Калі сям’я Коганаў пакідала Бабруйск у 1989 годзе, у іх было 90 долараў, два чамаданы і ніякага ведання англійскай мовы. Сёння іх сын Руслан – адзін з найбагацейшых прадпрымальнікаў Аўстраліі са станам звыш 500 мільёнаў аўстралійскіх долараў. Гісторыя пра тое, што дае эміграцыя тым, хто не баіцца пачаць з нуля.
Магілёўшчына, якую яны пакінулі
Руслан Коган нарадзіўся ў лістападзе 1982 года ў Бабруйску. Паводле яго ўласных слоў, жыццё было афарбавана ў адзін і той жа шэры колер.
Гэта была тыповая карціна для магілёўскага рэгіёна таго часу – прадказальнага, без гарызонтаў.
Бацькі Руслана – абодва з універсітэцкай адукацыяй, абодва прафесіяналы. Калі ім было крыху за трыццаць, яны прынялі рашэнне, якое здавалася вар’яцкім: кінуць працу, кватэру, маёмасць і з’ехаць у Аўстралію. Не дзеля сябе – дзеля дзяцей. Руслана і яго сястры Святланы. У чэрвені 1989 года сям’я Коганаў назаўсёды пакінула Магілёўшчыну.
Гэты выбар – з’ехаць, не маючы нічога, акрамя адукацыі і волі – родніць іх з дзясяткамі тысяч іншых сем’яў з Магілёўскай вобласці, якія ў розныя эпохі рабілі тое ж самае. Спачатку ўцякалі ад пагромаў, іншыя – ад савецкага “шчасця”, трэція – проста ў пошуках нармальнага жыцця для сваіх дзяцей.
Старт з нуля: Мельбурн, 90 долараў і ніякай англійскай мовы
Сям’я прыбыла ў Мельбурн з 90 доларамі ў кішэні. Маці Руслана на першым бацькоўскім сходзе не магла гаварыць па-англійску і карысталася паслугамі перакладчыка.
Гэта была стандартная гісторыя эмігранта – разгубленасць, чужая мова, чужыя правілы. І велізарнае жаданне даць дзецям тое, чаго не было на Магілёўшчыне.
Руслану тады было шэсць з паловай гадоў. Ён рос, вучыўся, асвойваў англійскую. Паступіў ва ўніверсітэт і некаторы час працаваў кансультантам у буйной кампаніі Accenture. Але праца па найме яго не задавальняла – ён думаў пра ўласную справу.
Тэлевізар, які змяніў усё
Гісторыя кампаніі Kogan.com пачынаецца амаль анекдатычна. Студэнт з Мельбурна хацеў купіць тэлевізар, але не мог дазволіць сабе заплаціць 5000 долараў. Тады ён знайшоў карэйскага вытворцу і напісаў яму: маўляў, хачу адкрыць бізнес у Аўстраліі, дашліце ўзор.
Вытворца адказаў: бярыце адразу 100 000 штук па 1000 долараў. Руслан зразумеў, што перад ім залатая жыла. Дамовіўся на першую партыю ў тысячу адзінак – і пачаў прадаваць.
Так у 2006 годзе з’явіўся Kogan.com – інтэрнэт-крама без рознічных кропак, без лішніх пасярэднікаў, з мінімальнай нацэнкай. Бізнес-мадэль, якая ў Аўстраліі тады была навінкай. Вынікі гавораць самі за сябе:
- 3 мільёны аўстралійскіх долараў выручкі на трэці год працы;
- 22 мільёны – на пяты год;
- больш за 200 мільёнаў – на сёмы год;
- да 30 гадоў Руслан Коган стаў самым багатым маладым чалавекам Аўстраліі;
- у 2020 годзе яго стан ацэньваўся ў 575 мільёнаў аўстралійскіх долараў.
Неўзабаве Kogan.com выйшаў на біржу, пашырыўся ў Новую Зеландыю і Вялікабрытанію. Сёння на сайце больш за 70 тысяч тавараў, а штодзённыя продажы перавышаюць мільён аўстралійскіх долараў. Ураджэнец Магілёўскай вобласці пабудаваў адну з найбуйнейшых анлайн-гандлёвых платформаў цэлага кантынента.
Магілёўшчына як кропка адліку
Руслан Коган не хавае сваіх каранёў. У інтэрв’ю ён гаворыць пра Бабруйск, пра савецкае дзяцінства і постсавецкую юнацкасць, пра тое, што дала яму Магілёўшчына – і чаго яна не магла даць. Паводле яго слоў, менавіта кантраст паміж шэрым жыццём і магчымасцямі свабоднага рынку сфармаваў яго прадпрымальніцкі характар. Ён бачыў, як гэта – жыць у сістэме без канкурэнцыі і выбару. І вырашыў будаваць прама супрацьлеглае.
Гісторыя сям’і Коганаў упісваецца ў доўгі шэраг гісторый выхадцаў з Магілёва і Магілёўскай вобласці, якія дабіліся сусветнага прызнання.
Кірк Дуглас – сын чаускіх эмігрантаў – стаў легендай Галівуда. Выхадцы з Бабруйска ў розныя эпохі станавіліся спікерамі парламентаў і лаўрэатамі дзяржаўных прэмій. Руслан Коган працягвае гэтую традыцыю – ужо ў XXI стагоддзі і ў лічбавай эканоміцы.
Што аб’ядноўвае ўсе гісторыі поспеху з Магілёўшчыны
Гісторыі магілёўскіх эмігрантаў розных эпох аб’ядноўвае некалькі рыс:
- з’язджалі без грошай і сувязяў, але з адукацыяй і гатоўнасцю працаваць;
- першае пакаленне выжывала – другое будавала;
- поспех прыходзіў там, дзе дзяржава не замінала, а дапамагала;
- ніхто з іх не вярнуўся – і ніхто не забыў, адкуль родам.
Руслан Коган – наглядны прыклад таго, што дае свабода прадпрымальніцтва чалавеку, які мае жаданне добра працаваць і годна жыць.
На Магілёўшчыне яго бацька, інжынер з дыпломам, атрымліваў мізэрныя грошы. У Аўстраліі яго сын таго ж інжынера стаў мультимільянерам і піянерам анлайн-гандлю цэлага кантынента.
Сёння з Магілёва і Магілёўскай вобласці зноў з’язджаюць людзі – пасля 2020 года хваля эміграцыі стала найбуйнейшай у гісторыі Беларусі.
Сярод іх – прадпрымальнікі, спецыялісты, людзі з амбіцыямі і ідэямі. Гісторыя Коганаў паказвае: стартаваць з нуля ў чужой краіне – рэальна.
Пытанне толькі ў тым, калі беларусы атрымаюць шанец на самарэалізацыю не за трыма акіянамі, а ў сябе дома.
Фота з адкрытых крыніц.