шэсць пасяджэнняў, адно з іх выязное – у аддзеле ўнутраных спраў райвыканкама;
два пасяджэнні правялі сумесна з «Кірмашом вакансій», у іх прынялі ўдзел 11 грамадзян;
наведалі чатыры арганізацыі – тыя, дзе працуюць асуджаныя да грамадскіх і папраўчых работ а таксама да абмежавання волі без накіравання ў папраўчую ўстанову адкрытага тыпу.
Па выніках наведванняў устаноўлена, што ўмовы выканання пакаранняў адпавядаюць патрабаванням заканадаўства. На пасяджэннях разглядалі садзейнічанне ў працаўладкаванні, заслухоўвалі інфармацыю аб зніжэнні ўзроўню рэцыдыўнай злачыннасці і аб рабоце з тымі, хто вызваліўся з месцаў пазбаўлення волі або вярнуўся з ЛПП. Ніводнай лічбы па гэтых пунктах у выніках няма. Невядома, колькі чалавек працаўладкавана, якім стаў узровень рэцыдыву, колькім дапамаглі пасля вызвалення. Між тым назіральная камісія пры выканкаме – орган не зусім цырыманіяльны. Закон замацоўвае за такімі камісіямі кантроль за выкананнем пакаранняў і ўдзел у пытаннях умоўна-датэрміновага вызвалення, гэта значыць у рашэннях, ад якіх залежыць, выйдзе чалавек раней тэрміну ці не. Ацэнка дзейнасці “назіральнікаў” змясцілася ў адным сказе: рука дапамогі працягваецца ўсім, каму яна вельмі патрэбна. Аматарам камп’ютарных гульняў вядомыя падобныя персанажы: у пост’ядзерным маскоўскім метро таксама ёсць нябачныя назіральнікі. Яны мала чым адрозніваюцца ад краснапольскіх калег – назіраюць і ні ў што не ўмешваюцца.
Трыццацішасцігадовы жыхар Краснаполля прыехаў у вёску да знаёмай, але дома яе не застаў: незадоўга да гэтага яе забралі пад арышт за даўгі як абавязаную асобу. Госць застаўся ў чужой вёсцы без грошай на зваротную дарогу.
Трэба было неяк выкручвацца, а досвед выжывання ў экстрэмальных умовах у падарожніка меўся – ён ужо быў судзімы за маёмасныя злачынствы.
Мужчына ўлез у чужы дом на ўскраіне вёскі, скраў спіртное і прадукты харчавання.
Злодзея вылічылі хутка – мясцовыя жыхары запомнілі незнаёмца.
Такім чынам у міліцэйскую зводку трапілі двое – жанчына, арыштаваная за даўгі перад дзяржавай і яе няўдачлівы госць.
Такое яно Краснаполле – і ў мясцовых радасцей няшмат, і прыезджым – не мёд.
Жыхар Краснаполля патэлефанаваў у раённую газету з простым пытаннем: чаму яго вуліца заасфальтавана напалову. На вуліцы Піянерскай адна частка роўная, другая гравійная, і пасля дажджу другая ператвараецца ў лужыны і бруд.
Адказ раённай улады аказаўся змястоўнейшым за само пытанне. Начальнік аддзела жыллёва-камунальнай гаспадаркі, архітэктуры і будаўніцтва райвыканкама Таццяна Смолка патлумачыла, што асфальт паклалі некалькі гадоў таму ў рамках планавых работ, а другая палова вуліцы тады выглядала надзейна, у радыкальных мерах не мела патрэбы і магла яшчэ паслужыць у ранейшым статусе.
Гэта значыць вуліцу першапачаткова рамантавалі не цалкам, а да той мяжы, дзе пакрыццё яшчэ трымалася.
Далей пачынаецца працэдура. У плане на гэты год Піянерскай няма. У канцы года камісія правядзе чарговае абследаванне вуліц раёна. Калі спецыялісты вырашаць, што гравійная палова вычарпала рэсурс, будзе разгледжана пытанне аб уключэнні ўчастка ў пералік аб’ектаў рамонту на 2027 год. Тры ўмовы запар – і ніводнага тэрміну.
Адбіраюць у гэты пералік, як патлумачылі ў райвыканкаме, тыя ўчасткі, дзе сітуацыя найбольш крытычная. Логіка зразумелая: грошай на ўсё не хапае, рамантуюць горшае. Але ў яе ёсць пабочны эфект, які ў Краснаполлі відаць літаральна ў межах адной вуліцы.
