Раённая газета намалявала Касцюковіцкі раён як вітрыну паспяховага аднаўлення: магутная прамысловасць, новыя дамы, дагледжаныя вуліцы, моладзь, якая нібыта свядома выбірае малую радзіму, сельская гаспадарка, што ўпэўнена рухаецца наперад, і сацыяльная сфера, дзе ўсё робіцца для людзей.
Але калі абапірацца не на ўрачысты рэпартаж, а на факты, карціна атрымліваецца куды менш рэкламнай.
У ёй ёсць не толькі новыя кватэры і справаздачы пра вытворчасць цэменту, але і беспрацоўныя на грамадскіх работах, карупцыйныя гісторыі, экалагічныя праблемы, радыяцыйнае забруджванне, побытавая дэградацыя гарадскога асяроддзя і адчуванне, што «развіццё» падмяняецца касметыкай, лозунгамі і абавязковым лукашэнкаўскім аптымізмам. Разбіраемся.
Не «драйвер рэгіёна», а горад, які выглядае застылым у часе
Прапагандысты сцвярджаюць: Касцюковіцкі раён – «драйвер паўднёва-ўсходняга рэгіёна», месца, дзе мінулае пераадолена, а будучыня будуецца літаральна на вачах.
Лепш за ўсё адсутнасць любых драйвераў паказвае рубрыка раённай газеты «Учора і сёння», якая, па ідэі, павінна была дэманстраваць прагрэс. Але вынік атрымаўся супрацьлеглы: старыя і новыя фатаграфіі адрозніваюцца толькі колерам і паказваюць не столькі развіццё, колькі фіксуюць дзіўную нерухомасць гарадскога асяроддзя. Які ўжо там вялікі рывок…
Не «горад для моладзі», а раён, дзе людзей зноў і зноў вядуць на грамадскія работы
У артыкуле раённай газеты моладзь прадстаўлена як галоўны рухавік мясцовага развіцця. Маладыя спецыялісты атрымліваюць жыллё, працуюць, ствараюць сем’і, водзяць дзяцей у гурткі і бачаць будучыню менавіта ў Касцюковічах.
Але ў мясцовых юнакоў і дзяўчат перад вачыма зусім іншая карціна – людзі без устойлівай занятасці, «падуліковыя» грамадзяне і грамадскія работы.
Гэта дрэнна спалучаецца з вобразам раёна, дзе ва ўсіх ёсць дастойная праца і прывабныя перспектывы.
Але праблема не толькі ў «нежаданні касцюковічцаў працаваць», як гэта любяць падаваць афіцыйныя крыніцы, а ў шэрагу іншых фактараў:
- нізкія заробкі;
- абмежаваны выбар прафесій;
- слабая прывабнасць вакансій;
- адсутнасць рэальнай канкурэнцыі за работніка;
Частка моладзі сапраўды застаецца ў раёне, але не таму, што Касцюкоўшчына камфортная.
- хтосьці звязаны мэтавым размеркаваннем;
- хтосьці атрымаў арэнднае жыллё і залежыць ад працы;
- хтосьці застаецца праз сям’ю;
- хтосьці не мае рэсурсаў для пераезду;
- хтосьці выбірае не паміж «Касцюковічамі і вялікім светам», а паміж малым горадам і нявызначанасцю.
А гэта ўжо зусім не рамантычны выбар на карысць малой радзімы, а простая безвыходнасць.
Не «эфектыўная эканоміка», а хабарніцтва і ашуканства
Раённая газета робіць акцэнт на прамысловасці і сельскай гаспадарцы. Галоўны сімвал поспеху – Беларускі цэментны завод, рэкордныя аб’ёмы вытворчасці, тэхніка, пасяўныя плошчы, новыя малочна-таварныя комплексы, трактары, угнаенні, кадры.
За фасадам жа бадзёрых гаспадарчых справаздач – міліцэйская зводка пра карупцыю і хабарніцтва, якая ніяк не ўпісваецца ў афіцыйны вобраз «эфектыўнага кіравання».
Напрыклад, як быць са скаргай работнікаў хлебазавода на тэмпературны рэжым у цэхах?
Гэта таксама ўзор эфектыўнага кіравання і стабільных працоўных месцаў?
Утульныя вуліцы і якасная медыцына з’яўляюцца пасля скаргаў і скандалаў
Утульныя вуліцы Касцюковіч – таксама міф. Парушальнікаў прыродаахоўнага заканадаўства даводзіцца адсочваць фотапасткамі, а разбірацца са зграяй агрэсіўных бяздомных сабак улады пачынаюць толькі пасля публікацый у сацсетках, гэта значыць пасля шырокага грамадскага рэзанансу.
Не варта забываць і пра «ўтульнасць» стаматалогіі ў Касцюковічах, якая выдае на ўвесь раён 12 талонаў у дзень.
Такім чынам, Касцюковіцкі раён – не казачны свет з набліжаным светлым будучым, а складаная, дэпрэсіўная тэрыторыя, дзе асобныя прыкметы развіцця суседнічаюць з беднасцю выбару, адміністрацыйным прымусам, сацыяльнымі праблемамі, экалагічнымі рызыкамі і цяжкай спадчынай Чарнобыля.
Фота раённай газеты.