вытокаў Беларускай дзяржаўнасці» ў адпаведны спіс, а той сайт, дзе яна прадавалася, выкрэсліў яе з асартымента.

А між тым, гэтая кніга – гэта глыбокае навуковае даследаванне, якое стала адной з найважнейшых прац пра БНР у сучаснай гістарыяграфіі. Аўтар Дарота Міхалюк з вялікай інтэлектуальнай зацікаўленасцю і прафесійнай дакладнасцю аналізуе падзеі, якія сталі пачаткам беларускай дзяржаўнасці, раскрываючы як палітычныя, так і чалавечыя аспекты гэтага перыяду. 

Фотаздымак з адкрытых крыніц

З Горацкай калоніі на волю выйшаў палітзняволены блогер Павел Спірын

Пяць гадоў у калоніях Магілёўшчыны правёў палітвязень, блогер Павел Спірын.

Пра вызваленне 42-гадовага Спірына паведаміла “Наша ніва”. Палітвязень апошні год знаходзіўся ў калоніі №9 у Горках разам з такім жа палітзняволеным, Нобелеўскім лаўрэатам Алесем Беляцкім.

Як паведамляе Праваабарончы цэнтр “Вясна”, Павел Спірын быў затрыманы 4 верасня 2020 года, вызвалены праз тры дні, затым зноў затрыманы 9 верасня пасля выпуску свайго новага відэароліка. Падчас электаральнай кампаніі 2020 года блогер заявіў пра намер стаць кандыдатам у прэзідэнты, аднак Цэнтральная выбарчая камісія адмовіла яго ініцыятыўнай групе ў рэгістрацыі. Пры гэтым Павел Спірын дапусціў рэзкія выказванні ў дачыненні да беларускага дыктатара ў сваім выступе на пасяджэнні ЦВК, якое транслявалася ў прамым эфіры, што магло стаць адной з прычын пераследу. 

У далейшым Спірын стаў даверанай асобай кандыдаткі ў прэзідэнты Святланы Ціханоўскай. Раней у 2019 годзе адзін з яго фільмаў “Грань” быў унесены ў рэспубліканскі спіс экстрэмісцкіх матэрыялаў, але справа за гэты фільм была ўзбуджаная толькі пасля актыўнага ўдзелу Паўла ў кампаніі 2020 года.

У лютым 2021 года яму прысудзілі чатыры з паловай года калоніі за нібыта «распальванне варожасці» ў дачыненні да лукашэнкаўскіх улад за два фільмы на YouTube – пра наркабізнэс і пра тагачаснага генеральнага пракурора Аляксандра Канюка. Цяпер гэтыя відэа выдаленыя з YouTube.

Павел Спірын спачатку адбываў пакаранне ў калоніі ў Бабруйску. Перад планаваным вызваленнем на яго завялі новую крымінальную справу за нібыта «непадпарадкаванне адміністрацыі». Спірыну прысудзілі яшчэ год зняволення і адправілі ў калонію ў Горках.

Па сканчэнні дадатковага гадавога пакарання Спірына вызвалілі.

Фотаздымак: “Наша ніва”

Сяло як кропка росту – Горкі прымалі Магілёў і прайгралі

У Горках чыноўнік Мікалай Арлёнак і псеўдачыноўнік Алег Бойка па чарзе пераконвалі моладзь у прэстыжнасці працы ў калгасе. Але нават валейбольны матч паказаў прэстыжнасць працы ў аблвыканкаме.

У Горацкім раёне прайшоў абласны форум сельскай працуючай моладзі «Сяло – тэрыторыя развіцця». У ім узялі ўдзел 40 маладых спецыялістаў з сельскагаспадарчых арганізацый Магілёўскай вобласці.

У тым, што за вёскай будучыня, моладзь пераконвалі старшыня Горацкага райвыканкама Мікалай Арлёнак і першы сакратар абласнога камітэта ГА «БРСМ» Алег Бойка.

І калі аргументы Арлёнка, які ў нядаўнім мінулым кіраваў адным з нешматлікіх прыстойных сельскагаспадарчых прадпрыемстваў, маглі гучаць пераканаўча, то да шапказакідальных лозунгаў штатнага ўскладальніка гірлянд Бойкі наўрад ці хто прыслухаўся.