Пакуль гравійка праязная, яна не трапіць у спіс. Трапіць яна туды ў той год, калі стане непраязной. Адзіны спосаб жыхарам наблізіць рамонт – дачакацца, каб дарога сапсавалася канчаткова.
І яшчэ адно. Роўная палова Піянерскай даказвае, што рамантаваць вуліцу раён умее і грошы на гэта калісьці знайшліся.
Справа не асфальце, а ў мяжы, на якой ён заканчваецца. Дзякуючы шматлікай арміі чыноўнікаў у райвыканкамах, гэтая мяжа праходзіць праз усю Беларусь.
Гісторыю з узбекскімі рабочымі ў ліпені абмяркоўвалі ў дзвюх краінах: 255 жыхароў Андыжанскай вобласці прывезлі ў Віцебскую вобласць па кантрактах з абяцанымі 900-1000 доларамі, а на месцы прапанавалі не больш за пяцьсот, жыллё і харчаванне – за ўласны кошт. Госці запісалі відэазварот да свайго хакіма з просьбай вярнуць іх дадому, і ўжо праз некалькі дзён гаворка ішла пра семсот долараў, бясплатнае жыллё і бясплатнае харчаванне.
Ашукваюць, зрэшты, не толькі ўзбекаў. Пракуратура Краснапольскага раёна паведаміла, што на адным з прадпрыемстваў раёна дзевятнаццаці непаўналетнім удзельнікам студэнцкага атрада і іх паўналетняму камандзіру заплацілі менш за мінімальны заробак.
Недаплата – больш за пяць тысяч рублёў на дваццаць чалавек, у сярэднім звыш двухсот пяцідзесяці рублёў на кожнага пры мінімальнай зарплаце 858 рублёў. Праверку пачалі не паводле плана нагляду, а пасля звароту законнага прадстаўніка аднаго з падлеткаў.
Прадпрыемства пракуратура не назвала. Але ў Краснапольскім раёне студэнцкіх атрадаў гэтым летам усяго чатыры, і раённая газета распісала, дзе яны працавалі:
Напрыканцы траўня на Алеі Славы далі старт працоўнаму семестру: атрады «Патрыёты», «Радзіма» і «Зорка» з раённай гімназіі і «Спадчыннікі Перамогі» з сярэдняй школы райцэнтра.
Тры атрады сельскагаспадарчага профілю працавалі ў ААТ «Краснапольскі», экалагічны – у лесагадавальніку Краснапольскага лясгаса.
Значыць, гаворка ідзе пра адзін з двух астатніх сельскагаспадарчых атрадаў – а яны ўсе працавалі ў знакамітым сваёй стратнасцю ААТ «Краснапольскі» – альбо пра экалагічны атрад, што працаваў у лясгасе.
Найхутчэй, менавіта апошні і недаплаціў падлеткам, таму што, калі б гэта быў калгас “Краснапольскі”, то пацярпелых было б тры атрады..
Асобна варта перачытаць травеньскі рэпартаж раённай газеты.
Лідарка раённага БРСМ называла працоўны семестр інвестыцыяй у будучыню моладзі, старшыня савета ветэранаў, гледзячы на байцоўкі, успамінала ўласную маладосць, а прадпрыемствы, якія прымалі атрады, у тэксце называліся «шаноўнымі». Праз два месяцы высветлілася, што адно з гэтых шаноўных прадпрыемстваў плаціла школьнікам ніжэй за дзяржаўны мінімум.
Ад самавольства лукашэнкаўскіх уладаў узбекаў выратавала тое, што ў іх быў тэлефон з відэакамерай і хакім, а ў краснапольскіх школьнікаў знайшоўся адзін настойлівы бацька.
У ААТ «Краснапольскі» правялі нараду з удзелам старшыні райвыканкама Аляксандра Яфімчыкава, намесніка начальніка ўпраўлення па сельскай гаспадарцы Таццяны Шалашовай і дырэктара гаспадаркі Івана Бондарава.
Разбіралі праблему: кароў спраўна асемяняюць, але прыплод не адпавядае паказчыкам.
Рашэнне знайшлі – праводзіць нарады па пытаннях фізіялогіі кароў і вытворчых паказчыках двойчы на месяц. Акрамя гэтага, даручана правесці «дэталёвы фізіялагічны аналіз пагалоўя на кожным аб’екце з запаўненнем адпаведных бланкаў» і забяспечыць «граматную сарціроўку жывёл і падрыхтоўку да асемянення».
