У Асіповічах прайшла нарада па пытаннях прамысловасці Магілёўшчыны з удзелам главы адміністрацыі Лукашэнкі Дзмітрыя Крутога. Гледзячы па тым, што ніякіх канкрэтных лічбаў публічна так і не назвалі, справы рухаюцца са скрыпам.
На прамысловай нарадзе ў Асіповічах 21 кастрычніка Дзмітрый Круты запатрабаваў выканаць планы, з якімі прадпрыемствы Магілёўскай вобласці падышлі да апошняга квартала года. Бабруйская «Белшына» адсправаздачылася пра рост рэалізацыі, а на двух асіповіцкіх заводах абмяркоўвалі збыт і мадэрнізацыю. Але апублікаваныя вынікі сустрэчы пакідаюць без адказу галоўнае пытанне: што перашкаджае прамысловасці рэгіёна і за кошт чаго заводы павінны наверстаць адставанне.
На нарадзе 21 кастрычніка кіраўнік адміністрацыі Лукашэнкі назваў «непрымальнай» дынаміку ніжэй за 100 працэнтаў і невыкананне прадпрыемствамі ўласных бізнес-планаў. Шукаць рашэнні мяркуецца ў тым ліку на ўзроўні ўрада і Мінфіна.
На нарадзе, як водзіцца, прыведзены толькі два абагульненыя паказчыкі: прадпрыемствы камунальнай уласнасці дадалі каля 8 працэнтаў, прыватная прамысловасць – 1,7 працэнта.
Агульнага выніку прамысловасці вобласці, спіса прадпрыемстваў, якія адстаюць, і памеру іх адставання чыноўнікі не называюць.
Гэтыя лічбы не дазваляюць ацаніць становішча ўсёй галіны. Рост камунальных прадпрыемстваў нельга аўтаматычна распаўсюджваць на буйныя заводы рэспубліканскага падпарадкавання. Для агульнай карціны патрэбныя таксама долі розных груп у вытворчасці: высокі працэнт росту невялікай групы можа суседнічаць са скарачэннем выпуску на буйных прадпрыемствах.
Бабруйская «Белшына»: продажы растуць, фінансавы вынік не названы
На нарадзе гендырэктар «Белшыны» Андрэй Сойка расказаў пра павелічэнне вытворчасці і рост рэалізацыі: у далёкае замежжа – удвая, у краіны СНД – у паўтара раза. Аднак у паведамленні не ўдакладняецца, у якіх адзінках вымяраецца рэалізацыя – у колькасці шын ці ў грашах. Не названыя зыходныя аб’ёмы, прыбытковасць продажаў і доля гэтых напрамкаў у агульнай выручцы. Без гэтага немагчыма вызначыць, наколькі істотна змянілася фінансавае становішча прадпрыемства.
Дадатковы кантэкст дае сітуацыя з канкурэнцыяй. «Белшына» разам з «Кардыянтам» і Ніжнякамскім заводам грузавых шын ініцыявала антыдэмпінгавае расследаванне ў дачыненні да прадукцыі з Тайланда і В’етнама. Як паведамляў у верасні «Коммерсантъ» са спасылкай на матэрыялы ЕЭК, вытворцы ЕАЭС былі вымушаныя стрымліваць цэны праз таннейшы імпарт.
У тых жа матэрыялах прыведзены паказчыкі вытворцаў грузавых шын ЕАЭС: за 2022–2024 гады выпуск скараціўся на 5,6 працэнта, а прыбытак ад продажаў – на 58,7 працэнта. Гэта не справаздачнасць «Белшыны», і пераносіць гэтыя лічбы на бабруйскі завод нельга. Але ўдзел прадпрыемства ў расследаванні паказвае, што для яго важная абарона рынку ад таннага імпарту. Аднаго павелічэння выпуску недастаткова: мае значэнне, па якой цане ўдаецца прадаць шыны.
Такім чынам, заявы пра павелічэнне продажаў «Белшыны» патрабуюць працягу: па якіх цэнах прадаецца прадукцыя, колькі прадпрыемства зарабляе на гэтых пастаўках і ці паступаюць грошы ад пакупнікоў.
Асіповіцкія вагоны залежаць ад расійскага пакупніка
Перад нарадай Круты і старшыня аблвыканкама Анатоль Ісачанка наведалі Асіповіцкі завод транспартнага машынабудавання. Ён выпускае грузавыя вагоны, цыстэрны, платформы і кантэйнеры. Асноўным рынкам збыту, паводле паведамлення пра паездку, застаецца Расія.
