Прадпрыемства ААТ «Задняпроўскі міжрайаграсервіс» зноў у шакаладзе – яно атрымала 55 камбайнаў за кошт абласнога бюджэту.
На базе ААТ «Задняпроўскі міжрайаграсервіс» прайшла ўрачыстая цырымонія: 55 новых камбайнаў «Гомсельмаш» былі перададзены гаспадаркам Магілёўскай вобласці. Аднак атрымала іх усяго адна гаспадарка, кроўна зацікаўленая ў тым, каб астатнія калгасы жабравалі. Кавалак бюджэтнага пірага, зноў дастаўся прадпрыемству Грудава.
Падзяка за што менавіта?
Незадоўга да гэтай падзеі Грудаў атрымаў афіцыйную падзяку кіраўніка адміністрацыі Лукашэнкі – «за шматгадовую добрасумленную працу, высокі прафесіяналізм, актыўную грамадскую дзейнасць».
Праўда, «прафесіяналізм» гэты заключаецца ў тым, каб усе астатнія аграрыі выглядалі дурнямі і шкоднікамі, якім нельга давяраць тэхніку.
Нагадаем, ААТ «Задняпроўскі міжрайаграсервіс» – манапаліст у сферы пастаўкі запасных частак да сельгастэхнікі магілёўскага АПК. Гэта не рынкавы гулец, які перамог канкурэнтаў якасцю і цаной. Гэта структура, якая паводле становішча рэчаў з’яўляецца адзіным пасярэднікам паміж вытворцамі тэхнікі і калгасамі ўсёй вобласці.
Схема, якую не прынята называць схемай
Прадпрыемства Грудава даўно выйшла за рамкі сэрвіснага абслугоўвання. Бізнес-мадэль выглядае так: калі калгас не ў стане аплаціць рамонт або запчасткі наяўнымі, «Міжрайаграсервіс» гатовы прыняць у кошт аплаты будучы ўраджай; няспраўны камбайн гаспадаркі выкупляецца, рамантуецца на прадпрыемстве, а затым перапрадаецца назад – ужо па іншай цане; паступова сэрвіснае прадпрыемства пачало наўпрост засяваць і прыбіраць палі гаспадарак, фактычна выцясняючы самі калгасы з вытворчага ланцужка.
Гэта не дапамога аграрыям – гэта метадычнае паглынанне іх актываў і даходаў. Гаспадарка, якая не можа самастойна адрамантаваць тэхніку або купіць запчасткі, трапляе ў залежнасць ад адзінага пастаўшчыка-манапаліста, якому выгадна, каб калгас заставаўся слабым.
Цырымонія як прапаганда
Урачыстая перадача 55 камбайнаў – гэта не эканамічнае рашэнне, гэта палітычны спектакль. Тэхніка закуплена на сродкі абласнога бюджэту, гэта значыць на грошы падаткаплацельшчыкаў.
Першы намеснік старшыні Магілёўскага аблвыканкама Сяргей Савіцкі (на здымку злева) на цырымоніі папрасіў механізатараў «праявіць добрае стаўленне да тэхнікі» і нагадаў, што «вялізныя грошы ўкладваюцца дзяржавай у сельскую гаспадарку». Пра тое, чаму гэтыя вялізныя грошы ўкладваюцца ў адно канкрэтнае прадпрыемства – ні паўслова.
Пляцоўка для цырымоніі выбрана не выпадкова: менавіта ААТ «Задняпроўскі міжрайаграсервіс» з’яўляецца афіцыйным дылерам «Гомсельмаша» ў Магілёўскай вобласці. Новыя камбайны прайшлі праз гэтую пляцоўку. Які працэнт ад здзелкі асеў тут – пытанне, якое ніхто публічна не задае.
Сістэма, а не выключэнне
Гісторыя Грудава і «Міжрайаграсервіса» – гэта не гісторыя аднаго карумпаванага чыноўніка. Гэта ілюстрацыя таго, як уладкаваная ўся беларусская аграрная сістэма. Беларусская мадэль захоўвае савецкую структуру – дзяржаўныя прадпрыемствы, планавыя паказчыкі, жорсткую субсідыярную залежнасць.
Дырэктары гаспадарак, старшыні выканкамаў, кіраўнікі структур АПК – гэта тысячная армія «моцных гаспадарнікаў», чыё становішча цалкам залежыць ад дзяржавы і асабіста ад улады.
У такой сістэме манапаліст-пасярэднік з адміністрацыйнымі сувязямі – не анамалія, а функцыянальны элемент. Калгасы павінны быць слабымі, каб залежаць ад дзяржавы. Пасярэднік павінен быць моцным, каб кантраляваць іх рэсурсы.
Такім чынам пра аграрыяў Магілёўшчыны хутка можна будзе гаварыць у адзіночным ліку.
Фота: “Магілёўскія ведамасці”.