Category: Раёны

У Бялынічах суд абмежаваў дзеяздольнасць двух п’яніц. Ці будзе карысць?

Навіна ад

Магілёўская вобласць п’е больш за ўсіх. Улады з гэтым змагаюцца і пры гэтым сарамліва хаваюць статыстыку алкагалізацыі насельніцтва.

У Бялыніцкім раёне суд абмежаваў у дзеяздольнасці двух мужчын, якія гадамі прапівалі пенсію і зарплату, пакідаючы сем’і ў беднасці.

Фармальна гэта клопат пра блізкіх. Але за асобнымі судовымі гісторыямі відаць вялікая праблема: па апошняй адкрытай рэгіянальнай статыстыцы Белстата, менавіта Магілёўская вобласць была самым пітушчым рэгіёнам краіны. А свежую рэгіянальную статыстыку за 2024 год улады грамадству ўжо не паказалі.

Суд як фінансавы тормаз для п’янства

Пракуратура Бялыніцкага раёна праз суд абмежавала ў дзеяздольнасці двух жыхароў раёна з-за злоўжывання алкаголем. Адзін з іх – 71-гадовы жыхар Бялынічаў, на працягу 20 гадоў траціў на спіртное ўсе даходы, уключаючы пенсію. Другі, 43-гадовы мужчына, жыў з маці і ўвесь заробак таксама траціў на алкаголь. На гэтай глебе ў сем’ях узнікалі канфлікты, а блізкія фактычна аказваліся закладнікамі чужой залежнасці.

Цяпер гэтыя мужчыны могуць самастойна здзяйсняць толькі дробныя бытавыя здзелкі. Атрымаць зарплату, пенсію і іншыя даходы, а таксама распараджацца імі яны змогуць толькі са згоды папячыцеля.

Гэта не турма, не лячэнне і не пазбаўленне грамадзянскіх правоў. Гэта фінансавы абмежавальнік: чалавек можа жыць, працаваць, купляць хлеб і аплачваць праезд, але не можа свабодна распараджацца грашыма, якія раней ішлі на бутэльку.

Такая мера прадугледжана артыкулам 30 Грамадзянскага кодэкса Беларусі: грамадзяніна, які з-за злоўжывання спіртнымі напоямі, наркотыкамі або псіхатропнымі рэчывамі ставіць сям’ю ў цяжкае матэрыяльнае становішча, суд можа абмежаваць у дзеяздольнасці. Над ім устанаўліваецца папячыцельства.

Магілёўская вобласць – не выпадковы фон

Гісторыя з Бялынічаў – частка абласной статыстыкі. Спачатку дзяржаўныя медыя са спасылкай на Белстат назвалі Магілёўскую вобласць самым пітушчым рэгіёнам краіны – 12,5 літра алкаголю на чалавека старэй за 15 гадоў. Потым свежая афіцыйная статыстыка алкагалізацыі насельніцтва па рэгіёнах знікла зусім. У 2024 годзе грамадству паказалі толькі сярэднюю «тэмпературу» па краіне – 11,1 літра, але не далі самага цікавага: што стала з Магілёўскай вобласцю.

Калі рэгіён перастаў быць лідарам, то чаму б не паказаць лічбы? Калі не перастаў, тым больш зразумела, чаму іх схавалі.

Па сутнасці – грамадства пазбавілі магчымасці праверыць, ці змянілася сітуацыя ў самым праблемным рэгіёне, які даў Беларусі Лукашэнку.

Абмежаванне дзеяздольнасці: дапамога сям’і або фінансавая латка?

Сама мера можа быць карыснай. Калі чалавек гадамі прапівае пенсію або зарплату, пакутуе не толькі ён сам. Абмежаванне дзеяздольнасці ў такіх выпадках дае сям’і хаця б адзін рэальны інструмент абароны. Грошы перастаюць аўтаматычна ператварацца ў алкаголь. Папячыцель атрымлівае магчымасць кантраляваць бюджэт. У чалавека становіцца менш шанцаў за адзін дзень спусціць пенсію або зарплату.

Але важна не падманвацца: гэта не лячэнне алкагалізму.

Суд можа абмежаваць доступ да грошай, але не можа адмяніць залежнасць. Чалавек можа пазычаць, прасіць, працаваць неафіцыйна, знаходзіць спіртное праз знаёмых. Калі побач няма лячэння, сацыяльнай работы, кантролю і рэабілітацыі, абмежаванне дзеяздольнасці ператвараецца ў фінансавую латка на велізарнай сацыяльнай дзірцы.

Так, сям’я можа перастаць жыць у поўнай галечы. Але сам чалавек ад гэтага не перастае быць залежным.

