У Шклоўскую калонію змясцілі беларуса-найміта, што ваяваў супраць Украіны

Вызвалены ў межах абмену з украінскага палону беларускі грамадзянін Максім Зязюльчык асуджаны ў Беларусі за найміцтва.

Як піша праваабарончая арганізацыя dissidentby, Украіна ў межах абмену ў 2024 годзе перадала Расіі грамадзяніна Беларусі Максіма Зязюльчыка, які ваяваў на баку РФ у складзе прыватнай вайсковай кампаніі «Рэдут». У палоне ён знаходзіўся з верасня 2022 года. Раней ва Украіне Зязюльчыка асудзілі як найміта да 10 гадоў пазбаўлення волі. 

У спіс для абмену з Расіяй палоннымі Максім Зязюльчык трапіў яшчэ вясной 2023-га. Зянон Пазняк прапаноўваў абмяняць яго на беларускіх палітвязняў. “Мне вельмі прыемна, што мяне не пакінулі на варагуючай тэрыторыі” – сказаў Зязюльчык пасля перадачы расіянам.

Пасля вяртання з палону і пры перасячэнні мяжы Беларусі ўвосень 2024 года Зязюльчыка затрымалі. У Беларусі ён быў асуджаны паводле арт. 356 (здрада дзяржаве) і 133 (найміцтва) Крымінальнага кодэксу. Судовы працэс праходзіў у закрытым рэжыме, а сама крымінальная справа засакрэчаная. Правааабронцам вядома, што прысуд склаў не менш за 10 гадоў пазбаўлення волі. Яго накіравалі адбываць пакаранне ў папраўчую калоні №17 у Шклоў.

Максім Зязюльчык – ураджэнец Рудзенска, што ў Пухавіцкім раёне Мінскай вобласці. На пачатак поўнамаштабнай вайны РФ супраць Украіны ён служыў у Беларусі ў войску па кантракце. Пра ЧВК «Рэдут» даведаўся ад камандзіра сваёй часткі і ў ліпені 2022 года паехаў у Тамбоў, дзе завербаваўся. Пасля трохдзённай падрыхтоўкі яго накіравалі ва Украіну. 19 верасня 2022 года Зезюльчык атрымаў раненне ў нагу і трапіў у палон. Украінскі бок заяўляў, што ён можа быць агентам КДБ.

Расійскі рух «Ветэраны Расіі» звярнуўся да беларускага дыктатара з просьбай аб памілаванні Зязюльчыка, называючы яго «добраахвотнікам СВА» і падкрэсліваючы, што ён нібыта выконваў абавязкі інструктара па медыцынскай падрыхтоўцы і быў узнагароджаны расійскім медалём «За адвагу». Амбасада РФ у Беларусі заявіла, што магчымасці “абароны” абмежаваныя яго грамадзянствам РБ, але яно будзе дамагацца зняцця абвінавачання па артыкуле «найміцтва».

Фотаздымак: Тэлеграм-канал СБУ

Былы палітвязень Шклоўскай калоніі: гэта былі катаванні ва ўсіх сэнсах

Умовы, у якіх знаходзяцца палітвязні, гэта катаванні ва ўсіх сэнсах, сцвярджае праваабаронца, былы зняволены Шклоўскай калоніі №17 Уладзімір Лабковіч.

“Умовы былі надзвычай цяжкія. Напрыклад, у калоніі №17 мне адразу начальнік гэтай установы сказаў: ты ж ведаеш, што твае сябры на волі робяць з цябе сакральную ахвяру. Мы ім, канешне, дапаможам у гэтым ва ўсім. Формула простая – мы проста пеленгуем інтэрнэт, адна ўзгадка (пра цябе – заўв. mogilev.media) ў прэсе, незалежна дзе, і ты адразу едзеш у ШЫЗА. Узгадак было шмат, ШЫЗА таксама хапала” – распавёў Лабковіч на прэс-канферэнцыі былых палітвязняў у Вільні.

Асаблівыя пакуты ў ШЫЗА ў яго выклікала знаходжанне ў камеры-адзіночцы. 

