Крычаўскі райвыканкам адчытаўся аб выкананні Дэкрэта №3. Чыноўнікі абмяркоўвалі 925 мясцовых жыхароў, якія не працуюць больш за год, і самі пры гэтым служаць выдатнай ілюстрацыяй іншага, значна больш масавага з’явішча – ценявога дармаедства.
А суддзі хто?
Пасяджэнне Крычаўскага райвыканкама прайшло па фірмовым беларускім сцэнарыі. Начальнік упраўлення па працы, занятасці і сацыяльнай абароне далажыла лічбы: у раёне 2605 чалавек працаздольнага ўзросту не заняты ў эканоміцы, з іх 925 не працуюць больш за год.
Далей пачалася рытуальная размова пра «прафесійных беспрацоўных». Цытата з афіцыйнага матэрыялу: «людзі, якія злоўжываюць алкагольнымі напоямі, жывуць за кошт сваіх састарэлых бацькоў і парушаюць грамадскі парадак». Працаваць не хочуць, а калі згаджаюцца, патрабуюць зарплату ад 5000 рублёў «хаця не маюць ні кваліфікацыі, ні досведу».
Знаёмая карціна. Раённае начальства змагаецца з бяздзельнікамі. Хочацца спытаць: а хто, уласна, змагаецца?
Ценявыя дармаеды
Вельмі паказальная ў гэтым плане глыбокая думка намесніка старшыні камітэта па працы аблвыканкама, якая прысутнічала на нарадзе «Чалавек не сыдзе з працы, калі ўсё добра». Па ўсёй бачнасці Жанна Дудкіна мела на ўвазе сябе і ўдзельнікаў нарады.
Усе яны, зразумела, працаўладкаваныя. Усе атрымліваюць зарплату. Усе на паперы ўдзельнічаюць у эканоміцы раёна. Толькі вось вынік іх удзелу – 925 чалавек выпалі з гэтай самай эканомікі на тэрмін больш за год.
Пра «ценявых дармаедаў» у Беларусі загаварылі нядаўна, і загаварылі адтуль, адкуль не чакалі. Праўладны прапагандыст Ігар Тур у сваім шоў «Прапаганда» выпадкова сфармуляваў сутнасць з’явы, якую сістэма Лукашэнкі старанна хавае.
Ценявы дармаед – гэта не чалавек без працы. Гэта чалавек, які фармальна працаўладкаваны, атрымлівае зарплату, лічыцца ў штаце, але эканоміцы ад яго нуль карысці. Раздуты бухгалтарскі аддзел. Ідэолаг, які перакладае паперы. Намеснік дырэктара па агульных пытаннях, які не ведае, чым гэтыя пытанні адрозніваюцца ад пытанняў прыватных. Цэлае ўпраўленне пры райвыканкаме, якое адсочвае тых, хто ўхіляецца ад працаўладкавання.
І вось самае цікавае: ценявых дармаедаў у Беларусі, па ацэнках незалежных эканамістаў, сотні тысяч. Не 925 на раён, як з афіцыйнымі беспрацоўнымі, а значна, значна больш.
Уся канструкцыя дзяржаўнай «занятасці» пабудавана так, каб проста трымаць людзей пры справе, на выпадак выбараў або выяўлення адданасці.
У гэтай карціне лагічна, што 925 чалавек вырашылі не ўдзельнічаць. Не таму што яны алкаголікі. Не таму што жывуць за кошт бацькоў. А таму што прапанаваныя ім працоўныя месцы не пакрываюць нават базавых затрат, а сама сістэма «працаўладкавання» ўспрымаецца як працяг таго ж бяздзельніцтва, толькі з зарплатай.
У Магілёве цікавей
Кіраўнік Крычаўскага раёна Аляксей Шарай на пасяджэнні выказаўся адкрыцей за ўсіх. Па яго словах, моладзь з’язджае ў Магілёў, таму што «там цікава». Наймальнікі, на думку Шарая, павінны думаць не толькі пра працу, але і пра вольны час. Толькі і тут нестыкоўка. Вольны час у Крычаве не развіваецца не таму што мясцовыя наймальнікі злыя. Грошай на вольны час проста няма адкуль узяць.
Круг замыкаецца:
- людзі з’язджаюць, таму што сумна;
- сумна, таму што бедна;
- бедна, таму што няма каму працаваць.
І віна за ўвесь гэты замкнёны круг ускладаецца на 925 чалавек, якія, бачыце, не хочуць ісці ў гэты раён працаваць за 300 рублёў.
Калі адкінуць паперкі, справаздачы і пасяджэнні, карціна атрымліваецца нязручная. Рэальныя «ценявыя дармаеды» Крычава сядзяць не па кватэрах у састарэлых бацькоў. Яны сядзяць за сталом пасяджэння райвыканкама. І менавіта яны абмяркоўваюць, як бы прымусіць працаваць тых, хто ў іх сістэму ўпісацца не хоча.
Фота раённай газеты.