Польшча: можна абмежаваць, але гэта павінна быць дапамогай, а не пакараннем

Падобныя механізмы існуюць і ў іншых краінах. Але важна глядзець не толькі на сам факт абмежавання, а на філасофію закона.

У Польшчы ёсць інстытут частковай недзеяздольнасці – ubezwłasnowolnienie częściowe. Па артыкуле 16 польскага Грамадзянскага кодэкса, паўналетняга чалавека можна часткова абмежаваць у дзеяздольнасці з-за псіхічнага захворвання, разумовага парушэння або іншых псіхічных расстройстваў, у прыватнасці п’янства або наркаманіі, калі яго стан не патрабуе поўнага абмежавання, але яму патрэбна дапамога ў вядзенні спраў. Для такога чалавека ўстанаўліваецца куратарства.

Гэта значыць польская логіка блізкая да беларускай, але акцэнт іншы: гаворка не проста пра тое, што чалавек п’е і шкодзіць сям’і. Суд павінен усталяваць, што з-за стану чалавеку сапраўды патрэбна дапамога ў кіраванні справамі.

Часткова недзеяздольны чалавек у Польшчы захоўвае частку самастойнасці. Ён можа вырашаць бытавыя пытанні, але больш сур’ёзныя маёмасныя і юрыдычныя дзеянні патрабуюць згоды куратара. Польскія юрысты прама тлумачаць: частковае абмежаванне азначае абмежаваную дзеяздольнасць, а значныя рашэнні, асабліва маёмасныя і прававыя, патрабуюць згоды прызначанага куратара.

І гэта прынцыпова: мера павінна абараняць чалавека і яго маёмасць, а не станавіцца зручным спосабам прыбраць нязручнага сваяка з сямейных рашэнняў.

Германія: не адабраць правы, а ўмяшацца мінімальна

Германія пайшла яшчэ далей. Там сучасная мадэль будуецца не вакол ідэі «пазбавіць чалавека дзеяздольнасці», а вакол прававой падтрымкі – Betreuung. Чалавеку могуць прызначыць памочніка для канкрэтных сфер: фінансы, жыллё, медыцына, дакументы. Але сама па сабе такая падтрымка не пазбаўляе чалавека дзеяздольнасці. Нямецкі суд прама тлумачыць: Betreuung у прынцыпе не ўплывае на дзеяздольнасць падапечнага.

Калі патрэбна больш жорсткая мера, суд можа ўвесці так званы Einwilligungsvorbehalt – рэзерв згоды. Гэта азначае, што па пэўных пытаннях чалавек не можа здзяйсняць юрыдычна значныя дзеянні без згоды прызначанага памочніка. Але і тут ёсць абмежаванні: нямецкі Грамадзянскі кодэкс прадугледжвае, што нават пры рэзерве згоды чалавек не мае патрэбы ў згодзе памочніка для дзеянняў, якія даюць яму толькі прававую выгаду, а таксама, калі суд не ўстанавіў іншае, для нязначных паўсядзённых спраў.

Нямецкая мадэль задае правільнае пытанне: не «як пакараць п’ючага чалавека», а «у якой менавіта сферы ён не спраўляецца і якое мінімальнае ўмяшанне трэба, каб прадухіліць шкоду».

Гэта важны момант. У нармальнай сістэме абмежаванне дзеяздольнасці не павінна быць кляймом. Яно павінна быць кропкавай абаронай – для сям’і, для маёмасці і для самога чалавека.

Асноўны інструмент у краінах ЕС – дарагі алкаголь.

Але ёсць і яшчэ адзін інструмент, якім на ўсю моц карыстаюцца краіны Еўрапейскага Саюза. Усё тое, што наносіць значную шкоду здароўю чалавека, павінна каштаваць так дорага, каб чалавек задумваўся кожны раз, калі купляе бутэльку алкаголю або пачак цыгарэт.

Вядома, у гэтых краінах сярэдняя зарплата ў разы большая, чым па Магілёўскай вобласці, але ўсё роўна пакупнік кожны раз задумваецца, калі бачыць бутэльку ў магазіне па цане зімовай курткі.

Ці прыносіць гэта станоўчы эфект? Цяжка сказаць. Магчыма, зусім не з-за цаны на спіртное, а ў выніку нейкіх паводніцкіх зрухаў, але ў краінах Еўропы ў апошнія гады прыкметна зменшылася колькасць тых, хто ўжывае алкаголь сярод моладзі. Гэта прывяло да таго, што вытворцы спіртнога забілі трывогу – цэлая галіна апынулася пад ударам з-за незапатрабаванасці.