Як і да выступу намесніка старшыні Магілёўскага аблвыканкама Сяргея Савіцкага, які хоць і аддаў дваццаць гадоў жыцця сельскай гаспадарцы вобласці, але зрушыць яе з мёртвай кропкі фактычна так і не здолеў.

Маладым спецыялістам арганізавалі экскурсію па горацкіх прадпрыемствах, правялі дэгустацыю прадукцыі.

Напрыканцы форуму адбыўся таварыскі матч па валейболе паміж камандамі «Горцы» і «Магілёў» – «Мяч дружбы». Спартыўнае спаборніцтва прадказальна выйгралі магілёўцы.

Фота «Магілёўскія ведамасці».

У Горацкай калоніі адключылі таксафоны

Разам з пачаткам адключэння таксафонаў у папраўчых калоніях “Белтэлекам” пачаў абнуляць тэлефонныя карты ў вязняў. 

З першых дзён новага 2026 года “Белтэлекам” пачаў адключаць паслугу карыстання таксафонамі і, адпаведна, тэлефоннымі картамі. Так, у Горацкай калоніі №9 і ў Івацэвіцкай калоніі №22 ўжо цалкам адключаны таксафоны. Пра гэта піша Mayday, мяркуючы, што тое ж самае адбылося і ў іншых калоніях Беларусі.

Ад 1 студзеня таксама ў многіх вязняў калоній былі заблакаваны тэлефонныя карты. Прычына тая ж – скасаваная паслуга карыстання гэтымі картамі і таксафонамі для іх. 

Некаторым сваякам вязняў ужо прыйшлі лісты з просьбай зняць рэшту грашовых сродкаў з заблакаваных карт (грошы прапануецца перавесці ў кошт аплаты, напрыклад, хатняга тэлефона).

У якасці часовай меры адміністрацыя папраўчых калоній замест тэлефонных званкоў з таксафона прапануе асуджаным больш кароткі відэазванок. Аднак кампутарнай тэхнікі не хапае, таму і колькасць такіх званкоў будзе зменшана.

Фотаздымак з адкрытых крыніц

Уладальнік Mak.by прыкупляе сельгаспрадпрыемствы Горацкага раёна

Беларускі бізнэсовец Аляксей Саўчук, які валодае сеткай Mak.by, скупляе акцыі прадпрыемстваў Горацкага раёна.

У Горацкім раёне сканцэнтраваны галоўныя актывы Саўчука – “Малочныя горкі” і Горацкі харчовы камбінат. Яны займаюцца не толькі тварагом і кефірам, але і даволі рэдкім для нашага рынку скірам – гэта высокабялковы малочны прадукт. Частка прадукцыі вядомая пад брэндам Exponenta, піша Orsha.eu.

Як даведаўся партал “Беларусы і рынак”, у гэтым месяцы «Малочныя горкі» набылі 8,93% акцый прадпрыемства «Горацкае». Яно з’яўляецца адным з найбуйнейшых у раёне сельгасвытворцаў, чыя агульная зямельная плошча складае каля 12,9 тыс.гектараў, і вырошчвае збожжавыя і зернебабовыя, бульбу, гародніну адкрытага грунту, рапс, цукровыя буракі, плады семечкавых і ягад, займаецца вытворчасцю малака і мяса буйной рагатай жывёлы.

У мінулым месяцы Аляксей Саўчук (уваходзіць у топ-100 беларускіх бізнэсоўцаў) праз «Малочныя горкі» стаў уладальнікам звыш 9% іншага сельскагаспадарчага прадпрыемства раёна – «Маслакі». Плошча яго ўгоддзяў – больш за 7,3 тыс.гектараў.

Фотаздымак: “Трыбуна”

Гульняман з Горак краў грошы ў магазіне, дзе працавала яго жонка

Гульняманія давяла жыхара Горак да крадзяжоў выручкі з магазіна, дзе прадаўцом працавала яго жонка.

Мужчына чатыры раз краў з магазіна выручку і агульны кошт скрадзенага склаў 12 461,29 рублёў, высветліў суд Горацкага раёна. Прычым адбывалася гэта за даволі кароткі перыяд – з 15 па 19 верасня 2025 года. 