Яфімчыкаў падкрэсліў, што ад прафесіяналізму ветэрынарнай службы, брыгадзіраў і асемянатараў «наўпрост залежыць эканамічны дабрабыт гаспадаркі». Выкананне пастаўленых задач будзе «на асаблівым кантролі».
Як двойчы на месяц праводзімыя нарады ў райвыканкаме павінны паўплываць на здольнасць кароў выношваць цялят, у справаздачы не тлумачыцца.
Але здаецца, што ў Яфімчыкава, Шалашовай і Бондарава іншых варыянтаў папросту не засталося.
Пешаходны мост на вуліцы Антонава ў Краснаполлі зноў часткова выйшаў з ладу: адна з пліт пераходу стаіць пад вуглом. Пра гэта піша раённая газета «Чырвоны сцяг».
Галоўны інжынер УКВПП «Жылкамунгас» Аляксандр Дарашэнка прызнаў праблему, паабяцаў ліквідаваць яе найбліжэйшым часам. Брыгаду вывелі аператыўна, пліту ўмацавалі і выраўнялі.
Яшчэ ў лістападзе 2025 года вакол таго ж моста бушавалі жарсці паводле іншага сцэнару. Пешаходную частку вясной рэканструявалі, пасля чаго невядомыя вандалы сталі рэгулярна вырываць новыя пліты і скідваць іх у раку. Адна пліта засталася ляжаць паверх ліўнёўкі, заблакавала адток вады і парушыла цэласнасць пераходу. Міліцыю прасілі далучыцца, асобна – грамадзян, «паважаць чужую працу».
Цяпер, праз восем месяцаў, версія абнавілася: вінаватыя дажджы. Вада вымывае грунт з-пад пліты, канструкцыя зноў становіцца рубам.
Адкуль пасля вясновай рэканструкцыі 2025 года бярэцца гэтая хранічная нестабільнасць, жылкамунгас не тлумачыць. Рамонт раз за разам застаецца касметычным – пліту паправілі, дачакаліся наступнага размыву.
Паўнавартасная праца з грунтам, водаадвядзеннем і мацаваннем пліт запатрабавала б капітальнага каштарысу, які ў план раённага жылкамунгаса ніхто ўключаць не збіраецца. Некалькі касметычных выездаў брыгады з самазвалам абыходзяцца танней, чым адзін нармальны рамонт.
Вынік: пліта стаіць рубам, жылкамунгас абяцае, «Чырвоны сцяг» падбірае наступнага вінаватага.
Зрэшты, такая падача праблемы для Краснаполля яшчэ даволі мяккая. Добра яшчэ, што вінавацяць толькі дажджы. А маглі ж абвінаваціць і палякаў.
У ААТ «Краснапольскі» брыгадзір ходзіць па кароўніку у белым касцюме
У Краснаполлі расказалі пра «пераадоленне стэрэатыпаў»: журналістка ехала на сустрэчу з брыгадзірам фермы «Яноўка» і думала сустрэцца з «суровым, загартаваным гадамі кіраўніком у бясформенай ватоўцы», а ўбачыла «крохкую дзяўчыну ў беласнежным бручным касцюме» з бездакорнай прычоскай. Ці азначае гэта, што ў Краснаполлі канчаткова сцерліся межы паміж сядзеннем у рэдакцыйным кабінеце і працай на ферме? Паспрабуем разабрацца.
Што за гаспадарка, што за раён?
ААТ «Краснапольскі» – адзіная стратная гаспадарка паміраючага Краснапольскага раёна. У 2021 годзе ў адкрытае акцыянернае таварыства аб’ядналі ўсе былыя сельскагаспадарчыя прадпрыемствы раёна. Атрымаўся некіравальны монстр, з якім па чарзе пакутуюць усе прызначаныя туды кіраўнікі. Разбіраць старыя кароўнікі прадпрыемству дапамагаюць студэнты магілёўскіх ВНУ, а колькасць ахвотных працаваць там растае з кожным днём.
Сам Краснапольскі раён – адзін з пяці раёнаў Магілёўшчыны, якія найбольш пацярпелі ад Чарнобыля. Менавіта сюды прыязджаў Лукашэнка ў 2025 годзе інспектаваць рыбу і мінеральныя ўгнаенні, патрабуючы «разабрацца і пасадзіць». Саджаюць у Краснаполлі насамрэч часта, а вось разабрацца без шклянкі – ніяк.