Можа быць, і беларусам трэба вырашаць праблему неяк так – сістэмна, пачынаючы з адукацыі і цэннікаў, і заканчваючы альтэрнатывай хатняму п’янству ў выглядзе добрага адпачынку. А лепш за ўсё было б – стварыць у краіне такую ​​атмасферу, калі рука не цягнецца сама сабой за чаркай з-за дэпрэсіі.

У чым праблема беларускага падыходу

У беларускай гісторыі ёсць рацыянальнае зерне: калі чалавек прапіў усе грошы, сям’я павінна мець інструмент абароны. Абмежаванне дзеяздольнасці можа выратаваць жонку, маці або дзяцей ад галечы.

Але ёсць і небяспечная падмена. Дзяржава паказвае асобныя судовыя рашэнні як клопат пра грамадзян, але пры гэтым не паказвае грамадству свежую карціну самой праблемы:

  • Колькі такіх сем’яў у Магілёўскай вобласці?
  • Колькі людзей абмяжоўваюць у дзеяздольнасці з-за алкаголю?
  • Колькі з іх потым праходзяць лячэнне?
  • Колькі абмежаванняў адмяняецца, бо чалавек сапраўды перастаў злоўжываць?

І нарэшце, што ж усё-такі адбываецца з абласной статыстыкай пасля таго, як Магілёўшчына стала лідарам па спажыванні алкаголю?

Фармальна ўсё прыгожа

Пракуратура звярнулася, суд задаволіў, папячыцель прызначаны. Сям’ю абаранілі.

Але калі рэгіён п’е больш за ўсіх, а свежыя рэгіянальныя лічбы знікаюць з публічнай прасторы, гэта ўжо не клопат. Гэта кіраванне грамадскай думкай праз асобныя паказальныя выпадкі замест адкрытай размовы пра маштаб бяды.

Таму пытанне трэба ставіць жорстка: калі ўлады сапраўды змагаюцца з п’янствам, чаму грамадства не бачыць зводак пра поспехі на гэтым фронце?

Суд можа абмежаваць аднаго алкаголіка ў распараджэнні пенсіяй. Але хто абмяжуе беларускія ўлады ў звычцы хаваць нязручную статыстыку?

Фота з адкрытых крыніц.

Новая зорка TikTok – крычаўская котка, што выхоўвае куранят

Навіна ад

У Крычаве хатняя котка стала зоркай TikTokу пасля таго, як узялася даглядаць за дзевяццю дзясяткамі куранят. Відэа з незвычайнай «сям’ёй» ужо набралі больш за мільён праглядаў.

На кадрах відаць, што котка паводзіць сябе амаль як маці: грэе малых, даглядае за імі і ўвесь час знаходзіцца побач. Курыцы такое суседства, відаць, не перашкаджае – птушка спакойна дзеліць з коткай клопат пра птушанят.

Кураняты бегаюць па кошцы, уладкоўваюцца побач з ёй і спяць усе разам. Гаспадыня кажа, што забраць гадаванку назад дадому цяпер складана: кошка не хоча сыходзіць ад сваіх маленькіх падапечных і застаецца з імі ў куратніку.

Фота: скрыншот відэа.

Айцішніцу з Бабруйска асудзілі па палітычнай справе

Навіна ад

Тры гады зняволення прысудзіў суд у Мінску ўраджэнцы Бабруйска Вользе Буланавай за нібыта садзейнічанне экстрэмісцкай дзейнасці.

43-гадовая жанчына раней працавала аператарам ПЭВМ на Бабруйскай абутковай фабрыцы. Потым змяніла сваю прафесійную дзейнасць, прайшоўшы ў 2018-2019 гадах навучанне ў IT Academy і атрымала прафесію UI/UX-дызайнеркі. Пасля знайшла працу ў IT.

Калі меркаваць па яе сацсетках, да самага свайго затрымання Вольга Буланава жыла ў Вільні. У яе ёсць муж і дзіця. Пры гэтым час ад часу жанчына ездзіла ў Беларусь, дзе яе і арыштавалі ў траўні 2025 года. 

У студзені 2026 года Мінскі гарадскі суд прысудзіў ёй тры гады калоніі. Мяркуецца, што асуджэнне звязанае са справай “Беларускага Гаюна” – маніторынгавага тэлеграм-каналу, куды простыя грамадзяне паведамлялі аб перасоўванні па Беларусі расійскай вайсковай тэхнікі.

У сакавіку 2026 года праваабарончая супольнасць Беларусі прызнала Вольгу палітычнай зняволенай.

25 красавіка 2026 года яна была ўнесена ў пералік грамадзян, якія нібыта маюць дачыненне да экстрэмісцкай дзейнасці.

