Выбары 2020

Дзень у гісторыі: 9 жніўня. Пачатак беларускай рэвалюцыі 2020 года. Нарадзіліся Геніюш і Запруднік. Дзень памяці Суціна, Мележа

1910 год. Нарадзілася Ларыса Геніюш.

Паэтка, празаік, грамадскі дзеяч.

Друкавацца пачала ў 1939 годзе ў беларускіх эмігранцкіх перыядычных выданнях. Жыла ў Заходняй Бларусі, якая была пад уладай Польшчы.

Выехала з сям’ёю ў Прагу ў 1937 годзе. Наладзіла сувязі з беларускай эміграцыяй, удзельнічала ў рабоце ўраду Беларускай Народнай Рэспублікі на эміграцыі. У сакавіку 1943-га стала Генеральным сакратаром ураду і займалася захаваннем і ўпарадкаваннем архіва БНР.

5 сакавіка 1948 году чэхаславацкімі ўладамі была арыштавана, а 12 жніўня разам з мужам перададзеная савецкім уладам.

Утрымліваліся ў савецкіх турмах Вены і Львова, з канца 1948 году ў турме ў Мінску, дзе Ларысу Геніюш дапытваў міністр Дзяржбяспекі БССР Лаўрэнцій Цанава, які беспаспяхова патрабаваў ад яе перадаць архівы БНР.

Па вызваленні прынцыпова адмаўлялася прымаць савецкае грамадзянства, засталася грамадзянкай Чэхаславакіі. Дом Геніюшаў у Зэльве стаў прыцягальным асяродкам для творчай моладзі Беларусі. Нягледзячы на нагляд КДБ, частымі гасцямі ў Зэльве бывалі паэты і пісьменнікі, мастакі, навукоўцы.

1926 год. Нарадзіўся Янка Запруднік (Сяргей Вільчыцкі).

Дзеяч беларускага руху, гісторык, журналіст, палітолаг.

Дзеяч беларускай дыяспары ў Германіі, Згуртавання беларусаў у Вялікай Брытаніі. Працаваў у беларускай секцыі радыёстанцыі «Вызваленне» у Мюнхене, Нью-Ёрку. Прафесар Калумбійскага ўніверсітэта. Удзельнік працы Рады БНР. Даследаваў гісторыю Беларусі.

1938 год. Нарадзіўся Валерый Аношка.

Географ, глебазнаўца, доктар геаграфічных навук, прафесар.

Адзін з заснавальнікаў меліяратыўна-інжынернай геаграфіі, распрацаваў канцэпцыю і склаў карту тэхнагеннай парушанасці прыродных комплексаў Беларусі.

Валерый Аношка

1943 год. Памёр Хаім Суцін.

Французскі мастак-экспрэсіяніст беларускага паходжання, адзін з найбольш славутых майстроў нацюрморту.

Яго творам, напісаным пераважна паміж 1920–1929 гадамі, уласцівыя глыбока індывідуальныя бачанне свету і тэхніка. Характэрныя наўмысныя скажэнні, ахвяраванне кампазіцыяй і вымалёўкай дэталяў дзеля раскрыцця ўнутранай сутнасці прадметаў і з’яваў. Карыстаўся інтэнсіўнай, часта падкрэслена пачварнай каляровай палітрай.

На малой радзіме, у Смілавічах у 2008 годзе пры садзейнічанні ЮНЕСКА створана музейная экспазіцыя «Прастора Хаіма Суціна».

Хаім Суцін

1976 год. Памёр Іван Мележ.

Народны пісьменнік Беларусі.

Аўтар культавых твораў «Людзі на балоце» і «Подых навальніцы».

Творы Мележа вызначаліся вернасцю пісьменніка жыццёвай праўдзе, глыбокім псіхалагічным аналізам чалавечых учынкаў, вастрынёй сацыяльнага і духоўнага бачання рэчаіснасці.

2020 года. Адбыліся прэзідэнцкія выбары ў Беларусі.

9 жніўня 2020 года ў Беларусі адбыліся прэзідэнцкія выбары, афіцыйныя вынікі якіх выклікалі масавыя пратэсты па ўсёй краіне. Цэнтрвыбаркам абвясціў пра перамогу Аляксандра Лукашэнкі, тады як незалежнае назіранне зафіксавала перавагу Святланы Ціханоўскай больш чым у два разы. Гэта прывяло да масавых пратэстаў супраць фальсіфікацыі вынікаў. Супраць пратэстоўцаў сілавікі ўжылі нечуваны раней гвалт. Толькі за 9-10 жніўня было затрымана больш за 5000 чалавек, з’явіліся першыя ахвяры.

Пратэсты перараслі ў найбуйнейшы грамадскі рух у найноўшай гісторыі Беларусі. Адказам уладаў сталі маштабныя палітычныя рэпрэсіі, ліквідацыя незалежных СМІ і грамадскіх арганізацый, тысячы крымінальных і дзясяткі тысяч адміністрацыйных пераследаў і эміграцыя каля паловы мільёна чалавек з краіны. Беларусь застаецца ў сітуацыі ўнутранага крызіса дагэтуль. Аналізуючы падзеі ў Беларусі 2020 годзе, гісторык, прафесар Павел Церашковіч назваў іх: Першая беларуская рэвалюцыя.

Пра падзеі вечара 9 жніўня 2020 года вялікі матэрыял апублікаваў на сваім Youtube-канале рэсурс 6tv.by.

← Усе навіны Магілёва