“Гэта адзіночкі, гэта надзвычай халоднае памяшканне. У кожнага розны ўзровень сацыяльнай моцы. Для мяне асабліва цяжка было ў адзіночках, калі ты там адзін тыдзень, два, тры, чатыры, пяць, і іх было шмат. І сутак было шмат бесперапынна. Тады сапраўды становіцца цяжка” – ўзгадвае праваабаронца, падкрэсліваючы, што катаванні камерамі-адзіночкамі “вельмі-вельмі цяжкія”.

“Ёсць шмат момантаў, пра якія я не гатовы ўзгадваць, калі сапраўды былі і фізічны ўздзеянні, а маральныя і псіхалагічныя былі кожны раз” – кажа Уладзімір Лабковіч.

Уладзімір Лабковіч – юрыст Праваабарончага цэнтру “Вясна”, каардынатар кампаніі “Праваабаронцы за свабодныя выбары”. Уладзімір быў затрыманы разам з жонкай Нінай Лабковіч 14 ліпеня 2021 г. пасля вобшуку ў іх кватэры па так званай “справе Вясны”. Па некалькіх артыкулах Крымінальнага кодэксу яму прысудзілі сем гадоў калоніі ўзмоцненага рэжыму. 

13 снежня 2025 г. Уладзімір Лабковіч разам з іншымі палітвязнямі быў выдвараны з Беларусі ва Украіну, а затым пераехаў у Літву.

Скрыншот: YouTube-канал Святланы Ціханоўскай

Магілёў на «БелЭкспа»: у трэндзе – “Трафімава крыніца”

Магілёўшчына згуляла “джокерам” на выставе “БелЭкспа” – выставіла “Трафімаву крыніцу”, нібыта звязаную з дзедам Лукашэнкі.

Шмат цікавых экспанатаў можна было пабачыць на выставе ў міжнародным выставачным цэнтры «БелЭкспа».

Магілёўшчына актыўна ўдзельнічала ў мерапрыемстве і дамаглася “глыбокага пагружэння ў багатую спадчыну, жывыя рамёствы і самабытную атмасферу народных традыцый”.

Сярод галоўных напрамкаў пагружэння – гістарычныя помнікі, што распавядаюць пра слаўнае мінулае рэгіёна.

Мабыць, галоўным экспанатам стаў макет, так званай, “Трафімавай крыніцы”.

Легенду пра дзеда Лукашэнкі, які, прадчуваючы з’яўленне геніяльнага ўнука, добраўпарадкаваў крыніцу, стварылі прапагандысты, выдаліўшы з біяграфіі шклоўскага самародка усе падазроныя факты і дадаўшы новыя. 

А вось стваральнікі макета забяспечылі яго дваістасным надпісам надпісам: “П’еш ваду – памятай пра крыніцу”.

Што яна павінна азначаць – нецяжка здагадацца. Маўляў, не забывай, да чаго дакранаешся.

Але трактаваць гэты заклік можна і словамі Алёнушкі, якая папярэджвае Іванушку пра тое, што той можа стаць казляняткам. І народная мудрасць пра калодзеж, у які плюнуць нельга, але вельмі хочацца, таксама дарэчы.

Фота: “Магілёскія ведамасці”

Прадаецца маёмасць Шклоўскай ПМК-2, што пагразла ў даўгах

Маёмасць Шклоўскай ПМК-2, якая знаходзіцца ў санацыі, спрабуюць прадаць з аўкцыёна.

Арыштаваныя транспартныя сродкі, большасць з якіх нагадвае аўтахлам, спрабуе рэалізаваць Шклоўская ПМК-2. Сярод выстаўленых на пляцоўцы “БелЮрЗабеспячэнне” лотаў – аўтобусы, легкавыя аўтамабілі, будаўнічая аўтатэхніка. Па многіх машынах ужо праходзіді аўкцыёны, але яны не адбываліся, бо жадаючых прыняць у іх удзел не было.

Як піша тэлеграм-канал Orsha.eu, Шклоўская ПМК-2 – прадпрыемства, якое ў 2017 годзе было прызнана банкрутам. І толькі ў 2022 годзе выйшла на бясстратную працу, стабілізаваўшы працу ў рэжыме санацыі. Для выратавання прадпрыемства прыйшлося значна паменшыць транспартныя выдаткі, павялічыўшы аб’ём будаўніча-мантажных работ. Але праблемы з дэбіторскай запазычанасцю застаюцца нявырашанымі дагэтуль.

