Category: Эканоміка

На 23 прадпрыемствах Магілёўшчыны затрымлівалі зарплату, на дзесяці была няпоўная занятасць

Навіна ад

Справаздача магілёўскіх прафсаюзаў павінна была паказаць іх добрую працу, але замест гэтага прадэманстравала жаласны стан эканомікі вобласці.

У Магілёве на пасяджэнні Савета прэзідыума абласнога аб’яднання прафсаюзаў прагучалі статыстычныя даныя, якія чыноўнікі звычайна замоўчваюць.

Дваццаць тры прадпрыемствы вобласці дапускалі парушэнні па зарплаце, а 10 працавалі ў рэжыме няпоўнай занятасці.

Не навіна, што найбольшая колькасць выпадкаў затрымак зарплаты і няпоўнай занятасці была зафіксавана ў арганізацыях АПК, але “асобныя эпізоды” парушэнняў адзначаліся і на прамысловых прадпрыемствах.

Апраўданне затрымак зарплаты – складанае фінансавае становішча або арышт рахункаў. А няпоўная занятасць звязана з:

  • санкцыйнымі абмежаваннямі;
  • скарачэннем заказаў;
  • пошукам новых рынкаў збыту;
  • аптымізацыяй вытворчасці.

Атрымліваецца, што насуперак бадзёрым заявам уладаў санкцыі не ўзмацнілі нашу эканоміку, заказы, нягледзячы на цеснае сяброўства з Расіяй, скараціліся, а славутая афрыканская дуга служыць толькі для таго, каб эканамічная “эліта” пагрэлася на сонейку.

Зрэшты, панікаваць не варта. Бо напрыканцы нарады прафсаюзныя дзеячы асцярожна адзначылі: у шэрагу выпадкаў сітуацыю ўдалося стабілізаваць. Праўда, лічбавага апісання гэтага шэрагу ніхто не даў.

Фота: “Магілёўскія ведамасці”.

«Бабушкіна крынка» прывезла з выставы 25 залатых медалёў

Навіна ад

Магілёўскі холдынг «Бабушкіна крынка» з’ездзіў на расійскую выставу і сабраў там салідны ўраджай узнагарод.

Магілёўскі холдынг «Бабушкіна крынка» прывёз 27 узнагарод з міжнароднай харчовай выставы «Продэкспа-2026», якая прайшла 9-12 лютага ў Маскве. 25 з іх – залатыя медалі.

Прызы дасталіся розным падраздзяленням: у конкурсе «За высокія спажывецкія ўласцівасці» перамагла прадукцыя Магілёўскага і Бабруйскага філіялаў, у конкурсе «Лепшы харчовы прадукт» – Магілёўскага, Бабруйскага, Асіповіцкага, Мсціслаўскага, Быхаўскага і Слаўгарадскага. 

«Продэкспа» лічыцца найбуйнейшай харчовай выставай Расіі. Паводле дадзеных яе арганізатараў, у выставе ўдзельнічалі больш за 2000 кампаній з 37 краін.

Лічба з прэс-рэлізаў, незалежнай праверцы не паддаецца.

Удзел абыходзіцца нятанна: арэнда стэнда з забудовай і спадарожнымі выдаткамі – ад 30 000 да 80 000 беларускіх рублёў.

Улічваючы, што 70% прадукцыі «Бабушкінай крынкі» ідзе на экспарт, перш за ўсё ў Расію, медалі істотнага значэння не маюць. Карысць ад іх хутчэй іміджавая, чым рэальная.

Аднак «Бабушкіна крынка» можа дазволіць сабе любую раскошу: бо малако закупляецца ў беларускіх аграрыяў па нізкай цане.

Фота “Могилевские ведомости”.

На Магілёўшчыне рэалізавалі 25 праектаў, але старыя выдавалі за новыя

Навіна ад

У Магілёве Дзмітрый Круты прызнаўся, што ў рэгіёнах мухлююць з ініцыятывай «Адзін раён – адзін праект».