Фотаздымак з адкрытых крыніц

У Чэрыкаўскім раёне адмянілі незаконныя дзяржаўныя закупкі на 430 тысяч рублёў

Навіна ад

Пракуратура Чэрыкаўскага раёна выявіла парушэнні пры правядзенні дзяржаўных закупак у адной з устаноў.

Пасля ўмяшання пракуратуры ў Чэрыкаўскім раёне незаконныя працэдуры на 430 тысяч рублёў адмянілі, а ў адну з закупак унеслі змены.

  • Падчас маніторынгу адной з устаноў чэрыкаўскія пракуроры ўстанавілі, што:
    адказны работнік няправільна выбраў працэдуру закупкі;
  • у двух выпадках замест электронных аўкцыёнаў кантрагентаў выбіралі праз запыт цэнавых прапаноў;
  • у конкурснай дакументацыі не былі пазначаны дадатковыя патрабаванні да ўдзельнікаў;
  • з-за гэтага да закупак маглі дапусціць пастаўшчыкоў, якія не адпавядаюць заканадаўству;
  • у дакументах не прапісалі парадак фарміравання цаны прапановы;
    не пазначылі валюту, у якой павінна быць выражана цана;
  • не былі адлюстраваны звесткі пра валюту і, пры неабходнасці, абменны курс для ацэнкі і параўнання прапаноў.

Па выніках праверкі пракурор Чэрыкаўскага раёна вынес кіраўніку ўстановы два прадпісанні. Яны выкананы ў поўным аб’ёме.

Акрамя таго, у дачыненні да работніка, які дапусціў парушэнні пры дзяржаўных закупках, распачаты адміністрацыйны працэс.

А цяпер падумаем пра тое, што гэта за «адказны» работнік, якому прадпрыемства даверыла расходаваць бюджэт? Сем парушэнняў працэсу закупкі наводзяць на думку пра тое, што гаворка ідзе або пра поўнага разгільдзяя, або пра персанажа з цалкам злачыннымі намерамі.

Фота з адкрытых крыніц.

Крычаўляне сталі больш купляць, але жыць лепш не сталі

Навіна ад

Жыхары Крычаўскага раёна ў першым квартале 2026 года сталі больш актыўна траціць грошы ў крамах.

Паводле даных Галоўнага статыстычнага ўпраўлення Магілёўскай вобласці, рознічны тавараабарот Крычаўскага раёна за студзень-сакавік склаў 55,9 мільёна рублёў. У супастаўных цэнах гэта на 4,6 працэнта больш, чым за такі ж перыяд мінулага года.

Асноўная частка продажаў прыйшлася на гандлёвыя арганізацыі. Яны рэалізавалі насельніцтву тавараў на 50,7 мільёна рублёў.

Больш за ўсё крычаўляне трацілі на прадукты. На харчовыя тавары прыйшлося 59,9 працэнта ад агульнага аб’ёму продажаў гандлёвых арганізацый, або 30,4 мільёна рублёў.

Нехарчовых тавараў за першы квартал было прададзена на 20,3 мільёна рублёў.

Рост рознічнага тавараабароту ў Крычаўскім раёне не варта аўтаматычна ўспрымаць як прыкмету рэзкага паляпшэння жыцця. Так, у першым квартале 2026 года жыхары купілі тавараў больш, чым годам раней. Аднак амаль 60 працэнтаў продажаў прыйшлося на прадукты харчавання, гэта значыць на абавязковыя штодзённыя выдаткі. Таму статыстыка хутчэй паказвае ўмеранае ажыўленне гандлю, чым прыкметны рост дабрабыту насельніцтва.

Фота: з адкрытых крыніц.

Касцюковічы без прыкрас: што не трапіла ў артыкул пра «квітнеючы» раён

Навіна ад

Раённая газета намалявала Касцюковіцкі раён як вітрыну паспяховага аднаўлення: магутная прамысловасць, новыя дамы, дагледжаныя вуліцы, моладзь, якая нібыта свядома выбірае малую радзіму, сельская гаспадарка, што ўпэўнена рухаецца наперад, і сацыяльная сфера, дзе ўсё робіцца для людзей.

Але калі абапірацца не на ўрачысты рэпартаж, а на факты, карціна атрымліваецца куды менш рэкламнай.

У ёй ёсць не толькі новыя кватэры і справаздачы пра вытворчасць цэменту, але і беспрацоўныя на грамадскіх работах, карупцыйныя гісторыі, экалагічныя праблемы, радыяцыйнае забруджванне, побытавая дэградацыя гарадскога асяроддзя і адчуванне, што «развіццё» падмяняецца касметыкай, лозунгамі і абавязковым лукашэнкаўскім аптымізмам. Разбіраемся.