Фотаздымак: e-auction.by

У палітвязня шклоўскай калоніі з’явіўся сімвалічны хросны з Германіі

Дэпутат нямецкага парламента ад Сацыял-дэмакратычнай партыі Парса Марві стаў “хросным” палітвязня Аляксандра Шабаліна, які знаходзіцца ў шклоўскай калоніі №17.

“Аляксандр Шабалін знаходзіцца ў турме, бо ён мужна адстойваў дэмакратыю ў Беларусі. Ён працаваў у перадвыбарчым штабе Святланы Ціханоўскай і збіраў подпісы, за што быў арыштаваны і асуджаны да шасці гадоў пазбаўлення волі нібыта за “арганізацыю масавых беспарадкаў” і “захоп будынкаў”.
Аляксандр – бацька чацвярых дзяцей, якім цяпер даводзіцца спраўляцца без яго. Падтрымліваючы Аляксандра, я хачу паказаць, што ён не застаўся адзін. Яго мужнасць заслугоўвае прызнання, а яго турэмнае зняволенне несправядлівае. 

Мы не мусім адводзіць позірк, калі людзей караюць за іх прыхільнасць свабодзе і дэмакратыі. Я заклікаю да неадкладнага вызвалення ўсіх палітвязняў у Беларусі, асабліва Аляксандра Шабаліна, і заклікаю міжнародную супольнасць не кідаць яго і ягоную сям’ю” – патлумачыў нямецкі дэпутат сваё далучэнне да акцыі #WeStandBYyou ў якасці сімвалічнага хроснага палітвязня.

Да свайго зняволення Аляксандр Шабалін працаваў таксістам і падтрымліваў кандыдата ў прэзідэнты Святлану Ціханоўскую ў Гомелі вясной 2020 года ў складзе яе ініцыятыўнай групы. Пасля, 7 чэрвеня 2020 года, ён быў арыштаваны, абвінавачаны ў “арганізацыі масавых беспарадкаў” і “захопе будынкаў”.

4 траўня 2021 суд Чыгуначнага раёну Гомеля асудзіў палітвязня на шэсць гадоў калоніі ўзмоцненага рэжыму.

Фотаздымак: ПЦ “Вясна”

У Шклоўскім раёне асфальт у лужы ўжо не кідаюць

Чыноўнікі Шклоўшчыны сур’ёзна ўзяліся за дарогі. У вобласці многае плануюць выканаць і нават перавыканаць.

Сёлета ў Шклоўскім раёне абноўлена 40 тысяч квадратных метраў дарожнага пакрыцця. Трыццаць працэнтаў з іх адрамантаваныя ў “гравійным выкананні”. 

У планах мясцовых уладаў – удвая павялічыць гэты аб’ём у наступным годзе.

Намеснік старшыні райвыканкама Максім Лісоўскі сцвярджае, што:

  • рамонт не праводзіцца па традыцыйнай для беларускіх дарожнікаў тэхналогіі «асфальт у лужу»;
  • у наступным годзе ў раёне адрамантуюць у два разы больш дарог.

Дарэчы, выраз «павялічыць у разы» ўсё часцей гучыць ад магілёўскіх чыноўнікаў. 

На нарадзе ў Мсціславе, якую праводзіў кіраўнік лукашэнкаўскай адміністрацыі Дзмітрый Круты, заявілі пра планы на трэць павялічыць надоі і заваліць Магілёўшчыну мясам. Што праўда, не заўтра, а да 2030 года.

У казкі пра добрыя дарогі і велізарныя надоі вельмі хочацца верыць. Шкада толькі, што планы чыноўнікаў Магілёўскай вобласці найчасцей не спраўджваюцца – і тады пачынаюцца апраўданні ў стылі «гранаты не той сістэмы».

Фота: скрыншот рэпартажу ТРК «Магілёў».

На Шклоўшчыне аднавілі знішчаны камуністамі праваслаўны храм

У закрытым у 60-я гады ХХ стагоддзя храме ў вёсцы Вялікія Слаўні зноў пачалося царкоўнае жыццё.

Адабраўшы храм у вернікаў, камуністы перарабілі яго пад клуб, а потым так “нагаспадарылі” там, што і клуб прыйшлося зачыніць, а памяшканні сталі непрыдатнымі да знаходжання ў іх, а сам будынак аказаўся ў аварыйным стане. Пра гэта піша church.by.