Расказваючы пра пераможнае шэсце па Магілёўскай вобласці ініцыятывы «Адзін раён – адзін праект», Дзмітрый Круты агучваў ужо парадкам надакучылыя ўсім лічбы пра тое, як мудрая ідэя Лукашэнкі падымае народную гаспадарку і як старыя і маладыя радуюцца рэалізацыі розных праектаў.

Адзінай свежай навіной і, магчыма, нечаканым прызнаннем Крутога стала тое, што ў раёнах «старыя праекты спрабуюць выдаць за новыя, частка аб’ектаў пераходзіла на наступны пяцігадовы цыкл праз затрымкі з будаўнікамі і набыццём абсталявання».

Што да паўднёва-ўсходняга рэгіёна Магілёўскай вобласці, то сем раёнаў удзельнічалі ў падпраграме паводле індывідуальнага ўказа змагара з асвятленнем.

Хоць фармальны тэрмін яе дзеяння завяршыўся ў 2025 годзе, Лукашэнку будзе прапанавана працягнуць падатковыя і іншыя «цыклы» да 2030 года.

А калі абысціся без цыклічнай хлусні, то ўсё проста: прымусам мілым не станеш, і праект не рэалізуеш.

Фота: БелТА.

Няхай і не сямімільнымі крокамі, але Магілёўшчына ідзе ў светлую будучыню

Навіна ад

Час канкрэтных спраў і пустой гаварыльні – у Магілёве ўлады рабілі справаздачу за зробленую працу і будавалі планы на будучыню.

Мінулі тыя баявыя часы, калі «губернатар» Анатоль Ісачанка рубіў з пляча і называў хоць нейкія лічбы, якія сведчылі пра рэальны стан спраў у эканоміцы вобласці, а яго адразу лавілі на слове і патрабавалі тлумачэнняў, якія даводзілася даваць былому галоўнаму эканамісту вобласці Руслану Страхару.

Цяпер выступленні Ісачанкі сталі асцярожнымі, а паказчыкі, агучаныя на ўсю публіку – максімальна абцякальнымі.

На чарговай дваццатай сесіі абласнога савета «дэпутатаў» у пашыраным складзе, якая прайшла ў Магілёве, даклад старшыні аблвыканкама, які хоць і называўся «Аб сацыяльна-эканамічным развіцці Магілёўскай вобласці за 2025 год», канкрэтнасцю не вызначаўся.

Мабыць, адзінай канкрэтнай лічбай была колькасць медалёў магілёўскіх спартсменаў, заваяваных на чэмпіянатах і першынствах свету і Еўропы.

Пра стратныя прадпрыемствы і правальную сельскую гаспадарку кіраўнік Магілёўшчыны амаль не казаў, а сітуацыю чамусьці параўноўваў з 2020 годам.

Калі шчыра, канспект справаздачы Анатоля Міхайлавіча можна змясціць у некалькіх словах: нешта пабудавана, дзесьці адрамантавана і пра кагосьці паклапаціліся.

А светлую будучыню, якая надыйдзе дзесьці ў 2030-м і прынясе вобласці мільён тон малака і 300 тысяч тон мяса, на хлеб, на жаль, не намажаш.

З вялікай ступенню верагоднасці рабіць справаздачу за гэтую светлую будучыню тады ўжо будзе пераемнік Анатоля Ісачанкі. І, паводле лукашэнкаўскай традыцыі, узяткі з яго будуць гладкія. Як і з кіраўніка «дэпутацкага» корпуса Аляксандра Гарошкіна, які, выслухаўшы даклад старшыні аблвыканкама, заўважыў, што ў будучыню мы ідзём, але ж не сямімільнымі крокамі.

Фота афіцыйнага сайта Магілёўскага аблвыканкама.

У Клімавічах «развілі» малы і сярэдні бізнес

Навіна ад

Паступленні ад малога і сярэдняга бізнесу ў клімавіцкі бюджэт выраслі на цэлы працэнт.