Паводле суда, для здзяйснення крадзяжоў гэты мясцовы жыхар пранікаў у службовыя памяшканні магазіна, дзе працавала яго жонка, карыстаючыся даверам яе калег. Непасрэдна грашовыя сродкі здабываў з кабінета адміністратара. 

Скрадзеныя грошы мужчына адразу клаў на банкаўскую картку, а потым на рахунак у анлайн-казіно. Праўда, цягам некалькіх дзён заставаўся і без здабытага ў магазіне, бо прайграваўся ўшчэнт.

Судова-псіхіятрычная эспертыза прызнала, што гульняман на момант здзяйснення злачынства цярпеў на паталагічную цягу да азартных гульняў. Разам з тым, мужчына прызнаны свядомым у сваіх учынках і таму панёс крымінальнае пакаранне.

На судзе ён прызнаў сваю віну і дабраахвотна кампенсаваў урон. Суд прызначыў яму пакаранне ў два з паловай гады “хатняй хіміі” без штрафа. Прысуд пакуль не ўступіў у законную сілу.

Фотаздымак з адкрытых крыніц

У Горках служба таксі папалася на зарплатах “чорным налам”

У Горках вадзіцелі таксі атрымлівалі заробак наяўнымі ў канвертах, за гэта фірму пакарала падатковая інспекцыя.

Падатковая інспекцыя ў ходзе праверкі прыватнай фірмы па перавозках таксі выявіла, што да гэтай працы прыцягваліся вадзіцелі без заключэння адпаведных працоўных альбо грамадска-прававых дагавароў. Фірма выплаціла гэтым людзям 208,4 тыс. рублёў “чорным налам” у якасці заробку. Адпаведна, падаходны падатак з гэтых зарплат уплачаны не быў. 

Падаткавікі накіравалі паведамленне фірме, каб яна ў добраахвотным парадку ўплаціла нядоімку ў бюджэт, аднак гэтага зроблена не было. У выніку цяпер у прымусовым парадку будзе спагнана 52,7 тыс. рублёў, у тым ліку 41 тыс. падаходнага падатку.

Фотаздымак з адкрытых крыніц

Алесь Бяляцкі: у Горацкай калоніі на мяне склалі 23 пратаколы аб парушэннях

Адміністрацыя Горацкай калоніі не рабіла палёгкі для лаўрэата Нобелеўскай прэміі ў параўнанні з іншымі палітзняволенымі, паведаміў праваабаронца Алесь Бяляцкі.

У калоніі №9 у Горках усе ведалі, што ў іх сядзіць лаўрэат Нобелеўскай прэміі, аднак ніякіх прывілеяў гэта не давала, распавёў выдвараны з Беларусі былы палітвязень Алесь Бяляцкі Радыё Свабодзе. Ён знаходзіўся ў гэтай калоніі з 2023 года да вызвалення сёлета ў сярэдзіне снежня. 

“Я праходзіў праз усё тое, праз што праходзілі палітычныя зняволеныя. Гэта і знявагі, гэта і размовы на «ты», да цябе ставіліся як да звычайнага зняволенага, як да палітзняволенага. Захацелася начальніку рэжыму – ён цябе распрануў дагала, прымусіў прысядаць, бо ён табе робіць поўную праверку, хаця там у цябе толькі сустрэча з адвакатам. Перад гэтым ён цябе распрануў, а то раптам ты пранясеш нейкую цыдулку, ці што ён там шукаў, я ня ведаю. Гэта ўсё – здзекі і нечалавечае абыходжанне – было, безумоўна” – распавёў Алесь Бяляцкі.

Паводле яго, там былі бясконцыя пратаколы аб парушэньні правілаў унутранага распарадку і адміністрацыя вельмі любіла выпісваць гэтыя паперы. “За любую дробязь і па справе, і не па справе – што ты не паголены, у цябе чаравікі не пачышчаныя, ты кепска прыбраў у секцыі, калі твой час прыбіраць, не павітаўся, калі прайшоў начальнік нейкі. Усё гэта было, я і сам ня ведаў, што на мяне было столькі папер” – кажа палітвязень.

