У Магілёве загарэўся новы тралейбус БКМ 321-00D, які горад атрымаў усяго некалькі месяцаў таму. Машына была на гарантыі, прайшла тэхабслугоўванне і лічылася спраўнай. Калі папярэдняя версія пра кароткае замыканне на дахаўным абсталяванні пацвердзіцца, гэта будзе не «выпадковасць», а прамое пытанне да якасці тэхнікі і адказнасці вытворцы.
Магілёву перадалі новыя тралейбусы – і адзін з іх ужо гарэў
Восенню 2025 года Магілёў атрымаў восем новых тралейбусаў з павялічаным аўтаномным ходам. Гаворка ішла пра машыны мадэлі 32100D серыі «Ольгерд», перададзеныя «БКМ Холдынгам».
Тады абнаўленне падавалася як важнае для горада. Тралейбусны парк Магілёва моцна зношаны: па стане на 1 студзеня 2025 года ў абласным цэнтры было 100 тралейбусаў і 3 электробусы, пры гэтым 88 адзінак электратранспарту мелі тэрмін эксплуатацыі больш за 10 гадоў.
Але ўжо 30 красавіка 2026 года ў Магілёве загарэўся тралейбус маршруту №6к на праспекце Шміта. Пасажыраў паспелі эвакуіраваць, ніхто не пацярпеў.
Галоўнае ў гэтай гісторыі не тое, што «ніхто не пацярпеў». Галоўнае – загарэўся новы тралейбус.
Машына была новай, спраўнай і на гарантыі
Дырэктар тралейбуснага парка №1 Сяргей Манастырэнка паведаміў, што, хутчэй за ўсё, прычынай пажару стала кароткае замыканне на дахаўным абсталяванні. Ён жа ўдакладніў важныя дэталі: машына 321-00D эксплуатавалася з кастрычніка 2025 года, мела прабег усяго 45,6 тысячы кіламетраў, 8 красавіка прайшла ТО-1 у поўным аб’ёме, была тэхнічна спраўная і знаходзілася на гарантыі.
Менавіта гэтыя абставіны робяць здарэнне асабліва сур’ёзным.
Новы тралейбус не мае права загарацца праз некалькі месяцаў пасля пастаўкі. Гэта не «непрыемны інцыдэнт» і не «тэхнічная дробязь», якую можна закрыць фразай «ніхто не пацярпеў».
Калі машына была новай, знаходзілася на гарантыі, нядаўна прайшла тэхабслугоўванне і лічылася спраўнай, то версія пра кароткае замыканне на дахаўным абсталяванні ставіць пытанне рубам: чаму загарэлася тэхніка, якую завод толькі што перадаў гораду?
Гэта не падобна на знос
У выпадку са старой тэхнікай можна было б казаць пра стомленасць абсталявання, узрост праводкі або наступствы шматгадовай эксплуатацыі. Але тут сітуацыя іншая.
Тралейбус быў з новай партыі. Ён працаваў на лініі менш за год. Перад пажарам ён прайшоў абслугоўванне. Паводле афіцыйных слоў, быў спраўны. Значыць, тлумачэнне «тэхніка старая» тут не працуе.
А калі новая тэхніка гарыць пры спраўным стане і пасля ТО, то пад падазрэнне трапляюць ужо іншыя прычыны: заводскі брак, канструкцыйная памылка, няякасныя камплектуючыя, праблемы з мантажом або недастатковы кантроль бяспекі электрычнай часткі.
Дахаўнае абсталяванне – ключавое пытанне
Мадэль БКМ 32100D – гэта тралейбус з павялічаным аўтаномным ходам. У тэхнічным апісанні гэтай мадэлі пазначана, што яна абсталявана назапашвальнікам электраэнергіі, а электраабсталяванне размяшчаецца ў тым ліку на даху.
Менавіта таму папярэдняя версія пра кароткае замыканне на дахаўным абсталяванні выглядае асабліва трывожна. Гаворка ідзе не пра выпадковую паломку шклоачышчальніка і не пра перагарэлую лямпачку. Гаворка ідзе пра электрычную сістэму машыны, якая кожны дзень возіць пасажыраў.
Калі загарэлася дахаўнае абсталяванне новага тралейбуса, то пытанне павінна быць не толькі да кіроўцы або тралейбуснага парка. Пытанне павінна быць да вытворцы.
У Расіі электратранспарт БКМ ужо гарэў
З электратранспартам «Белкамунмаша» ў расійскіх гарадах ужо былі гучныя пажары – і таксама з узгадваннем кароткіх замыканняў.
У лістападзе 2023 года ў Самары загарэўся трамвай вытворчасці «Белкамунмаша». БЕЛТА паведамляла, што БКМ праводзіць разбіральніцтва па факце ўзгарання трамвайнага вагона на маршруце №20.
Гэты трамвай таксама паступіў у парк усяго за некалькі месяцаў да пажару, а папярэдняй прычынай называлі кароткае замыканне паміж дахам і ўнутранай прасторай.
У красавіку 2024 года ў Санкт-Пецярбургу загарэўся трамвай БКМ-84300М. Папярэдняй прычынай таксама называлі кароткае замыканне, а два з трох вагонаў амаль поўнасцю выгарэлі.
У жніўні 2025 года ў Краснадары згарэў новы беларускі трамвай БКМ. Паводле мясцовага выдання, вагон праездзіў менш за год, у яго ўспыхнуў дах, відавочцы бачылі адкрыты агонь і густы чорны дым. Пасля гэтага «БКМ Холдынг» заявіў пра праверку.
«Рэдкі выпадак» – дрэннае тлумачэнне
Калі новы электратранспарт загараецца праз некалькі месяцаў пасля пастаўкі, грамадства мае права патрабаваць не супакойлівых фармулёвак, а канкрэтных адказаў.
Хто праводзіць экспертызу? Што менавіта замкнула? Ці было гэта звязана з канструкцыяй машыны? Ці правераны астатнія сем тралейбусаў з той жа партыі? Ці працягваюць яны вазіць пасажыраў? Якія гарантыі дае БКМ, што сітуацыя не паўторыцца?
Без адказаў на гэтыя пытанні фраза «першы падобны выпадак» нічога не значыць. Першы выпадак можа быць апошнім толькі тады, калі публічна названа прычына і ліквідаваны дэфект. Калі ж прычына схавана за агульнымі словамі, гэта ўжо не бяспека, а латарэя.
Новы тралейбус не павінен гарэць на лініі. А калі ён загарэўся, то горад і пасажыры маюць права не на супакойлівыя прэс-рэлізы, а на публічную тэхнічную праверку ўсёй партыі.
Фота “Магілёўскія ведамасці”.