У Клімавічах прааналізавалі выкананне дзяржпраграмы «Малое і сярэдняе прадпрымальніцтва» на 2021–2025 гады. Разглядалі ўсю гэтую справу чамусьці на пасяджэнні камісіі па супрацьдзеянні карупцыі.

Камісія высветліла, што на 1 студзеня 2026 года сваю дзейнасць на Клімавіччыне ажыццяўлялі 110 суб’ектаў малога і сярэдняга бізнесу, 412 індывідуальных прадпрымальнікаў. У 2025 годзе было зарэгістравана 18 прадпрыемстваў і 30 ІП.

У мінулым годзе ўдзельная вага паступленняў у даход раёна ад дзейнасці суб’ектаў малога і сярэдняга прадпрымальніцтва склала 7,5 працэнта, гэта на 1 працэнт больш у параўнанні з 2024 годам.

Старшыня райвыканкама Віктар Пугач заявіў, што на строгім кантролі камісіі знаходзяцца пытанні выкарыстання бюджэтных сродкаў, аб’ектаў нерухомасці.

Якім бокам да карупцыі адносяцца прыватнікі, Віктар Мікалаевіч не ўдакладніў.

Тым часам, рост паступленняў у бюджэт роўна на адзін працэнт выклікае сур’ёзныя сумненні. 

Хутчэй за ўсё нічога і не думала расці, а чыноўнікам Клімавіч проста патрабавалася зрабіць выгляд, што дзяржпраграма спрацавала, і камісія была створана не дарма.

Фота раённай газеты.

На Магілёўшчыне дрэнныя фермеры і добрыя ўлады

Навіна ад

Камітэт дзяржаўнага кантролю Магілёўскай вобласці высветліў, чаму праз трыццаць гадоў фермерства на Магілёўшчыне буксуе.

Закону аб сялянскіх гаспадарках у Беларусі ўжо больш за трыццаць гадоў. У 1991 годзе на яго ўскладалі вялікія надзеі. Аднак праз тры дзесяцігоддзі доля фермераў у агульным аб’ёме сельскагаспадарчай вытворчасці па-ранейшаму мізэрная – за 2024 год усяго 2,9 працэнта. 

Чаму фермерства дагэтуль не стала паўнавартаснай галіной і ў чым прычыны, асабліва ў Магілёўскай вобласці, спрабаваў разабрацца КДК рэгіёна.

Сацыялогія нібыта абнадзейвае: амаль 90 працэнтаў жыхароў Магілёўскай вобласці лічаць фермераў працавітымі, практычнымі і ініцыятыўнымі. Ім давяраюць як вытворцам якаснай прадукцыі. Аднак існуе шмат «але».

Фермеры хочуць роўных умоў, а КДК – больш гною

Як лічыць дырэктар абласнога Саюза фермераў Мікалай Шпакаў, асноўныя праблемы сялянскіх гаспадарак застаюцца ранейшымі:

  • мінеральныя ўгнаенні фермерам выдзяляюць па рэшткавым прынцыпе;
  • рэалізаваць ураджай наўпрост складана з-за слабой інфраструктуры;
  • востра не хапае рабочых рук;
  • мясцовыя ўлады не заўсёды ідуць насустрач і слаба ўзаемадзейнічаюць з КФГ.

Прасцей кажучы, спачатку ўсімі пералічанымі дабротамі ўлады спрабуюць забяспечыць свае стратныя калгасы, а фермерам дастаецца тое, што застаецца – нічога.

КДК абвінавачвае фермераў у тым, што яны амаль не займаюцца жывёлагадоўляй, і праз гэта няма арганікі для ўгнаення палёў.

У 2024 годзе фермеры Магілёўскай вобласці ўнеслі ў сем разоў менш арганічных угнаенняў, чым належыць. Мінеральных угнаенняў – на трэць менш, чым буйныя гаспадаркі. Вынік – знясіленне глебаў і нізкая ўраджайнасць: з гектара ў сярэднім збіраюць у 1,6 раза менш прадукцыі, чым у дзяржаўных арганізацыях.

