Міжнародны дзень перакладчыка.
Заснаваны Міжнароднай федэрацыяй перакладчыкаў у 1991 годзе. “Паштовыя коні прагрэсу” – так вобразна А. Пушкін назваў перакладчыкаў. Значэнне прафесіі іх у жыцці ўсяго чалавецтва з часоў разбурэння Вавілонскай вежы вялізнае, хоць і бывае незаўважным. Дата 30 верасня невыпадковая. У гэты дзень – 30 верасня 420 года памёр Геранім Стрыдонскі, адзін з чатырох лацінскіх айцоў Царквы, пісьменнік, гісторык, перакладчык і апякун перакладчыкаў.
1891 год. У Магілёве нарадзіўся Ота Юліевіч Шміт.
Савецкі матэматык, географ, геафізік, астраном. Апошні вучоны-энцыклапедыст. Меў латышскае паходжанне.
Даследчык Поўначы, галоўны рэдактар першай Вялікай савецкай энцыклапедыі.
Першы ў Магілёўскай вобласці Герой Савецкага Саюза.
Распрацаваў касмаганічную гіпотэзу ўтварэння целаў Сонечнай сістэмы ў выніку кандэнсацыі каласонечнага газава-пылавага воблака.
Яго імем названы першы савецкі навуковы ледакол, вуліцы, плошчы у 1200 населенных пунктах былога СССР.
У Магілёве ёсць праспект імя славутага ўраджэнца.
У 1956 годзе былі прапановы па перайменаванню Магілёва ў Шміт-на-Дняпры.
1892 год. Нарадзілася Зоська Верас (Людвіка Сівіцкая-Войцік).
Беларуская пісьменніца і грамадскі дзеяч.
3 1909 года займалася актыўнай грамадскай дзейнасцю ў многіх арганізацыях. Член Цэнтральнай рады беларускіх арганізацый.
Дзеяч беларускіх арганізацый ў Вільні: старшыня Беларускага кааператыўнага таварыства «Пчала», рэдактар часопіса «Беларуская борць».
Аўтар «Беларуска-польска-расейска-лацінскага батанічнага слоўніка» (1924), «Гісторыі ўжывання зёлак у лячэнні» (1934), кнігі вершаў для дзяцей «Каласкі» (1985), успамінаў пра М. Багдановіча, У. Галубка, Ядвігіна Ш. і іншых.
1896 год. Нарадзіўся Аркадзь Астаповіч.
Беларускі мастак-графік. Майстар лірычнага пейзажу ў даваеннай беларускай графіцы.
Творы экспанаваліся на першых Усебеларускіх выстаўках, выстаўцы «Выяўленчае мастацтва БССР» (Масква, 1940).
У Нацыянальным мастацкім музеі знаходзіцца больш за 200 яго твораў.
Быў рэпрэсаваны НКУС. Загінуў на фронце ў 1941 годзе.
1931 год. Нарадзіўся Ніл Гілевіч.
Дзеяч беларускай культуры, пісьменнік, літаратуразнавец, перакладчык, фалькларыст, адзін з заснавальнікаў Таварыства беларускай мовы імя Ф. Скарыны і яго старшыня. Народны пісьменнік.
Кіраўнік працоўнай групы Вярхоўнага Савета па падрыхтоўцы праекту Закона Беларускай ССР аб мовах (1990).
Аўтар шматлікіх кніг паэзіі, п’ес, прац па літаратуразнаўстве і фалькларыстыцы.
У 2003—2013 гадах выйшаў яго 23-томны збор твораў.
Пераклаў на беларускую мову творы звыш 400 славянскіх паэтаў і пісьменнікаў. Творы самаго Ніла Гілевіча перакладаліся на шматлікія мовы.
На яго вершы напісалі музыку М. Аладаў, А. Багатыроў, Я. Глебаў, Э. Зарыцкі, Л. Захлеўны, І. Лучанок і інш.