І такая сітуацыя з царквой у вёсцы Вялікія Слаўні заставалася доўгія гады, але мясцовыя жыхары не здаваліся. У 2005 годзе будынак удалося вярнуць царкве, і людзі пачалі яго аднаўляць. Гэта заняло вялікі адрэзак часу, і толькі 21 лістапада 2025 года Храм Успення Божай Маці афіцыйна адкрылі і асвяцілі. А вернікі, якія прымалі актыўны ўдзел у яго аднаўленні, атрымалі спецыяльныя граматы з гэтай нагоды.

На адкрыццё адроджанай царквы прыязджаў архіепіскап Магілёўскі і Мсціслаўскі Сафроній.

Фотаздымак: church.by

На Шклоўшчыне дырэктар сельгаспрадпрыемства браў хабар за выплату заробку

Тры гады зняволення з адтэрміноўкай на два гады атрымаў былы дырэктар сельгаспрадпрыемства, які браў хабар ад будаўнікоў за сваёчасовую аплату іх працы.

Як высветліў Шклоўскі суд, будаўнічая брыгада летам гэтага года фарбавала малочна-таварныя комплексы на гэтым сельгаспрадпрыемстве. Па ўсім відаць, што атрымаць сумленна заробленыя грошы на Шклоўшчыне не так проста, раз людзі гатовыя за гэта нават даваць хабар. Таму яны дамовіліся з дырэктарам на тое, што ён будзе своечасова выплочваць заробак па дамове аб аказанні паслуг, і за гэта сам атрымае грошы. Грошы ад будаўнікоў ён атрымаў двойчы – ў чэрвені 1000 рублёў і ў жніўні 2000 рублёў.

У рэшце рэшт звесткі аб хабарніку дайшлі да праваахоўных органаў, а потым і да суда. Гэты суд прызнаў былога ўжо дырэктара вінаватым у атрыманні хабару. Абвінавачаны сваёй віны не ўкрываў, прызнаўся ў злачынстве і аддаў усе незаконна атрыманыя грошы дзяржаве.

У выніку суд у Шклове прысудзіў яму тры гады калоніі са штрафам у 12 600 рублёў і пяцігадовай забаронай займаць кіруючыя пасады. Пазбаўленне волі па прысудзе адтэрмінавана на два гады. Вырак пакуль не ўступіў у законную сілу.

Фотаздымак з адкрытых крыніц

Палітзняволены філосаф Мацкевіч: Шклоўская калонія была найбольшай пакутай

Філосаф Уладзімір Мацкевіч большую частку свайго зняволення правёў у калоніі ў Шклове і турме ў Магілёве, дзе спазнаў катаванні і здзекі.

Гісторыя катаванняў у калоніі

Праз 14 месяцаў пасля затрымання з палітычных прычын у жніўні 2021 года філосафа Уладзіміра Мацкевіча перавялі з мінскага СІЗА спачатку ў Магілёў, а потым у шклоўскую калонію №17. Ён прызнаецца Праваабарончаму цэнтру “Вясна”: больш за ўсё хацеў выбрацца з камеры і «пабачыць неба», але не ўяўляў, што чакае яго ў лагеры.

Першае «парушэнне» Мацкевіч атрымаў праз дзесяць хвілін пасля прыезду за тое, што не павітаўся з начальнікам. Далей былі чарговыя правакатыўныя парушэнні і першыя суткі ў ШІЗА. У атрад філосаф трапіў ужо пасля ізалятара. Гэта быў так званы «казліны атрад», дзе сядзяць вязні, якія супрацоўнічаюць з адміністрацыяй. Ім загадалі не кантактаваць з Мацкевічам. Гаварыць яму дазвалялася толькі з заўгасам і вязнем-забойцам, які адбываў апошнія гады свайго тэрміну.

Адміністрацыя шукала любыя падставы для пакарання: за «няправільнае павітанне», «няпоўную запіскі пра рэчы» або за тое, што зняволены не так сеў. У выніку філосаф атрымаў каля 30 спагнанняў. За кожнае яму прызначалі ШІЗА або ПКТ, пазбаўлялі перадач і спатканняў.

Самым цяжкім стала катаванне холадам у ШІЗА: у камеры была толькі адна гарачая труба, прыціснуцца да якой немагчыма. «Я адціскаўся і прысядаў, каб не замерзнуць. Не ведаю, колькі скінуў вагі – паўтара месяца там былі пеклам» – кажа Мацкевіч.