Бяляцкі падлічыў, што пару месяцаў таму ён праходзіў палову тэрміну свайго зняволення. “Улічваючы норму «дзень у СІЗА за паўтара ў калёніі» і тое, што мы ў СІЗА правялі амаль два гады, мне атрымалася чыстага тэрміну дзевяць гадоў і паўтара месяца – тое, што я мусіў адсядзець. Нядаўна я праходзіў атэстацыю за палову гэтага тэрміну і на ёй пачуў, што на мяне, аказваецца, за два з паловай гады знаходжаньня ў Горацкай калёніі склалі 23 пратаколы аб парушэнні ўнутранага распарадку. Я лічыўся злосным парушальнікам. Нобэлеўскі ляўрэат – злосны парушальнік правілаў распарадку. Гэта цалкам нармальна, без усякай шызафрэніі для мясцовага горацкага начальства” – сцвярджае праваабаронца.

Паводле Бяляцкага, пры вызваленні перад наступнай дэпартацыяй у Літву 13 снежня 2025 года ў яго была забраная ўся карэспандэнцыя і рукапісы. 

Пры гэтым ён сцвярджае, што ў дачыненні да яго, безумоўна, было нялюдзкае абыходжанне, а вось катаванняў не было. “Калі цябе зачыняюць у ШЫЗА, а на табе толькі лёгкае адзеньне, а ў камэры +8 градусаў і ты там мусіш сядзець 10 сутак, ня можаш спаць, бо цябе калоціць ад холаду – гэта што? Гэта і ёсць нялюдзкае абыходжанне. Калі ты ня можаш сесці, бо прышпіленыя нары, ты мусіш хадзіць, а лаўка вузкая – 20 сантыметраў. Гэта тое месца, дзе ты можаш пасядзець пры +8 градусах у камеры, максімум +10, а ты ў кашульцы – гэта што такое? Гэта датычыць усіх зняволеных, не толькі палітычных” – ўзгадвае праваабаронца.

Фотаздымак: Reuters

У Горацкім раёне бабуля папрасіла пазбавіць бацькоўскіх правоў дачку і зяця

Састарэлай жанчыне надакучыла, што ані дачка, ані зяць не займаюцца сваімі малымі дзецьмі, і іх пазбавілі бацькоўскіх правоў.

Як паведамляе пракуратура, з лютага гэтага года маці аднагадовай дзяўчынкі і двухгадовага хлопчыка сістэматычна сыходзіла з дому, пакідаючы дзяцей на бабулю. Акрамя таго, за супрацьпраўныя паводзіны гора-маці прыцягвалася да адміністрацыйнай адказнасці. Бацька больш за год сумесна з сям’ёй не пражывае, удзелу ў выхаванні і ўтрыманні дзяцей не прымае, працяглы час не працуе і жыве за кошт выпадковых заробкаў.

Яшчэ раней, з траўня 2024 года па люты 2025 года дзеці прызнаваліся як такія, што знаходзяцца ў сацыяльна небяспечным становішчы, паколькі бацькі не выконвалі важныя для іх медыцынскія рэкамендацыі.

Праца з сям’ёй вынікаў не дала. Ужо ў жніўні дзяцей зноў прызналі такімі, што знаходзяцца ў сацыяльна небяспечным становішчы, з-за амаральнага ладу жыцця бацькоў, злоўжывання імі сваімі правамі і жорсткага абыходжання з дзецьмі. Акрамя таго, было ўстаноўлена неналежнае расходаванне дапамогі па доглядзе за дзецьмі.

Паколькі бацька і маці высноў для сябе не зрабілі, то бабуля малалетніх прасіла абараніць правы і законныя інтарэсы дзяцей, у тым ліку шляхам прыняцця выключнай меры – пазбаўлення бацькоў бацькоўскіх правоў.

У выніку ў суд звярнулася пракуратура Горацкага раёна і непуцёвых дарослых пазбавілі бацькоўскіх правоў. Рашэнне пакуль у законную сілу не ўступіла.