Ключавое слова тут – «належыць». Ды і поспехі дзяржаўных арганізацый з іх масіраванай падтрымкай настолькі сціплыя, што наўрад ці іх можна ставіць у прыклад.

Як выйсце: фермерства – толькі шырма

Камітэт дзяржаўнага кантролю зафіксаваў дзясяткі выпадкаў, калі КФГ фактычна не вялі сельскагаспадарчай дзейнасці, але карысталіся ўсімі прадугледжанымі для фермераў ільготамі. Паводле вынікаў праверкі, чвэрць буйных КФГ атрымліваюць выручку зусім не з палёў, а з пабочнага бізнесу – ад лесанарыхтовак, грузаперавозак, арэнды і нават правядзення карпаратываў.

У Быхаўскім раёне фермерская гаспадарка зарабіла 1,8 мільёна рублёў, аказваючы выключна лесагаспадарчыя паслугі. У іншым выпадку прадпрымальнік закупляў бульбу ў вытворцаў і перапрадаў яе з нацэнкай, удвая большай за дазволеную.

Парушэнні тычацца і падатковай справаздачнасці. У Асіповіцкім раёне кіраўнік КФГ выплачваў заробкі праз падстаўнога ІП, заніжаючы выручку. У Касцюковічах кіраўнік гаспадаркі пяць гадоў запар прадаваў прадукцыю за наяўныя, не адлюстроўваючы здзелкі ў справаздачах – толькі бульбы было рэалізавана на 3 мільёны рублёў. У Івацэвіцкім раёне прадукцыя афармлялася як прыватныя продажы, каб атрымаць з бюджэту надбаўкі – 27 тысяч рублёў. У некаторых выпадках узбуджаныя крымінальныя справы.

Ключавыя ініцыятывы КДК – зноў адміністрацыйныя

Камітэт дзяржаўнага кантролю прапанаваў «аздаравіць» фермерскі сектар. Сярод ключавых ініцыятыў:

  • абнаўленне закона аб сялянскіх гаспадарках з магчымасцю ліквідацыі непрацуючых КФГ;
  • перагляд падатковых ільгот: прымяняць іх толькі да выручкі ад сельскагаспадарчай вытворчасці;
  • кантроль за дзяржаўнай падтрымкай і новыя механізмы яе прадастаўлення;
  • стымулы для жывёлагадоўлі і прыярытэтных напрамкаў;
  • ўцягванне буйных КФГ у рэалізацыю сацыяльных праектаў;
  • жорсткае захаванне патрабаванняў па захаванні ўрадлівасці зямель.

Лукашэнка ўжо падтрымаў гэтыя прапановы. Урад і аблвыканкамы атрымалі даручэнне ліквідаваць выяўленыя праблемы. Лічыцца, што справа зрушылася з месца.

Гэтым граблям ужо трыццаць гадоў

Меры, якія выглядаюць разумнымі – гэта тыя самыя граблі, на якія Беларусь наступае ўжо трыццаць гадоў. Наўрад ці яны прывядуць да кардынальных зменаў.

Фермерства як форма прыватнага прадпрымальніцтва патрабуе рынкавай логікі, мінімальнага дзяржаўнага ўмяшання і свабоды распараджацца вынікамі сваёй працы.

Сялянства – усё ж разнавіднасць капіталізму, і яно не можа развівацца ў краіне з планавай, сацыялістычнай эканомікай.

І пакуль улады будуць адміністрыраваць дзейнасць фермераў, тыя будуць займацца чым заўгодна – ад перавозак да арэнды, ад гандлю лесам да арганізацыі карпаратываў, але не фермерствам як такім.

Фота: “Беларусь сегодня”.

Магілёў паставіў тысячу ліфтоў у Расію, а яны аказаліся бракаванымі

Навіна ад

Прынамсі частка з гэтай партыі ліфтоў была пастаўлена на акупаваныя тэрыторыі Украіны. Зараз пачаліся вяртанні пад’ёмнікаў заводу-вытворцы з-за брака.