У гонар паэта названы прыватны Універсітэт імя Ніла Гілевіча з беларускай мовай выкладання.
1934 год. Памёр Мітрафан Доўнар-Запольскі.
Беларускі гісторык, этнограф, эканаміст, прафесар шэрагу ВНУ Украіны, Азербайджана, Беларусі, Расіі.
Аўтар больш за 150 прац па гісторыі Кіеўскай Русі, Маскоўскай дзяржавы, Расіі, Літвы і Беларусі, па этнаграфіі Беларусі.
Сустваральнік Археаграфічнай камісіі Інбелкульту.
Па просьбе ўладаў БНР склаў «Мемарыял» («Асновы беларускай дзяржаўнасці»), выдадзены ў 1919 годзе на беларускай, рускай, нямецкай, французскай, англійскай мовах.
Аўтар забароненай кнігі «Гісторыя Беларусі».
1938 год. Падпісанне Мюнхенскага пагаднення (“Мюнхенская змова”) прэм’ер-міністрамі Вялікабрытаніі, Францыі, Італіі і рэйхсканцлерам Германіі Адольфам Гітлерам.
Заходнімі краінамі быў санкцыянаваны пачатак захопу Чэхаславакіі фашысцкай Нямеччынай.
Прадугледжваліся перадача Нямеччыне Судзецкай вобласці Чэхаславакіі, задавальненне за кошт Чэхаславакіі тэрытарыяльных дамаганняў Венгрыі і Польшчы.
1939 год. Памёр Уладзіслаў Сівы-Сівіцкі (Стары Улас).
Беларускі паэт. Дэбютаваў з вершамі ў 1907 годзе ў «Нашай ніве».
Шэраг вершаў надрукаваныя ў «Анталогіі беларускай паэзіі» (1961), зборніку «Беларуская дакастрычніцкая паэзія» (1969).
У 1990 годзе выйшла яго кніга вершаў і публіцыстыкі «Год беларуса».
1943 год. Вызваленне Крычава
30 верасня 1943 год. Горад Крычаў быў вызвалены ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў.
1989 год. У Мінску ўпершыню прайшоў «Чарнобыльскі шлях», прымеркаваны да гадавіны катастрофы на Чарнобыльскай АЭС у 1986 годзе.
Арганізаваны Беларускім Народным Фронтам.
Улады БССР прызначылі на гэты дзень суботнік, але ў мерапрыемстве прынялі ўдзел каля 30 тысяч чалавек, якія прайшлі праз цэнтр горада і правялі мітынг на плошчы Леніна (сённяшняя Незалежнасці).
Мерапрыемства пераўтварылася ў штогадовае апазіцыйнае шэсце, якое стала праводзіцца 26 красавіка ў Мінску і ў рэгіёнах краіны.
Самы буйны «Чарнобыльскі шлях» прайшоў 26 красавіка 1996 года як найбольш напружаны пункт «Мінскай вясны—96». У ім узяла ўдзел каля 50 тысяч чалавек.
Адбываліся шматлікія бойкі з міліцыяй, арышты палітычных і грамадзянскіх актывістаў — усё пад лозунгамі пратэсту супраць палітыкі А. Лукашэнкі.
Лідар БНФ Зянон Пазняк пасля акцыі выехаў з краіны.
1994 год. Памёр Мікалай Казак.
Беларускі мастак, класік геаметрычнага мастацтва.
Яго маніфэст «Physical Art — Action of Positive and Negative», напісаны ў Рыме параўноўвалі з творамі расійскіх канструктывістаў і Казімірам Малевічам.
Яго выставы ладзіліся ў ЗША, Італіі, Францыі, Аргенціне, СССР.
Чытаў лекцыі па мастацтве ў Беларускай хатцы ў Брукліне.
Архіў дакументаў, рукапісы, малюнкі, здымкі (каля 350 адзінак) Казака захоўваецца ў Smithsonian Archives of American Art.
