Праз пяць дзён пасля таго, як на спадарожнікавых здымках каля вёскі Ходасы выявіліся маштабныя земляныя работы, тое, што адбываецца на мсціслаўскай пляцоўцы, патлумачыў дырэктар Беларускай арганізацыі па абыходжанні з радыеактыўнымі адходамі Міхаіл Кісель. Зрабіў ён гэта 23 жніўня у эфіры дзяржаўнага тэлеканала СТБ.
Паводле яго версіі, пляцоўка пад Мсціславам з самага пачатку адрознівалася слабымі грунтамі: у дождж туды не маглі праехаць нават паўнапрывадныя грузавікі. Таму цяпер там працуюць мясцовыя прадпрыемствы – вядуць меліярацыю. Палявыя работы, прызнае кіраўнік БелРАА, вяліся, але гэта «не той аб’ём, які спрабуюць паказаць людзям».
Даследчыя работы на мсціслаўскай і хойніцкай пляцоўках, паводле яго слоў, завяршыліся ў ліпені, у Астравецкім раёне працягваюцца. Усе тры варыянты, сцвярджае Кісель, на цяперашнім этапе раўназначныя, а крытэрыі выбару ўключаюць не толькі інжынерную бяспеку на стагоддзі наперад, але і сацыяльную прымальнасць, гэта значыць меркаванне насельніцтва і наяўнасць працоўных рэсурсаў.
Такім чынам, сам факт работ на мсціслаўскай пляцоўцы дзяржаўнае прадпрыемства не адмаўляе.
Разыходжанне толькі ў іх тлумачэнні: спадарожнікавыя здымкі паказваюць расчышчаную расліннасць, засыпаную частку лагчыны ручая і зменены рэльеф на ўчастку каля 3,4 квадратнага кіламетра, БелРАА называе гэта меліярацыяй і падрыхтоўкай пад’ездаў. Праверыць, дзе заканчваецца адно і пачынаецца другое, па здымках немагчыма – для гэтага патрэбныя дакументы на земляныя работы і дамовы з тымі самымі мясцовымі прадпрыемствамі.
Істотна іншае: прыярытэтная пляцоўка фармальна не выбрана. Справаздача аб ацэнцы ўздзеяння на навакольнае асяроддзе толькі выносіцца на абмеркаванне, аналітычныя матэрыялы павінны пайсці ва ўрадавую камісію ў першым квартале 2027 года, і толькі пасля яе рашэння пачнецца архітэктурнае праектаванне. Пры гэтым меліярацыйныя работы на адной з трох раўназначных пляцовак ужо ідуць – а на дзвюх іншых, паводле даных даследавання здымкаў, нічога параўнальнага не адбываецца.
Тэрміны пры гэтым жорсткія: паводле стратэгіі пункт пахавання павінен быць пабудаваны да канца 2030 года, а першыя кантэйнеры з БелАЭС ён павінен прыняць да 2031-га. Абмеркаванне справаздачы аб ацэнцы ўздзеяння ў Мсціславе прызначана на 26 жніўня і пройдзе ў будынку райвыканкама; у Астраўцы такое абмеркаванне прайшло 20 жніўня, у Хойніках намечана на 10 верасня.
Паказальная і розніца ва ўзроўнях адказу. Калі журналісты патэлефанавалі ў сельсавет у Ходасах і спыталі, што будуюць побач з вёскай, там кінулі слухаўку. Тлумачэнне з’явілася праз пяць дзён – у рэспубліканскім эфіры, за тры дні да абмеркаванняў, на якія жыхарам Мсціслаўскага раёна давядзецца прыйсці з тымі ж пытаннямі.
Фота «Флагшток».