Не «драйвер рэгіёна», а горад, які выглядае застылым у часе

Прапагандысты сцвярджаюць: Касцюковіцкі раён – «драйвер паўднёва-ўсходняга рэгіёна», месца, дзе мінулае пераадолена, а будучыня будуецца літаральна на вачах.

Лепш за ўсё адсутнасць любых драйвераў паказвае рубрыка раённай газеты «Учора і сёння», якая, па ідэі, павінна была дэманстраваць прагрэс. Але вынік атрымаўся супрацьлеглы: старыя і новыя фатаграфіі адрозніваюцца толькі колерам і паказваюць не столькі развіццё, колькі фіксуюць дзіўную нерухомасць гарадскога асяроддзя. Які ўжо там вялікі рывок…

Не «горад для моладзі», а раён, дзе людзей зноў і зноў вядуць на грамадскія работы

У артыкуле раённай газеты моладзь прадстаўлена як галоўны рухавік мясцовага развіцця. Маладыя спецыялісты атрымліваюць жыллё, працуюць, ствараюць сем’і, водзяць дзяцей у гурткі і бачаць будучыню менавіта ў Касцюковічах.

Але ў мясцовых юнакоў і дзяўчат перад вачыма зусім іншая карціна – людзі без устойлівай занятасці, «падуліковыя» грамадзяне і грамадскія работы.

Гэта дрэнна спалучаецца з вобразам раёна, дзе ва ўсіх ёсць дастойная праца і прывабныя перспектывы.

Але праблема не толькі ў «нежаданні касцюковічцаў працаваць», як гэта любяць падаваць афіцыйныя крыніцы, а ў шэрагу іншых фактараў:

  • нізкія заробкі;
  • абмежаваны выбар прафесій;
  • слабая прывабнасць вакансій;
  • адсутнасць рэальнай канкурэнцыі за работніка;

Частка моладзі сапраўды застаецца ў раёне, але не таму, што Касцюкоўшчына камфортная.

  • хтосьці звязаны мэтавым размеркаваннем;
  • хтосьці атрымаў арэнднае жыллё і залежыць ад працы;
  • хтосьці застаецца праз сям’ю;
  • хтосьці не мае рэсурсаў для пераезду;
  • хтосьці выбірае не паміж «Касцюковічамі і вялікім светам», а паміж малым горадам і нявызначанасцю.

А гэта ўжо зусім не рамантычны выбар на карысць малой радзімы, а простая безвыходнасць.

Не «эфектыўная эканоміка», а хабарніцтва і ашуканства

Раённая газета робіць акцэнт на прамысловасці і сельскай гаспадарцы. Галоўны сімвал поспеху – Беларускі цэментны завод, рэкордныя аб’ёмы вытворчасці, тэхніка, пасяўныя плошчы, новыя малочна-таварныя комплексы, трактары, угнаенні, кадры.

За фасадам жа бадзёрых гаспадарчых справаздач – міліцэйская зводка пра карупцыю і хабарніцтва, якая ніяк не ўпісваецца ў афіцыйны вобраз «эфектыўнага кіравання».

Напрыклад, як быць са скаргай работнікаў хлебазавода на тэмпературны рэжым у цэхах?

Гэта таксама ўзор эфектыўнага кіравання і стабільных працоўных месцаў?

Утульныя вуліцы і якасная медыцына з’яўляюцца пасля скаргаў і скандалаў

Утульныя вуліцы Касцюковіч – таксама міф. Парушальнікаў прыродаахоўнага заканадаўства даводзіцца адсочваць фотапасткамі, а разбірацца са зграяй агрэсіўных бяздомных сабак улады пачынаюць толькі пасля публікацый у сацсетках, гэта значыць пасля шырокага грамадскага рэзанансу.

Не варта забываць і пра «ўтульнасць» стаматалогіі ў Касцюковічах, якая выдае на ўвесь раён 12 талонаў у дзень.

Такім чынам, Касцюковіцкі раён – не казачны свет з набліжаным светлым будучым, а складаная, дэпрэсіўная тэрыторыя, дзе асобныя прыкметы развіцця суседнічаюць з беднасцю выбару, адміністрацыйным прымусам, сацыяльнымі праблемамі, экалагічнымі рызыкамі і цяжкай спадчынай Чарнобыля.

Фота раённай газеты.

У Бабруйскім раёне селянін зладзіў пажар, разаграваючы трубы газавай гарэлкай

Навіна ад

Разагрэць замёрзлыя пластыкавыя трубы газавай гарэлкай вырашыў жыхар Бабруйскага раёна. В выніку – ў хаце пажар, а мужчына – ў бальніцы.