У магілёўскага “Ліфтмаша” наспяваюць чарговыя праблемы. Крыніцы mogilev.media паведамляюць, што партыя з тысячы ліфтоў, пастаўленых у Расію і ў тым ліку на акупаваныя украінскія тэрыторыі, аказалася бракаванай і цяпер прадпрыемства чакаюць суды і непрыемныя эканамічныя наступствы.

“Магілёўліфтмаш” і “ДНР”

Супрацоўніцтва магілёўскага ліфтавага гіганта з калабаранцкай адміністрацыяй акупаваных тэрыторый фіксуецца пачынаючы з 2023 года. Сяргей Чарткоў, які зараз з’яўляецца старшынёй Магілёўскага гарвыканкама, а ў той час працаваў генеральным дырэктарам “Магілёўліфтмаша”, у жніўні 2023 года падпісаў пагадненне аб супрацоўніцтве з кіраўніцтвам так званай ДНР. Яго мэтай была як лакалізацыя зборкі ліфтоў на тэрыторыі ДНР так і прамыя пастаўкі абсталявання.

Вынікам стала пастаўка ліфтоў магілёўскага завода на акупаваныя тэрыторыі і канкрэтна ў Марыупаль. Так, ужо да канца 2023 года ў ДНР чакалі пастаўку з 150 магілёўскіх ліфтоў. Справа, відаць, прайшла паспяхова і мела далейшы працяг, бо ўжо восенню 2025 года  пад’ёмнікі “Магілёўліфтмаша” ўстанаўліваліся на вуліцы 50 год СССР і праспекце Будаўнікоў – паведамляе мясцовы рэсурс MRPL.NEWS. 

Штопраўда, на акупаваных тэрыторыях магілёўскі вытворца сустракаецца з жорсткай канкурэнцыяй. Так, марыупальскі мікрараён “Ленінградскі квартал”, з якога мясцовыя ўлады робяць вітрыну “пацёмкінскага” аднаўлення горада, забяспечваецца кітайскімі ліфтамі. А таксама пастаўку і мантаж ліфтавага абсталявання ў ДНР і канкрэтна ў Марыупаль ажыццяўляе “Шчэрбінскі ліфтабудаўнічы завод”.

Тысяча бракаваных ліфтоў – ужо ідуць вяртанні

Такім чынам, праблемны магілёўскі гігант сутыкаецца з сур’ёзнай канкурэнцыяй нават у такой рызыкоўнай зоне, як нестабільная тэрыторыя анексаваных земляў. Гэтая канкурэнцыя ўжо прывяла да першага гучнага правала “Магілёўліфтмаша” за ўсю яго гісторыю, калі гендырэктар прадпрыемства Руслан Страхар атрымаў па выніках 2025 года вымову за правал з экспартам прадукцыі.

А цяпер на прадпрыемства абрынуўся яшчэ і новы ўдар – партыя з тысячы ліфтоў, пастаўленая ў Расію – як паведамляюць крыніцы mogilev.media – аказалася бракаванай. Завод ужо атрымлівае назад няякасную прадукцыю і прэтэнзіі з боку партнёраў, што вядзе як да эканамічных, так і іміджавых страт.

 

Калі вас цікавіць, што адбываецца з лідарам магілёўскага машынабудавання, чытайце наш ранейшы агляд:

Як складваецца сітуацыя на “Магілёўліфтмашы” – наш вялікі разбор

На Магілёўшчыне значна патаннела бульба

Навіна ад

У Магілёўскай вобласці бульба патанела на 22% з пачатку 2025 года. 

Магілёўскі паказчык абніжэння цаны на бульбу самы вялікі ва ўсёй Беларусі, дзе ў сярэднім гэты карняплод патанеў на 0,47%, вынікае з даных Нацыянальнага статыстычнага камітэта, якія прыводзіць выданне “Позірк”.