Кадравы правал
І вось адна дзяўчына, якая працавала на сур’ёзных пасадах у мінскіх гандлёвых сетках, па сямейных абставінах апынулася на Краснапольшчыне. Працу па спецыяльнасці не знайшла і прыйшла на сумоўе ў ААТ «Краснапольскі» – на пасаду сакратара. Дырэктар паглядзеў яе працоўную кніжку, убачыў «Кока-Колу», Zara, кіруючыя пасады і адразу прапанаваў ёй стаць брыгадзірам МТК. Без адзінага дня вопыту ў сельскай гаспадарцы, без профільнай адукацыі, без нават фармальнага сумоўя з кіраўніком жывёлагадоўчага напрамку. Дзяўчына «зажмурылася і пагадзілася».
Гэта не пра смеласць, а пра кадравы правал. Гэта пра тое, што альтэрнатывы не было ні ў яе, ні ў дырэктара.
І за даярку, і за вартаўніка
А цяпер паслухаем саму гераіню аповеду:
Пра кадры: «Лянівых не трымаю. Тыя, хто не цягне наш рытм, патроху сыходзяць». З гаспадаркі, якая і без таго стратная. Гэта значыць, калектыў працягвае скарачацца.
Пра падмены: «Калі нехта захварэў або не выйшаў – замяняю сама. Няма даяркі? Бяру апарат і даю. Няма вартаўніка? Застаюся дзяжурыць на ноч». Гэта не «патрабавальны кіраўнік», гэта супрацоўнік, які робіць працу за ўсіх, каго не змог утрымаць штат. Брыгадзір, які стаіць з даільным апаратам а пятай раніцы, таму што даярка не прыйшла, і падмена вартаўніка, які напіўся – бяда, а не подзвіг.
Пра матывацыю: «Ёсць план, ад якога наўпрост залежыць зарплата людзей. А я хачу, каб мой калектыў атрымліваў годныя грошы. Я кожнаму на пальцах тлумачу, дзе і як можна падзарабіць». Гэта значыць, базавы заробак у стратнай гаспадарцы такі, што штатныя супрацоўнікі павінны шукаць магчымасць «падзарабіць», каб атрымліваць «годныя грошы».
Звяртаем увагу на кампазіцыю здымка. Яна пастановачная ад пачатку да канца. Працаваць у сапраўдным кароўніку ў такім выглядзе фізічна немагчыма: аднаразовы касцюм за 15 хвілін прамокне наскрозь, шапачка спаўзе пасля першага нахілу, белыя красоўкі давядзецца мяняць ужо праз гадзіну.
Такім чынам гэтая гісторыя не пра белы халат на ферме стратнага калгаса, а пра пару сімпатычных дзяўчат, журналіста і кансультанта моднага брэнда, якіх прызначылі тварамі рэкламнай кампаніі «Зробім даяркай каго заўгодна».
І калі журналіст працягне ствараць сельскагаспадарчыя ілюзіі, то новаспечаны брыгадзір, імаверна, хутка стоміцца ад краснапольскага шчасця.
7 ліпеня Лукашэнка на нарадзе ў Палацы Незалежнасці публічна назваў сітуацыю на Магілёўшчыне «бардачком». Праз суткі ў двух раёнах вобласці – Слаўгарадскім і Краснапольскім – прайшлі мерапрыемствы, якія лепш за ўсё апісваюцца як перформанс у адказ.
Слаўгарад узяў курс на вынік
У Слаўгарадскім раёне абмеркавалі будучыню жывёлагадоўлі. У прэзідыуме – Анатоль Ланкуць, старшыня камітэта па сельскай гаспадарцы Магілёўскага аблвыканкама (той самы, чыя праца была ацэненая дзедам не найлепшым чынам), намеснікі старшыняў выканкамаў Быхаўскага, Чавускага і Чэрыкаўскага раёнаў.
Ключавая фраза дня: «Галоўны арыенцір – дысцыпліна», і ніякіх канкрэтных лічбаў. «Рэзервы для росту ёсць у кожнай гаспадарцы» – універсальная формула ні пра што.
У Краснаполлі зрабілі лічбавы разбор
У той жа дзень старшыня Краснапольскага райвыканкама Аляксандр Яфімчыкаў правёў сустрэчу з загадчыкамі ферм раёна. Фармулёўка справаздачы: «Лічбавы разбор выканання бягучых заданняў». Яфімчыкаў падзякаваў «калектывам, якія забяспечылі рост без страт». Асаблівы акцэнт – на кантролі падзяжу жывёлы.