Для асіповіцкага прадпрыемства гэта азначае залежнасць ад заказаў на адным знешнім рынку. Наяўнасць магутнасцяў і асваенне новых мадэляў самі па сабе не забяспечваюць загрузку: патрэбныя пакупнікі, гатовыя набываць прадукцыю на выгадных для завода ўмовах.
У вераснёўскім аглядзе праекта «Маніторынг эканомікі Беларусі» запаволенне беларускай прамысловасці звязвалі, у прыватнасці, з абмежаваннямі інвестыцыйнага попыту ў Расіі. Гэта агульная ацэнка па краіне, а не заключэнне пра стан асіповіцкага завода. Аднак яна тлумачыць, чаму пры ацэнцы яго перспектыў важней ведаць аб’ём пацверджаных заказаў, чым пералік вагонаў, якія выпускаюцца.
Асіповіцкі завод аўтаагрэгатаў: аддачы ад праекта чакаюць у 2028 годзе
Яшчэ адным пунктам паездкі стаў Асіповіцкі завод аўтамабільных агрэгатаў. Тут мадэрнізуюць вытворчасць дакладнага алюмініевага ліцця. Завяршыць інвестыцыйны праект разлічваюць да канца 2027 года, выйсці на поўную магутнасць – у 2028-м.
Работы пачаліся да прыезду чыноўнікаў. Яшчэ 29 верасня «ПраймПрэс» са спасылкай на прэс-службу МАЗа паведамляў пра завяршэнне пусканаладачных работ металографічнага комплексу для праверкі якасці адлівак і асваенне каардынатна-вымяральнай машыны. Гэта значыць, гаворка ідзе пра канкрэтнае тэхнічнае абнаўленне, а не толькі пра намеры.
Але доўгатэрміновы праект і выкананне плана сёлетняга года – розныя задачы. На поўную магутнасць абноўленая вытворчасць павінна выйсці ў 2028-м, тады як палепшыць вынікі ад прадпрыемстваў патрабуюць ужо за месяцы 2026-га, што засталіся. Тэрміны праекта не тлумачаць, якія рэзервы ў асіповіцкага завода ёсць цяпер. Пры гэтым з апублікаванага паведамлення нельга ўстанавіць, ці адносіцца ён сам да ліку тых, хто адстае.
Новае абсталяванне можа павысіць якасць і прадукцыйнасць. Але для ацэнкі аддачы патрэбныя кошт праекта, выдаткі на яго фінансаванне, будучыя заказы і тэрмін акупнасці. У паведамленні пра нараду гэтых даных няма.
Што засталося па-за межамі справаздачы пра прамысловасць Магілёўшчыны
Агульнабеларуская статыстыка дае толькі фон: паводле даных Белстата, апублікаваных «Нормативкой», за дзевяць месяцаў прамысловая вытворчасць краіны вырасла на 0,5 працэнта, а апрацоўчая прамысловасць скараціла выпуск на 0,6 працэнта. Гэтыя паказчыкі нельга падставіць замест адсутнага ў паведамленні выніку Магілёўскай вобласці.
Для жыхароў Бабруйска і Асіповічаў істотнейшае іншае:
- ці забяспечаны мясцовыя заводы заказамі;
- ці ўдаецца прадаваць прадукцыю з прыбыткам;
- чым абернецца выкананне планаў для саміх прадпрыемстваў.
Апублікаваная справаздача пра нараду не дае даных, паводле якіх можна было б ацаніць гэтыя перспектывы.
Для ацэнкі становішча прамысловасці Магілёўшчыны патрэбныя не толькі працэнты выпуску, але і даныя пра запасы гатовай прадукцыі, прыбытак, запазычанасць пакупнікоў і загрузку магутнасцяў. Яны дазволілі б адрозніць недахоп заказаў, праблемы з аплатай і вытворчыя абмежаванні.
Пакуль улады патрабуюць ад прамысловасці Магілёўшчыны выканаць абяцанні, даныя пра яе праблемы застаюцца фрагментарнымі. «Белшына» паведамляе пра рост рэалізацыі без фінансавага выніку, у асіповіцкага вагонабудавання захоўваецца залежнасць ад расійскага рынку, а буйная мадэрнізацыя завода аўтаагрэгатаў разлічана яшчэ на некалькі гадоў.
Кожнаму з гэтых прадпрыемстваў патрэбныя свае рашэнні. Патрабаванне выйсці на патрэбны працэнт не замяняе ні заказаў, ні выгадных продажаў.
Фота “Магілёўскія ведамасці”.