У адной з вёсак Бабруйскага раёна звычайная бытавая праблема ледзь не скончылася трагедыяй. У доме 77-гадовай жанчыны замерзлі вадаправодныя трубы. Дачка гаспадыні паведаміла пра гэта брату, і той узяўся самастойна “ратаваць” сітуацыю.

58-гадовы мужчына вырашыў разагрэць ПВХ-трубы з дапамогай партатыўнай газавай гарэлкі. Каля дваццаці хвілін ён грэў камунікацыі ў праёме сцяны паміж кухняй і санвузлом. Аднак замест чаканага выніку з’явіўся дым, а затым і адкрытае полымя.

Дачка гаспадыні першай заўважыла пажар. Разам з братам яны паспелі вывесці маці на вуліцу і спрабавалі самастойна патушыць агонь, але ён хутка распаўсюджваўся. У выніку давялося выклікаць ратавальнікаў.

Супрацоўнікі МНС ліквідавалі ўзгаранне, аднак без наступстваў не абышлося: мужчыну шпіталізавалі з тэрмічнымі апёкамі пальцаў рук і цемянной вобласці галавы, а таксама прыкметамі апёкаў дыхальных шляхоў. Траўмы лёгкія, але запатрабавалі медыцынскай дапамогі.

Было выяўлена, што агонь развіваўся інтэнсіўна і нанёс значныя пашкоджанні дому. Найбольш пацярпелі кухня і санвузел, бо менавіта там праводзіліся “рамонтныя работы”. Частка канструкцый і маёмасці была знішчана.

Дадатковым фактарам рызыкі сталі матэрыялы ў доме: трубы былі ўцеплены мантажнай пенай, сцены абшыты кардонам і абклеены шпалерамі. Усе яны лёгка запальваюцца, асабліва пры тэмпературы полымя гарэлкі, якая можа дасягаць 1300–1500 градусаў Цэльсія.

Фотаздымак: sudexpert.gov.by

Шклоўскія камунальнікі бясплатна раздаюць туі

Навіна ад

Шклоўскае УКП “Жылкамгас” прадастаўляе гараджанам саджанцы, каб яны сваімі рукамі ўпрыгожылі двары.

Туі, зямлю і ваду гатовы прадаставіць шклоўскія камунальнікі ў межах акцыі “Утульнасць сваімі рукамі” жыхарам шматкватэрных дамоў, каб тыя высадзілі іх у сваіх дварах. Для гэтага людзям трэба звярнуцца ў “Жылкамгас” са сваімі прапановамі і адрасам, дзе плануецца высадзіць дрэвы.

“Ад вас толькі добры настрой і жаданне зрабіць свой дом лепей і прыгажэй” – гавораць арганізатары акцыі.

Фотаздымак з адкрытых крыніц

Дзень у гісторыі. 28 красавіка. Першая ўзгадка Бабруйска. Пакаранне М. Аскеркі. Дзяржаўнасць беларускай мовы. Штурм Рэйхстагу

Навіна ад

Сусветны дзень аховы працы (World day of labor protection, з 2001 года).

Устаноўлены Міжнароднай арганізацыяй працы з мэтай прыцягнуць увагу сусветнай грамадскасці да маштабаў праблемы, да таго, як стварэнне і прасоўванне культуры аховы працы можа садзейнічаць зніжэнню штогадовай смяротнасці на працоўным месцы.

Штогод у выніку няшчасных выпадкаў на вытворчасці і прафесійных захворванняў у свеце памірае 3 000 000 чалавек, прычым колькасць загінуўшых штогод расце да 10%. Акрамя гэтага штогод рэгіструецца да 200 мільёнаў чалавек, якія пакутуюць на прафесійныя захворванні.

Каля 4% сусветнага ВУП губляюцца ў выніку дрэнных умоў працы і няшчасных выпадкаў на вытворчасці.

Міжнародная арганізацыя працы ніколі не прызнавала таго сцвярджэння, што няшчасныя выпадкі і хваробы гэта “частка працы”.

1387 год – першая пісьмовая ўзгадка пра Бабруйск.

Бабруйск упершыню згадваецца ў дагаворнай грамаце вялікага князя Ягайлы і яго брата Скіргайлы.

Бабруйск
Від на Бабруйск. Малюнак, каля 1810 г.

1798 год. Падчас перамоў з Ватыканам, Павел І выдаў указ аб утварэнні Магілёўскага каталіцкага архібіскупства з 5 біскупствамі.