Заадно старшыня пазнаёміўся «з маладымі спецыялістамі, якія пасля каледжа папоўнілі штат ААТ “Краснапольскі” і пацікавіўся ўмовамі іх працы на першым працоўным месцы».
Што паказваегэтая мітусня
Гэта не незалежныя падзеі. Гэта скаардынаваны аўтапілотны адказ сістэмы на незадаволенасць Лукашэнкі. Ён вымавіў слова «бардачок» – і ў двух чарнобыльскіх раёнах Магілёўшчыны праходзяць нарады пра дысцыпліну, парадак, лічбавы разбор і жорсткі кантроль.
Лукашэнка кажа: «бардачок не пераможаны». Райвыканкамы адказваюць: «Галоўны арыенцір – дысцыпліна. Рэзервы ёсць. Рост ёсць. Падзеж пад кантролем. Спецыялісты пасля каледжа папоўнілі штат».
Усе задаволеныя. Акрамя, хіба што, кароў, схільных да падзяжу. І маладых спецыялістаў пасля каледжа, чые ўмовы працы на першым працоўным месцы праз тыдзень-два перастаюць быць прадметам «цікавасці» раённага кіраўніцтва.
У Краснаполлі зноў разглядалі “рыбныя” справы і заклікалі тыражаваць вопыт. Насамрэч жа дэлегацыя намесніка міністра прыязджала ў рыбгас «Палуж» не любавацца басейнамі – гэта ўжо рабіў Лукашэнка і ў 2019-м, і ў 2023-м.
На гэты раз абмяркоўвалі, хто і на якіх умовах дасць грошы на наступныя восем комплексаў і куды пойдзе рыба, калі ўсе дзевяць прадпрыемстваў выйдуць на праектную магутнасць.
Такім чынам у Краснаполлі ішла звычайная для беларускай эканомікі размова пра размеркаванне рызык паміж Банкам развіцця, выканкамамі і дырэктарамі УП.
Застаецца толькі дадаць, што абсталяванне для «Палужа» пастаўляла польская KOL-tech Solutions, гэта значыць стартавыя інвестыцыі і частка будучага сэрвісу завязаныя на валютны імпарт з моцна недружалюбнай краіны.
29 мая раённая газета «Чырвоны сцяг» выдала ўзорна-паказальны матэрыял у жанры «ў нас усё добра». Малады зубны фельчар, якая па размеркаванні з Оршы прыехала праз Крычаў у Краснаполле, паводле версіі аўтара, «шчыра ўражана» маштабам мясцовай ЦРБ, «прыйшла ў поўнае захапленне» ад кабінетаў, акружана «надзвычай добрымі» настаўнікамі і ўжо завалена захопленымі водгукамі пацыентаў.
Цытаты ў матэрыяле падабраны так, што ад эпітэтаў у вачах мільгаціць: «маштабны, яркі комплекс», «асобны корпус», «найноўшы якасны рамонт», «па апошнім слове тэхнікі», «створаны ўсе ўмовы, каб працаваць годна». Ключы ад інтэрната выдадзены, пад’ёмныя выплачаны ў поўным аб’ёме, пацыенты тэлефануюць і просяцца «да новай дзяўчыны».
Усё было б добра, але праверыць гэта па-за межамі самой раённай газеты немагчыма.
якасць медыцынскай дапамогі – асобная балючая тэма.
Гэта тая самая ЦРБ, ад якой, паводле версіі краснапольскіх прапагандыстаў, спецыялістка, што прыехала па размеркаванні, прыйшла «ў поўнае захапленне».
У адкрытых крыніцах пра гэтае захапленне і захопленых пацыентаў няма ні слова. Незалежных водгукаў менавіта пра стаматалагічнае аддзяленне Краснаполля цяпер няма ўвогуле – ні на картах, ні ў мясцовых пабліках, ні ў раённых групах у сацыяльных сетках. Хвалебная цытата «пра яе ўжо вельмі добрыя водгукі ідуць» існуе выключна ў пераказе самой раёнкі і пацвярджэння па-за ёй не мае.
Сюжэт пра маладога спецыяліста, які «шчыра ўражаны» станам раённай бальніцы, – не больш чым штатная ідэалагічная канструкцыя. Згодна з ёй, размеркаванне трэба падаваць як удачу, рамонт – як дасягненне, кадры – як поспех. Артыкул у раёнцы з разраду “ні пра што”: ён даказвае толькі тое, што краснапольскія журналісты налаўчыліся штампаваць дзяжурныя тэксты.