Пасля чарговых парушэнняў яго выклікалі да начальніка. Калі палітвязень прапанаваў перавесці яго на турэмны рэжым, кіраўнік калоніі намякнуў і на магчымасць узбудзіць новую справу па арт. 411, што азначае павелічэнне тэрміна зняволення. У Мацкевіча ў той час абвастрылася грыжа, але меддапамога была мінімальнай: аперацыю не планавалі, бялізну не давалі, дазволілі толькі бандаж.

Суд па замене рэжыму адбыўся хутка, і Мацкевіча вярнулі ў турму №4 у Магілёве. «Турма стала палёгкай» – прызнаецца ён. Там ён сустрэў іншых палітвязняў, у тым ліку Аляксея Храловіча, які раскрыў КДБ-шныя матэрыялы па справе Рамана Бандарэнкі.

У Магілёве філосаф дамогся пастаноўкі ў чаргу на аперацыю. Пасля абследавання яго двойчы вазілі ў Рэспубліканскую бальніцу зняволеных у Калодзічы. «Лекары там прафесійныя, абсталяванне добрае, але этапы ў кайданках – прыніжальныя» – адзначае Мацкевіч.

Галоўны ўдар: страта сшыткаў

Найбольш балючай падзеяй зняволення філосаф называе не холад і не ШІЗА, а тое, што ў яго забралі ўсе сшыткі з чатырохгадовай працай. Спачатку ў студзені 2023-га зніклі пяць сшыткаў. Відаць, іх забрала спецслужба. Потым, падчас этапавання, у яго адабралі ўсё: лісты, фотаздымкі, нататкі.

«Гэта была мая праца, мая апора. Я страціў тое, што не змагу аднавіць. Гэта найгоршае, што са мной адбылося ў зняволенні» – кажа ён.

Прымусовы шлях у выгнанне

У верасні 2025 года Мацкевіча раптоўна вывелі з камеры і далі загад збірацца на вызваленне. Разам з іншымі палітвязнямі яго з закрытым тварам адвезлі ў СІЗА КДБ, дзе ўсе чакалі допытаў. Але замест гэтага іх прымусова перадалі літоўскім дыпламатам.

«Я не хацеў з’язджаць, бо не люблю эміграцыю і ведаю, што нічога добрага ад палітычнай эміграцыі не бывае. Я хацеў застацца ў Мінску, але не пайшоў па шляху Статкевіча, бо вярнуцца ў турму для мяне было непрымальна» – кажа філосаф, які цяпер знаходзіцца ў Літве.

Фотаздымак: ПЦ “Вясна”

У Шклоўскім раёне да ўборкі буракоў прыцягнулі дэпутатаў

У Шклоўскім раёне да ручной уборкі цукровых буракоў прыцягнулі супрацоўнікаў гарадскіх прадпрыемстваў і нават мясцовых дэпутатаў. 

Работы праводзіліся ў буднія дні і будуць аплачаны арганізацыямі, якія накіравалі сваіх супрацоўнікаў. Улады пазіцыянавалі гэтую ініцыятыву як “акт салідарнасці” перад гадавіной Кастрычніцкай рэвалюцыі і “праяву сапраўднага патрыятызму”. Мясцовая раёнка лічыць, што “менавіта ў такія моманты нараджаецца тое, што не вымераць ні ў тонах, ні ў гектарах – пачуццё локця і гонар за родную зямлю”.

Насамрэч, сельгаспрадпрыемства Шклоўшчыны сутыкнуліся з сур’ёзнымі цяжкасцямі. У рэгіёне ўжо прайшлі першыя начныя замаразкі, а сіноптыкі прагназавалі хуткае выпадзенне снегу. З-за недахопу працоўнай сілы калгасы зноў аказаліся не гатовыя завяршыць уборку ўраджаю ў тэрмін. 

Супрацоўнікі гарадскіх прадпрыемстваў, якія прыбылі на палі, сутыкнуліся і з арганізацыйнымі праблемамі: не ўсім змаглі забяспечыць неабходны інвентар. Некаторыя работнікі былі вымушаныя выкарыстоўваць замест вёдраў абрэзаныя пластыкавыя каністры, прыстасаваныя пад падручны інвентар.

Фотаздымак shklovinfo.by