Фотаздымак: пракуратура Горацкага раёна

У Горацкай калоніі застаецца каля 20 палітвязняў – Бяляцкі

У калоніі №9 у Горках на гэты момант знаходзіцца каля 20 палітвязняў, заявіў выдвараны ў Літву былы палітзняволены праваабаронца Алесь Бяляцкі.

“Ніводзін з іх не змяніў сваёй пазіцыі, хоць, зразумела, у калоніі нам забаранялася выказваць сваё меркаванне, каментаваць або якім-небудзь чынам рэагаваць на сітуацыю ў Беларусі ці за яе межамі. Там трэба было маўчаць, і ўсё. Але, размаўляючы з гэтымі людзьмі, я бачыў, што ўсе яны прытрымліваліся тых поглядаў, якія мелі яшчэ да зняволення” – распавёў у праграме літоўскага тэлебачання LRT “Тэма дня” лаўрэат Нобелеўскай прэміі міру за 2022 год.

Паводле Бяляцкага, для тых, хто ў Беларусі знаходзіцца пры ўладзе, наяўнасць палітзняволеных – гэта ўмова захавання гэтай самай улады. “Такім чынам яны нейтралізуюць сваіх супернікаў. Яны хапаюць людзей з іншым меркаваннем. Яны пашыраюць рэпрэсіі супраць прадстаўнікоў беларускай культуры і тых, хто размаўляе па-беларуску. Ідзе вайна супраць усяго беларускага, супраць самой Беларусі. Па сутнасці, гэта антыбеларускі рэжым, які дзейнічае супраць уласнага народа толькі для таго, каб захаваць сваю ўладу” – адзначае праваабаронца.

Ён сцвярджае, што лукашэнкаўскія ўлады ў першую чаргу зацікаўленыя ў зняцці эканамічных санкцый. Але яны не зацікаўленыя ў тым, каб мяняць сітуацыю да лепшага, даваць людзям магчымасць жыць свабодна, свабодна выказваць сваё меркаванне.

“Свабоды прэсы няма, немагчыма з’явіцца на тэлебачанні, у Беларусі не існуе незалежных газет. Сітуацыя абсалютна антыдэмакратычная, яе можна параўнаць хіба што з савецкімі часамі. Не з апошнім дзесяцігоддзем, а з значна больш раннім перыядам, калі любая альтэрнатыўная інфармацыя і любыя альтэрнатыўныя меркаванні людзей душыліся. Менавіта такая сітуацыя сёння склалася ў Беларусі. Таму, дамагаючыся вызвалення палітычных зняволеных, трэба вельмі добра разумець, з кім вы маеце справу” – кажа Алесь Бяляцкі.

Ён указавае, што вызваляючы адных, улады ў Беларусі працягваюць арыштоўваць іншых. Арышты працягваюцца, рэпрэсіі, якія вяліся раней, нікуды не зніклі. Фактычна адной рукой улады выпускаюць палітычных зняволеных, а другой – набіраюць новых, каб затым эфектыўна «гандляваць» гэтымі людзьмі. 

“Нам неабходна, каб у Беларусі былі спыненыя рэпрэсіі, каб не засталося палітычных зняволеных, каб улады пайшлі на сур’ёзныя структурныя змены. Інакш такія абмены палітычных зняволеных не маюць ніякага сэнсу. Я, вядома, вельмі рады, што некаторых маіх калегаў вызвалілі, але іншыя сябры і паплечнікі па-ранейшаму знаходзяцца ў турме. І невядома, калі гэта скончыцца. Машына тэрору працягвае працаваць, беларускія ўлады і далей падтрымліваюць атмасферу страху. Неабходна дамагацца пераменаў, карэнных пераменаў у Беларусі. Інакш гэта будзе працягвацца бясконца” – сцвярджае дэпартаваны ў замежжа праваабаронца.

Паводле яго, сітуацыя ў Беларусі ўсё больш нагадвае сталінскія часы, калі ажыццяўляліся маштабныя рэпрэсіі. Людзі працягваюць жыць у гнятлівай атмасферы, нібы ў Савецкім Саюзе. 

Што датычна планаў былога палітзняволенага Горацкай калоніі №9, то ён намераны працягваць займацца тым, чым займаўся апошнія 30 гадоў – абаронай правоў чалавека.

Фотаздымак: LRT