Памёр Сяргей Касцян – старшыня Беларускага славянскага камітэта, былы дэпутат, чалавек, якога ў Беларусі ведалі перш за ўсё па формуле «мы адзін народ». Яму было 85 гадоў.
Нарадзіўся Касцян 15 студзеня 1941 года ў вёсцы Усохі Клічаўскага раёна – у адным з самых глухіх і малалюдных раёнаў Магілёўшчыны.
Што менавіта ён прапаведаваў, лепш за ўсё відаць з яго ўласнага інтэрв’ю, якое ў сакавіку 2020 года перадрукавала «Русская народная линия». Там Касцян выклаў сваю праграму без хітрыкаў:
- мэтай славянскага камітэта ён называў не адзінства славян увогуле, а саюз руска-ўсходніх славян – Расіі, Беларусі і Украіны;
- асобнага беларускага народа ў гэтай схеме не было – паводле яго слоў, «мы все русы, русичи»;
- тым, хто казаў пра літвінскі або балцкі корань беларусаў, ён прапаноўваў спачатку прад’явіць яму жывога літвіна;
- суседзям, якія пыталіся, што будзе з імі, адказваў, што жыць яны будуць паводле агульных законаў.
Маргіналам Касцян пры гэтым не быў. Яго камітэт, паводле ўласных падлікаў, набраў больш за пяць тысяч членаў, меў абласныя і раённыя арганізацыі, а свае пастановы адпраўляў у міністэрствы і ў адміністрацыю Лукашэнкі – і, як сцвярджаў сам Касцян, пасля гэтых папер наверсе збіралі нарады.
У палаце “прадстаўнікоў” ён ствараў дэпутацкую групу «Анты-НАТА», а ў 2006 годзе трапіў у спіс чыноўнікаў, якім Еўрасаюз закрыў уезд.
І тым жа самым дзяржавай, дзе ён тлумачыў, што беларусаў няма, у 2002 годзе яму была даверана беларуская літаратура.
Міністэрства інфармацыі стварыла рэдакцыйна-выдавецкую ўстанову «Літаратура і Мастацтва», куды ўвайшлі газета «ЛіМ», «Полымя», «Маладосць», «Бярозка», «Вожык», «Неман». Першым дырэктарам прызначылі Касцяна.
Ён памёр, так і не ўбачыўшы свайго саюза руска-ўсходніх славян. Але выснова з яго біяграфіі іншая: ідэя, што беларусаў не існуе, была ў Беларусі не поглядам, а пасадай.
Фота з адкрытых крыніц.