Утворана на базе Беларускай дыяцэзі (з 1773), Магілёўскага архібіскупства (з 1780), якія не былі зацверджаны Ватыканам.

Архібіскупам быў прызначаны С. Богуш-Сестранцэвіч.

На выяве – касцёл Святога Станіслава ў вёсцы Маляцічы ў Крычаўскім раёне Магілёўскай вобласці, пабудаваны С. Богуш-Сестранцэвічам.

1831 год. Памёр Каспар Цецішоўскі (1745–1831).

Каталіцкі архібіскуп магілёўскі і мітрапаліт усіх рымска-каталіцкіх касцёлаў у Расійскай імперыі.

Служыў у касцёлах ва Украіне, заснаваў жытомірскую семінарыю, спрыяў спыненню яўрэйскіх пагромаў у Бярдзічаве, у 1792 годзе дамогся прызначэння грошаў на будаўніцтва новых 24 касцёлаў на Кіеўшчыне і Брацлаўшчыне. Кіраваў Луцка-Жытомірскай дыяцэзіяй, спрыяў развіццю школьніцтва на Валыні.

Горача падтрымліваў Канстытуцыю 3 мая 1791 года.

27 красавіка 1827 года прызначаны магілёўскім архібіскупам.

1859 год. Нарадзіўся Кіпрыян Кандратовіч (1859–1932).

Вайсковы дзеяч, генерал ад інфантэрыі, сябра Народнага Сакратарыяту БНР.

Удзельнік руска-турэцкай вайны 1877–1878 гадоў, кітайскай кампаніі (1900), руска-японскай, Першай сусветнай.

Займаўся фарміраваннем беларускіх палкоў, віцэ-міністр абароны Літвы.

Аўтар вядомай кнігі “Плеўна і грэнадэры 28 лістапада 1877 г.”

1864 год. У Магілёве пакараны смерцю Міхал Аскерка (1836–1864).

Урач, паўстанцкі камісар у Магілёўскай і Мінскай губерніях у 1863–1864 гадах.

Скончыў Слуцкую гімназію, Маскоўскі ўніверсітэт.

Працаваў урачом у Сенненскім і Ашмянскім паветах.

Падчас паўстання стаў паўстанцкім камісарам у Магілёўскай губерні, у Пецярбургу гуртаваў патрыятычна настроеных афіцэраў. Каардынаваў паўстанцаў на Магілёўшчыне з 5 мая 1863 года. Пасля іх паражэння, перанёс сваю дзейнасць у Мінск і Ігуменскія лясы, стаў паўстанцкім камісарам Мінскай губерні.

Арыштаваны 21 кастрычніка 1863 годзе падчас чарговай паездкі ў Пецярбург. На следстве ў Санкт-Пецярбургу і Магілёве адмаўляўся даваць паказанні. Пакараны смерцю.

Подзвіг Аскеркі адлюстраваны У. Караткевічам у рамане «Нельга забыць» («Леаніды не вернуцца да Зямлі»).

1883 год. Скончыў жыццё самагубствам ураджэнец Віцебскай губерні Уладзімір Кавалеўскі (1842–1883).

Беларускі сусветнавядомы прыродазнавец, заснавальнік эвалюцыйнай палеанталогіі, удзельнік паўстання 1863-1864 гадоў, муж “каралевы матэматыкі” Соф’і Кавалеўскай, брат заолога Аляксандра Кавалеўскага.

Паслядоўнік і прапагандыст вучэння Ч. Дарвіна. Працаваў у Францыі, Германіі, Англіі, у Пецярбургскім, Маскоўскім універсітэтах.

Аўтар працы па гісторыі развіцця канечнасцей капытных жывёл. Першым з палеантолагаў дастасаваў эвалюцыйнае вучэнне да праблем філагенезу пазваночных. Адкрыў узаемасувязь марфалогіі і функцыянальных змен у залежнасці ад умоў існавання, адзначыў, што існуе залежнасць узаемасувязі з геалагічнымі пераўтварэннямі. Пераклаў на рускую мову шэраг работ Ч. Дарвіна.

Надзеў на твар маску з хлараформам і пакончыў з сабой. Прычынай самагубства сталі фінансавыя растраты яго фірмы.

1914 год. У ЗША быў запатэнтаваны паветраны кандыцыянер.

Упершыню аб кандыцыянеры, як вынаходстве стала вядома ў 1815 годзе, калі француз Жан Шабанэс запатэнтаваў метад кандыцыянавання паветранага патоку і спосаб рэгулявання тэмпературы ў будынках.

У 1902 годзе ў ЗША інжынер-вынаходнік У. Карыер сабраў першы ў свеце прамысловы кандыцыянер для друкарні ў Нью-Ёрку.