У іншых рэгіёнах сітуацыя крыху іншая. За 11 месцаў 2025 года бульба таксама стала каштаваць таней у Гомельскай вобласці на 9,68% і ў Гарадзенскай – на 1,99%. У той жа час у Берасцейскай цана на яе павялічылася на 2,24%, Мінскай – на 2,79%, Віцебскай – на 4,59%, у Мінску – на 15,80%.

Фотаздымак з адкрытых крыніц

Магілёўшчына наперадзе па росце цэн на нехарчовыя тавары

Навіна ад

У Магілёўскай вобласці за 11 месяцаў 2025 года рост цэн на нехарчовыя тавары быў самы большы ў краіне.

Нехарчовыя тавары на Магілёўшчыне сталі даражэйшымі на 4,09% пры сярэднім паказчыку па Беларусі 2,79%. У сваю чаргу, Гарадзенская вобласць апынулася наперадзе ўсёй краіны па росце за 11 месяцаў 2025 года цэн на прадукты харчавання, а Мінская – па росце цэн на паслугі. Пра гэта сведчыць праведзены выданнем “Позірк“ аналіз звестак Белстата аб дынаміцы цэн у рэгіёнах і сталіцы.

Цэны на харчовыя тавары (у гэтую групу ўключаюцца таксама безалкагольныя і алкагольныя напоі, а таксама тытунёвыя вырабы) у Гарадзенскай вобласці павялічыліся на 9,40% пры іх росце ў сярэднім па краіне на 8,54%.

Менш за ўсё прадукты харчавання падаражэлі ў Мінску – на 8,35% і Магілёўскай вобласці – на 8,53%.

Фотаздымак: dosug.md

На Магілёўшчыне пракуратура спрабуе спагнаць 6,9 млн рублёў запазычанасцяў

Навіна ад

Спагнаць 6,9 млн рублёў пратэрмінаванай знешняй дэбіторскай запазычанасці праз пяць іскаў у суд спрабуе пракуратура Магілёўскай вобласці. Як высветлілася, заключаючы дамовы з замежнымі контрагентамі, магілёўскія прадпрыемствы дзейнічалі сабе ў шкоду.

Па выніках праверкі выканання заканадаўства ў сферы знешнеэканамічнай дзейнасці, якую правяла пракуратура Магілёўшчыны у 2025 годзе, быў выяўлены шэраг парушэнняў. Так, пракуроры зафіксавалі тры факты скажэння статыстычнай справаздачнасці арганізацыямі Магілёва і Шклоўскага раёна. За гэта работнікі, якія дапусцілі такое скажэнне, прыцягнуты да адміністрацыйнай адказнасці. Прычым адзін з прыцягнутых здзейсніў аналагічнае правапарушэнне паўторна на працягу года.

“Устаноўлены факты заключэння дагавораў на ўмовах, якія не адпавядаюць эканамічным інтарэсам суб’ектаў гаспадарання, а таксама выпадкі адгрузкі прадукцыі пры наяўнасці з контрагентам пратэрмінаванай знешняй дэбіторскай запазычанасці” – гаворыцца ў паведамленні пракуратуры.

За дрэнны нагляд за знешнеэканамічнай дзейнасцю пракуратура аб’явіла афіцыйныя папярэджанні прадстаўнікам дзяржавы ў адным з буйных прадпрыемстваў Магілёва.

Усяго ж у 2025 годзе па выніках праверак у гэтай сферы ў адрас кіраўнікоў правяраемых арганізацый пракуратура вынесла сем прадстаўленняў, пяць прадпісанняў і чатыры пастановы, абвясціла тры афіцыйныя папярэджанні. Па патрабаванні пракурораў восем асоб прыцягнутыя да дысцыплінарнай адказнасці, тры – да адміністрацыйнай.

Таксама пры дапамозе магілёўскіх пракурораў у 2025 годзе ў трох арганізацыях вобласці ўдалося пагасіць пратэрмінаваную знешнюю дэбіторскую запазычанасць на звыш 208 тыс. рублёў.

Фотаздымак: пракуратура Магілёўскай вобласці