Зразумеўшы ўсе плюсы такой тэхнікі, неўзабаве пачалася паўсюдная ўстаноўка кандыцыянераў у тэатрах і магазінах.

“General Electric” выпусціла ў 1929 годзе першы пакаёвы кандыцыянер і стала родапачынальнікам усіх сучасных кандыцыянераў і на доўгі час замацавалася ў спісе лідэраў па вырабе сістэм кандыцыянавання.

Сучасныя кандыцыянеры акрамя астуджэння паветра таксама могуць яго награваць, іянізаваць, асушваць, вентыляваць і чысціць, павялічваць утрыманне кіслароду ў паветры.

1918 год. Народны сакратарыят БНР зацвердзіў беларускую мову ў якасці дзяржаўнай і абавязковай у Беларусі, прыняў пастанову аб адкрыцці ў Мінску ўніверсітэту.

1919 год. У Вільні пачала выдавацца газета “Беларуская думка”

Выходзіла 3 разы на тыдзень.

У газеце супрацоўнічалі прадстаўнікі радыкальнай інтэлігенцыі пераважна сацыялістычнай арыентацыі. Мела рубрыкі «Беларусь», «Апошнія навіны», «3 газет», «У Вільні» і іншыя. Паслядоўна выступала за цэласнасць і непадзельнасць Беларусі, выкрывала анексійныя планы правых сіл Польшчы, польскіх нацыянал-дэмакратаў, заклікала да аб’яднання ўсе дэмакратычныя элементы краю без розніцы веравызнання і нацыянальнасці, узнімала надзённыя пытанні жыцця розных пластоў і груп насельніцтва.

Шырока асвятляла падзеі на Беларусі, змяшчала творы Я. Купалы, Я. Коласа, М. Гарэцкага, Старога Уласа, М. Арла, I. Нялепкі, 3. Вехаця, 3. Бядулі, нататкі А. Гурло, К. Лукашэвіча, пераклады на беларускую мову твораў Э. Ажэшкі, Пружанскага, публікацыі на навукова-папулярныя, агульнаасветныя, кааператыўныя тэмы.

Выйшла 56 нумароў. Закрыта польскай адміністрацыяй.

1945 год. Сіламі 150-й и 171-й стралковых дывізій 79-га стралковага корпуса 3-й ударнай арміі 1-га Беларускага фронта пачаўся штурм Рэйхстагу (доўжыўся да 2 мая).

1983 год. Палыкавіцкая крыніца пад Магілёвам атрымала статус помніка прыроды рэспубліканскага значэння.

Побач з крыніцай знаходзіцца капліца Святой Параскевы і купальня.

Вядома з 1552 года.

Крыніца знаходзіцца на дне глыбокага яру, парослага лесам. З’яўляецца вытокам невялікага ручая, які ўпадае ў Дняпро. Расход вады складае больш за 100 м³ у суткі.

Вада гідракарбанатная, кальцыевая, канцэнтрацыя фтору адносна высокая – 0,49 мг/л. PН вады – каля 7,5.

2007 год. У сутарэннях Варонежскага ўніверсітэта супрацоўнікі навуковай бібліятэкі знайшлі дагэтуль невядомых 116 тамоў XVI стагоддзя, у тым ліку запіскі Сігізмунда Герберштэйна з апісаннямі беларускіх гарадоў і мястэчак.

Фота з адкрытых крыніц.

У Бабруйску выратавалі зайца, які трапіў у прыямак тэатру

Навіна ад

Дзякуючы выпадковым прахожым удалося выратаваць зайца, які дзіўным чынам трапіў у прыямак будынку тэатра імя Дуніна-Марцінкевіча ў Бабруйску.

Малады мянчук, які прыехаў у райцэнтр, даведаўся ад сваёй сяброўкі, што заяц-русак трапіў у пастку, а дакладней у прыямак цокальнага паверха тэатра. Шанцаў самастойна выбрацца адтуль у дзікай жывёліны не было, і гэта прымусіла хлопца звярнуцца ў адміністрацыю ўстановы.

Як распавяла Bobr.by загадчыца літаратурнай часткай тэатру Таццяна Мурамцава, заяц сядзеў у прыямку, не варухаючыся. Зразумела, пры такіх умовах заўважыць яго было б цяжка. 

Прыйшлося падняць краты прыямка. Малады чалавек, узяўшы вялікі кавалак тканіны, злавіў касога, выцягнуў яго з пасткі і выпусціў на волю. 

Як часцяком такое здараецца, імя выратавальніка даведацца не паспелі, і ён застаўся невядомым.

Фотаздымак: Bobr.by